{"id":6631,"date":"2026-08-31T22:45:19","date_gmt":"2026-08-31T20:45:19","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=6631"},"modified":"2026-08-31T22:45:21","modified_gmt":"2026-08-31T20:45:21","slug":"sluzba-cywilna-w-kprm-i-w-ministerstwach-w-2025-roku-analiza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2026\/08\/31\/sluzba-cywilna-w-kprm-i-w-ministerstwach-w-2025-roku-analiza\/","title":{"rendered":"S\u0142u\u017cba cywilna w KPRM i w ministerstwach w 2025 roku [ANALIZA]"},"content":{"rendered":"\n

Jak co roku wyst\u0105pi\u0142em do Kancelarii Premiera o dane przekazywane Departamentowi S\u0142u\u017cby Cywilnej do sprawozdania o stanie s\u0142u\u017cby cywilnej. W tym roku na odpowied\u017a nie musia\u0142em czeka\u0107 zbyt d\u0142ugo, ale z racji innych obowi\u0105zk\u00f3w analiza sytuacji rz\u0105dowych urz\u0119dnik\u00f3w ukazuje si\u0119 dopiero w teraz. Dzi\u0119kuj\u0105c za cierpliwo\u015b\u0107 zapraszam wi\u0119c do lektury!<\/strong> Na pierwszy ogie\u0144 (tradycyjnie) wybieram cr\u00e8me de la cr\u00e8me polskiej administracji – Kancelari\u0119 Prezesa Rady Ministr\u00f3w oraz 19 ministerstw.<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Zanim jednak zaczniemy, warto przypomnie\u0107 sobie, czego dotyczy\u0107 b\u0119dzie ta analiza. Korpus s\u0142u\u017cby cywilnej istnieje w urz\u0119dach administracji rz\u0105dowej w celu zapewnienia „zawodowego, rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zada\u0144 pa\u0144stwa<\/em>” (art. 153 Konstytucji RP). M\u00f3wimy wi\u0119c wy\u0142\u0105cznie o administracji rz\u0105dowej, a nie samorz\u0105dowej i pa\u0144stwowej (do tej zalicza si\u0119 m.in. pracownik\u00f3w Kancelarii Prezydenta, Sejmu i Senatu, Najwy\u017cszej Izby Kontroli, Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy czy Biura Rzecznika Praw Obywatelskich).<\/p>\n\n\n\n

Dodatkowo, gdy m\u00f3wimy o s\u0142u\u017cbie cywilnej nie bierzemy pod uwag\u0119 wszystkich pracownik\u00f3w administracji rz\u0105dowej. W korpusie s\u0142u\u017cby cywilnej nie znajdziemy bowiem ani polityk\u00f3w (ministr\u00f3w, wojewod\u00f3w i innych os\u00f3b zajmuj\u0105cych kierownicze stanowiska pa\u0144stwowe, to tzw. „R-ki”), ani te\u017c urz\u0119dnik\u00f3w, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 wprawdzie w tych samych urz\u0119dach, ale na podstawie innych przepis\u00f3w (w tym przede wszystkim na podstawie mocno podstarza\u0142ej i z wielu wzgl\u0119d\u00f3w toksycznej ustawy o pracownikach urz\u0119d\u00f3w pa\u0144stwowych<\/a> z 1982 roku).<\/p>\n\n\n\n

Aby zobrazowa\u0107 mniej wi\u0119cej jaka cz\u0119\u015b\u0107 pracownik\u00f3w poszczeg\u00f3lnych resort\u00f3w „nie mie\u015bci si\u0119” w korpusie s\u0142u\u017cby cywilnej zestawi\u0142em dane przekazane mi przez Kancelari\u0119 Premiera z tymi, kt\u00f3re zebra\u0142em analizuj\u0105c odpowiedzi na interpelacje pos\u0142a Krajewskiego<\/a> skierowane do wszystkich ministerstw „w sprawie wysoko\u015bci \u015bredniego, najni\u017cszego i najwy\u017cszego wynagrodzenia” (numery od 16983 do 17006).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jaka p\u0142aca za prac\u0119 dla dobra wsp\u00f3lnego?<\/h2>\n\n\n\n

Pieni\u0105dze nie s\u0105 niby najwa\u017cniejsze, ale zacznijmy w\u0142a\u015bnie od nich. KPRM i ministerstwa to m\u00f3zg naszego pa\u0144stwa (cho\u0107 by\u0107 mo\u017ce cz\u0119\u015bciowo dysfunkcjonalny). Nigdy do\u015b\u0107 przypominania, \u017ce to w\u0142a\u015bnie w tych 20 urz\u0119dach zarz\u0105dza si\u0119 ca\u0142ym pa\u0144stwem, zar\u00f3wno na szczeblu centralnym (to tam de facto powstaje wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskiego prawa), ale r\u00f3wnie\u017c, w pewnym sensie, na poziomie samorz\u0105du terytorialnego (bo cho\u0107, jak sama nazwa wskazuje, lokalne spo\u0142eczno\u015bci s\u0105 samorz\u0105dne, to jednak dzia\u0142aj\u0105 w \u015bci\u015ble okre\u015blonych ramach prawnych i finansowych, kt\u00f3re „kto\u015b” im narzuca).<\/p>\n\n\n\n

Przeci\u0119tne wynagrodzenie zasadnicze i ca\u0142kowite cz\u0142onk\u00f3w korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej publikowane jest w oficjalnym sprawozdaniu Szefa S\u0142u\u017cby Cywilnej za miniony rok<\/a>, wi\u0119c nie pozostaje nic innego, jak tylko przywo\u0142a\u0107 te dane.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Warto jednak zajrze\u0107 g\u0142\u0119biej. Przede wszystkim – jakie s\u0105 trendy? Kt\u00f3re urz\u0119dy utrzymuj\u0105 si\u0119 w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci p\u0142acowej tabeli, a w kt\u00f3rych pensje si\u0119 przeci\u0119tnie ni\u017csze? Dysponujemy ju\u017c danymi z trzech kolejnych lat, wi\u0119c mo\u017cemy co\u015b na ten temat powiedzie\u0107.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Chocia\u017c liczba ministerstw si\u0119 zmienia\u0142a, jedno pozostawa\u0142o bez zmian: Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci zawsze na dnie (parafrazuj\u0105c kibic\u00f3w dokuczaj\u0105cych nielubianym klubom: „Odwr\u00f3\u0107 tabel\u0119, sprawiedliwo\u015b\u0107 na czele!”). Czy ma to prze\u0142o\u017cenie na skuteczno\u015b\u0107 pozyskiwania nowych pracownik\u00f3w? O to musieliby\u015bmy spyta\u0107 kadrowc\u00f3w z tego resortu. Czy ma to prze\u0142o\u017cenie na rotacj\u0119 pracownik\u00f3w? O tym w dalszej cz\u0119\u015bci analizy.<\/p>\n\n\n\n

(Na pytanie: „Czy to dobrze, \u017ce pracownicy urz\u0119du odpowiadaj\u0105cego za efektywne funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwo\u015bci w Polsce zarabiaj\u0105 najmniej?”, nie b\u0119dziemy teraz szukali odpowiedzi… Wielka szkoda, \u017ce nie ma organu odpowiedzialnego za przemy\u015blan\u0105 polityk\u0119 kadrow\u0105 i p\u0142acow\u0105 w naszej administracji, wtedy by\u0107 mo\u017ce pytania tego typu nie pozostawa\u0142yby tylko czczym marudzeniem).<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony tabeli wzgl\u0119dna stabilizacja. Ministerstwo Finans\u00f3w – zawsze drugie. Poza nim generalnie sta\u0142y sk\u0142ad: Kancelaria Premiera, MSZ, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Jednorazowo do TOP5 uda\u0142o si\u0119 do\u0142\u0105czy\u0107 Ministerstwu Przemys\u0142u, ale… spu\u015b\u0107my zas\u0142on\u0119 milczenia na ten kr\u00f3tki i nieudany eksperyment deglomeracyjny.<\/p>\n\n\n\n

Druga sprawa, na kt\u00f3r\u0105 zawsze zwracam uwag\u0119 analizuj\u0105c wynagrodzenia w s\u0142u\u017cbie cywilnej to ich wysoko\u015bci w poszczeg\u00f3lnych grupach stanowisk. Bo co z tego, \u017ce gdzie\u015b \u015brednie wynagrodzenie jest wysokie, skoro mo\u017ce to wynika\u0107 z ponadprzeci\u0119tnie wysokich zarobk\u00f3w dyrektor\u00f3w? O sile ka\u017cdej organizacji decyduj\u0105 jej „szeregowi” pracownicy. W gronie ministerialnych cz\u0142onk\u00f3w korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej ponad 73% to w\u0142a\u015bnie szeregowcy – zajmuj\u0105cy si\u0119 najr\u00f3\u017cniejszymi sprawami: specjali\u015bci, m\u0142odsi specjali\u015bci, starsi i g\u0142\u00f3wni specjali\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
Prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce prezentowane tu dane odnosz\u0105 si\u0119 do wynagrodzenia ca\u0142kowitego brutto, a zatem przeci\u0119tnej warto\u015bci faktycznie wyp\u0142acanej, uwzgl\u0119dniaj\u0105cej tzw. trzynastki oraz wszelkie nagrody i dodatki. Niewielu pracownik\u00f3w ministerstw dosta\u0142o w zesz\u0142ym roku na przyk\u0142ad nagrod\u0119 jubileuszow\u0105 albo odpraw\u0119 emerytaln\u0105, ale i one s\u0105 wliczone do \u015bredniej. Nie zale\u017cy nam w tym miejscu na opisaniu ka\u017cdego przypadku z osobna, ale o og\u00f3lny (przeci\u0119tny) obraz tego, jakie warunki pracy zapewniamy tym urz\u0119dnikom.<\/pre>\n\n\n\n
Jest ju\u017c moj\u0105 ma\u0142\u0105 \u015bwieck\u0105 tradycj\u0105 dywagowanie nad tym, jaka jest (lub powinna by\u0107) optymalna relacja wyp\u0142at dyrektor\u00f3w departament\u00f3w i ich zast\u0119pc\u00f3w (tj. wy\u017cszych stanowisk) do wynagrodze\u0144 naczelnik\u00f3w\/koordynator\u00f3w (stanowiska koordynuj\u0105ce) i do stanowisk szeregowych. Pewnie teoretycy zarz\u0105dzania maj\u0105 na to jak\u0105\u015b racjonaln\u0105 odpowied\u017a, ale mi pozostaje tylko zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jedno – na jako\u015b\u0107 tych\u017ce dyrektor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
Od 2016 roku dyrektorzy w s\u0142u\u017cbie cywilnej obsadzani s\u0105 w drodze tzw. powo\u0142ania, bez obowi\u0105zku rozpisywania i przeprowadzenia otwartego i konkurencyjnego naboru. Efekt jest taki, \u017ce nad t\u0105 kluczow\u0105 z perspektywy funkcjonowania naszego pa\u0144stwa grup\u0105 zawodow\u0105 – sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z blisko 3.700 os\u00f3b w ca\u0142ym korpusie – od 10 lat unosi si\u0119 aura pewnej podejrzliwo\u015bci. S\u0105 w tej grupie tacy, kt\u00f3rzy byli dyrektorami i przed nies\u0142awn\u0105 nowelizacj\u0105 z 2015 roku<\/a>, ale zapewne wi\u0119kszo\u015b\u0107 pochodzi ju\u017c z powo\u0142ania. Ilu z nich faktycznie na to zas\u0142uguje? Ile z nich zajmuje swoje stanowiska tylko dlatego, \u017ce ufa im ten czy inny minister? Konkurs\u00f3w na wy\u017csze stanowiska po zmianie w\u0142adzy w 2023 roku by\u0142o tyle, co kot nap\u0142aka\u0142, st\u0105d mo\u017cna zaryzykowa\u0107 stwierdzenie, \u017ce w tym akurat aspekcie… brawo, mamy ponadpartyjny konsensus! Nic to, \u017ce w 2015 roku pos\u0142owie Platformy Obywatelskiej krzyczeli o „ko\u0144cu s\u0142u\u017cby cywilnej”. Nic to, \u017ce we wci\u0105\u017c obowi\u0105zuj\u0105cej przecie\u017c umowie koalicyjnej<\/a> widnieje zapewnienie o ch\u0119ci „odbudowania s\u0142u\u017cby cywilnej”. Nikt w mediach nawet o tym nie wspomina, wi\u0119c karawana jedzie dalej. Procedowany aktualnie projekt nowelizacji ustawy o s\u0142u\u017cbie cywilnej<\/a> przywracaj\u0105cy konkursy na stanowiska dyrektorskie spotka\u0142 si\u0119 z mocn\u0105 krytyk\u0105 zar\u00f3wno ze strony ministerstw, jak i strony spo\u0142ecznej (Fundacja Sprawne Pa\u0144stwo te\u017c do\u0142o\u017cy\u0142a swoje trzy grosze<\/a>). Czy ma szanse na to, \u017ceby w szybkim czasie zosta\u0107 zatwierdzony na Radzie Ministr\u00f3w, przeprocedowany w parlamencie i podpisany przez prezydenta? Moim zdaniem niewielkie, pewnie wszystko zostanie po staremu. (Obym si\u0119 myli\u0142!)<\/p>\n\n\n\n
\n