{"id":6583,"date":"2026-06-29T22:02:17","date_gmt":"2026-06-29T20:02:17","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=6583"},"modified":"2026-06-29T22:02:18","modified_gmt":"2026-06-29T20:02:18","slug":"centralny-rejestr-umow-z-perspektywy-administracji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2026\/06\/29\/centralny-rejestr-umow-z-perspektywy-administracji\/","title":{"rendered":"Centralny Rejestr Um\u00f3w z perspektywy administracji"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Po e-Dor\u0119czeniach i KSeF, od 1 lipca polska administracja realizuje kolejny \u201ecyfrowy\u201d obowi\u0105zek jakim jest obs\u0142uga Centralny Rejestr Um\u00f3w Jednostek Sektora Finans\u00f3w Publicznych (CRU). Jak poprzednio, to nie obs\u0142uga systemu teleinformatycznego jest najwi\u0119kszym wyzwaniem, lecz kwestie prawne i organizacyjne. CRU to zagadnienie z pogranicza finans\u00f3w publicznych, zam\u00f3wie\u0144 publicznych, informacji publicznej, kodeksu cywilnego i wreszcie, jak w wszystko w administracji, zarz\u0105dzania dokumentacj\u0105. CRU wymaga zatem kompleksowej wiedzy, interdyscyplinarnego podej\u015bcia i zorganizowania proces\u00f3w wewn\u0119trznych pod k\u0105tem \u201especyfiki\u201d ka\u017cdego podmiotu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pierwszym krokiem jest analiza czy <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/finanse\/rejestr-umow-jsfp\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Centralny Rejestr Um\u00f3w<\/a> dotyczy danej instytucji. Obowi\u0105zkiem CRU obj\u0119te s\u0105 podmioty stanowi\u0105ce zgodnie z ustaw\u0105 o finansach publicznych tzw. jednostki sektora finans\u00f3w publicznych. W szacunkach Ministerstwa Finans\u00f3w to ok. 60-80 tysi\u0119cy podmiot\u00f3w. Administracja rz\u0105dowa nie dysponuje tu precyzyjnym \u017ar\u00f3d\u0142em danych st\u0105d m.in. pomys\u0142 utworzenia katalogu podmiot\u00f3w publicznych (KPP). W odr\u00f3\u017cnieniu od e-Dor\u0119cze\u0144, obowi\u0105zkiem CRU nie s\u0105 obj\u0119te samorz\u0105dowe lub pa\u0144stwowe sp\u00f3\u0142ki prawa handlowego czy instytuty badawcze. Wy\u0142\u0105czone s\u0105 tak\u017ce plac\u00f3wki zagraniczne i jednostki zwi\u0105zane z bezpiecze\u0144stwem pa\u0144stwa (s\u0142u\u017cby czy jednostki organizacyjne MON). Zasadne jest pytanie, w jakim stopniu obowi\u0105zek b\u0119dzie realizowany przez wszystkie inne podmioty zobowi\u0105zane, bo w e-Dor\u0119czeniach do dzi\u015b obowi\u0105zek posiadania ADE (wg Ministerstwa Cyfryzacji) zrealizowa\u0142o tylko ok. 56 % podmiot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W przeciwie\u0144stwie do KSeF gdzie \u201ekonta\u201d zosta\u0142y za\u0142o\u017cone automatycznie, w przypadku CRU, wymagane jest za\u0142o\u017cenia konta instytucji w trybie wnioskowym. Do tego s\u0142u\u017cy sam system CRU, kt\u00f3ry jest dost\u0119pny online. Uwierzytelnienie w systemie odbywa si\u0119 za pomoc\u0105 w\u0119z\u0142a krajowego, a zatem przede wszystkim z wykorzystaniem profilu zaufanego, bankowo\u015bci elektronicznej czy aplikacji mObywatel. Wniosek o konto jednostki mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 jej kierownik lub osoba przez niego upowa\u017cniona, za\u0142\u0105czaj\u0105c do niego podpisane podpisem PADES dokumenty. W celu uzyskania dost\u0119pu do konta jednostki pracownicy wyznaczeni do obs\u0142ugi CRU powinni zalogowa\u0107 si\u0119 do CRU i z\u0142o\u017cy\u0107 w\u0142asne wnioski wskazuj\u0105c w nim numer REGON swojej jednostki. W ramach uprawnie\u0144 mo\u017cliwe jest uzyskanie roli administratora, wprowadzaj\u0105cego i publikuj\u0105cego. Jeden pracownik mo\u017ce mie\u0107 wi\u0119cej ni\u017c 1 rol\u0119. Jak w innych systemach, wa\u017cne jest zapewnienie zast\u0119powalno\u015bci w ramach ka\u017cdej z r\u00f3l oraz \u201epilnowanie\u201d dost\u0119p\u00f3w przy okazji fluktuacji kadr. St\u0105d w realizacji obowi\u0105zk\u00f3w zwi\u0105zanych z obs\u0142ug\u0105 CRU pomocne mo\u017ce by\u0107 zintegrowanie konta jednostki z systemem klasy EZD lub systemem finansowo-ksi\u0119gowym. Cho\u0107 obs\u0142uga samego systemu CRU nie jest skomplikowana, to jednak szybko\u015b\u0107 i automatyzacja dzia\u0142a\u0144, mo\u017cliwa w ramach system\u00f3w zintegrowanych, mo\u017ce zapewni\u0107 sprawniejsz\u0105 realizacj\u0119 obowi\u0105zk\u00f3w dotycz\u0105cych CRU. W szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy\u0107 to mo\u017ce kwestii dost\u0119p\u00f3w, obowi\u0105zku aktualizacji danych oraz oznaczania um\u00f3w jako \u201enieaktywne\u201d, w sytuacji zako\u0144czenia obowi\u0105zywania umowy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"681\" src=\"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/image-1024x681.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6590\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co jest umow\u0105 w CRU?<\/h2>\n\n\n\n<p>W CRU przetwarzane maj\u0105 by\u0107 nie same umowy czy ich skany, lecz wybrane dane dotycz\u0105ce um\u00f3w. Rejestr ma by\u0107 centralny, aby wszystkie dane z tego zakresu by\u0142y zebrane w jednym miejscu i nie trzeba by\u0142o ich szuka\u0107 na stronach biuletyn\u00f3w informacji publicznej poszczeg\u00f3lnych jednostek. Co wymaga jednak szczeg\u00f3lnego podkre\u015blenia, nie wszystkie umowy b\u0119d\u0105 podlega\u0107 obowi\u0105zkowi publikacji danych w CRU. B\u0119dzie on dotyczy\u0142 tylko tych um\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 charakter wydatkowy (kosztowy) po stronie bud\u017cetu danej jednostki, a jednocze\u015bnie stanowi\u0105 zam\u00f3wienie w rozumieniu prawa zam\u00f3wie\u0144 publicznych i zosta\u0142y zawarte na gruncie kodeksu cywilnego w formie innej ni\u017c ustna. Eliminuje to zatem umowy nieodp\u0142atne takie jak: umowy darowizny, umowy u\u017cyczenia, umowy ramowe oraz umowy nie maj\u0105ce charakteru zam\u00f3wienia (jak np. umowy dotacji czy refundacje pracownicze). Umowy z zakresu prawa pracy oraz dotycz\u0105ce kwestii obronno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa s\u0105 ustawowo wy\u0142\u0105czone z CRU. W kontek\u015bcie zam\u00f3wienia poza sam\u0105 odp\u0142atno\u015bci\u0105 istotne jest akcentowanie konieczno\u015bci nabycia w zamian przez instytucj\u0119 us\u0142ug, rob\u00f3t budowlanych lub dostaw. Sam transfer \u015brodk\u00f3w z bud\u017cetu w wyniku umowy jest niewystarczaj\u0105cy, wa\u017cne jest, aby wi\u0105za\u0142 si\u0119 z nabyciem \u201eczego\u015b\u201d na wolnym rynku. Je\u017celi zawarta umowa jest realizacj\u0105 obowi\u0105zku prawnego (np. dokonanie obowi\u0105zkowej op\u0142aty, abonament RTV), gdzie nie ma mo\u017cliwo\u015bci dowolnego wyboru oferenta, taka umowa tak\u017ce nie spe\u0142nia definicji zam\u00f3wienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi mamy do czynienia z zam\u00f3wieniem, wa\u017cna jest jego forma. Umowa z podpisami na papierze (forma pisemna), umowa elektroniczna z podpisami kwalifikowanymi (forma elektroniczne), uto\u017csamiane z klasycznym rozumieniem terminu umowa, podlegaj\u0105 pod CRU. Bardziej problematyczna jest forma dokumentowa, czyli <strong>o\u015bwiadczenie woli na trwa\u0142ym no\u015bniku umo\u017cliwiaj\u0105cym identyfikacje autora i nie wymagaj\u0105ce podpisu.<\/strong> Je\u017celi zam\u00f3wienie jest udokumentowane \u2013 cho\u0107by w postaci maila, smsa czy formularza internetowego \u2013 kwalifikuje si\u0119 do tej formy i CRU. Podobnie umowy w formie szczeg\u00f3lnej (np. aktu notarialnego). Wy\u0142\u0105czona za to jest forma ustna \u2013 czyli zakupy bezpo\u015brednio w sklepach czy telefoniczne. W tym kontek\u015bcie zasadnym jest pytanie, czy drobne zam\u00f3wienia (np. mailowe, internetowe) maj\u0105 trafia\u0107 do CRU. Odpowied\u017a jest twierdz\u0105ca i to niezale\u017cnie od kwoty takiego zakupu. By\u0142y propozycje ustalenia prog\u00f3w kwotowych, ale finalnie ka\u017cda \u201etransakcja umowna\u201d spe\u0142niaj\u0105ca wymagania ustawowe od 1 grosza w g\u00f3r\u0119 powinna by\u0107 ujmowana w CRU. Tym samym to forma takiej umowy, a nie jej kwota jest tu decyduj\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n<p>Publikacji podlegaj\u0105 udokumentowane umowy\/zam\u00f3wienia\/zakupy, co jest zgodnie z og\u00f3ln\u0105 zasad\u0105 wymogu dokumentowania swoich dzia\u0142a\u0144 przez instytucje publiczne. Wa\u017cne jest, aby takie \u201etransakcje\u201d by\u0142y realizowane zgodnie z przepisami kancelaryjno-archiwalnymi w ramach prowadzonych spraw i akt spraw (tak\u017ce w sytuacji zakup\u00f3w mailowych czy internetowych). Je\u017celi mowa o dokumentowaniu transakcji, cz\u0119sto jest to te\u017c uto\u017csamiane z rozliczaniem faktury czy innych dowod\u00f3w ksi\u0119gowych. Dlatego warte podkre\u015blenia jest, \u017ce w CRU maj\u0105 by\u0107 przetwarzane dane dotycz\u0105ce um\u00f3w\/zm\u00f3wie\u0144\/zakup\u00f3w, a nie faktur czy paragon\u00f3w. Akcent w CRU po\u0142o\u017cony jest na moment i zakres zawarcia \u201etransakcji\u201d, a nie jej rozliczenie. Sama faktura czy paragon nie s\u0105 podstaw\u0105 dokonania wpisu do CRU. Te dokumenty ksi\u0119gowe mog\u0105 natomiast wskazywa\u0107, kto jest faktyczn\u0105 stron\u0105 umowy. Aby umowa by\u0142a obj\u0119ta CRU, stron\u0105 (a zarazem odbiorc\u0105 faktury) musi by\u0107 instytucja publiczna, a nie jej pracownik. Je\u017celi pracownik przy zam\u00f3wieniu bierze faktur\u0119 \u201ena siebie\u201d i potem rozlicza j\u0105 w ramach procedur wewn\u0119trznych np. delegacji, takie zam\u00f3wienie nie podlega wpisowi do CRU. (Na marginesie warto wskaza\u0107, \u017ce tego typu post\u0119powanie pozwala unikn\u0105\u0107 tak\u017ce faktur z KSeF).<\/p>\n\n\n\n<p>Analizuj\u0105c CRU trzeba pami\u0119ta\u0107 jeszcze o dw\u00f3ch istotnych kwestiach. Wpisowi oraz aktualizacji podlegaj\u0105 tylko umowy zawarte od 1 lipca tego roku. Umowy wcze\u015bniejsze i aneksy do tych um\u00f3w zrealizowane po 1 lipca nie podlegaj\u0105 wpisowi. Ministerstwo Finans\u00f3w podkre\u015bla tak\u017ce, \u017ce obowi\u0105zkowi wpisu do CRU mog\u0105 podlega\u0107 umowy zawarte przez inne jednostki, o ile s\u0105 realizowane na rzecz danej jednostki. Kluczowa ma tu by\u0107 kwestia czyj bud\u017cet\/plan finansowy jest obci\u0105\u017cany dan\u0105 umow\u0105. Tym samy je\u017celi centrum us\u0142ug wsp\u00f3lnych zawiera umow\u0119 na rzecz jednostek obs\u0142ugiwanych, gdzie \u015brodki finansowe pochodzi\u0107 b\u0119d\u0105 z bud\u017cet\u00f3w tych jednostek, zobligowane s\u0105 one do wykazania tej umowy w CRU w zakresie, w jakim partycypacj\u0105 w warunkach \u201etransakcji\u201d. Do CRU nie trafiaj\u0105 wszystkie umowy, jak r\u00f3wnie\u017c nie wszystkie zam\u00f3wienia. Wa\u017cna jest ich w\u0142a\u015bciwa selekcja. Zgodnie z interpretacj\u0105 MF, wpisowi podlegaj\u0105 wszystkie zawarte umowy spe\u0142niaj\u0105ce opisane wy\u017cej wymagania, nawet w sytuacji, gdy finalnie nie dojdzie do faktycznej realizacji takiej umowy (np. rezygnacja wykonawcy). Akcent stawiany jest na sam fakt i moment zawarcia umowy, intencje stron w niej wyra\u017cone, a nie na ostateczny skutek finansowy czy jej finalny efekt.<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c mo\u017cemy okre\u015bli\u0107, \u017ce w CRU udost\u0119pniane s\u0105 informacje o umowach (zam\u00f3wieniach\/zakupach) zawartych od 1 lipca br. w formie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8211; pisemnej (podpisy w\u0142asnor\u0119czne),<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; elektronicznej (podpisy kwalifikowane),<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; dokumentowej (brak wymogu podpisu np. maile, formularze internetowe, umowy podpisane podpisem zaufanym),<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; szczeg\u00f3lnej (np. akt notarialny),<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>faktyczne lub potencjalnie generuj\u0105cych wydatki, obci\u0105\u017caj\u0105ce bud\u017cet danej jednostki, je\u017celi wykonawca\/dostawca zosta\u0142 wybrany na wolnym rynku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/mf_Easy-Resize.com_-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4452\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co publikowa\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>Po ustaleniu czy dana umowa kwalifikuje si\u0119 do CRU, kolejnym krokiem jest ustalenie zakresu danych i sposobu ich udost\u0119pniania w rejestrze. Umow\u0119 nale\u017cy wprowadzi\u0107 niezw\u0142ocznie, maksymalnie w ci\u0105gu 30 dni od jej zawarcia. Ustawa okre\u015bla zestaw 10 danych podlegaj\u0105cych publikacji w CRU. W momencie wprowadzania umowy do CRU standardowo nale\u017cy wprowadzi\u0107 przedstawiony poni\u017cej zestaw 8 danych, przy czym dla 3 kategorii danych mo\u017cna wybra\u0107 alternatywnie opcj\u0119 wy\u0142\u0105czenia z jawno\u015bci (dana nr 9).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>1) Numer umowy<\/td><td>W systemie mo\u017cemy wprowadzi\u0107 w\u0142asny numer umowy lub wybra\u0107 opcj\u0119 braku numeru umowy.<\/td><\/tr><tr><td>2) Data zawarcia umowy<\/td><td>Data z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia woli ostatniej ze stron. Szczeg\u00f3lnie istotne jest jej prawid\u0142owe okre\u015blenie dla formy elektronicznej (ostatni podpis kwalifikowany) i dokumentowej (mail \u2013 akceptacja oferty, z\u0142o\u017cenie zam\u00f3wienia internetowego, ostatni podpis zaufany lub osobisty na dokumencie elektronicznym).<\/td><\/tr><tr><td>3) Okres na jaki zosta\u0142a zawarta umowa<\/td><td>Mo\u017cliwe jest wskazanie, \u017ce umowa zosta\u0142a zawarta na czas nieokre\u015blony. Je\u017celi jednak wskazujemy konkretny okres, CRU zawsze zaprezentuje dane w zakresie liczby dni, miesi\u0119cy lub lat na jaki zosta\u0142a zawarta umowa. Przy wprowadzaniu danych mo\u017cemy alternatywnie wskaza\u0107 zakres dat \u201eod\u201d \u201edo\u201d i system przeliczy to automatycznie. Dobrze zatem, aby umowa lub zam\u00f3wienie zawiera\u0142o okres realizacji w swojej tre\u015bci. <strong>Co warto podkre\u015bli\u0107 okres umowy podlega modyfikacji, co do zasady, tylko w wyniku aneksowania umowy lub korekty danych.<\/strong> <strong>Je\u017celi z innych powod\u00f3w nast\u0105pi skr\u00f3cenie okresu realizacji umowy (np. rozwi\u0105zanie umowy, odst\u0105pienie od umowy), dane w tym zakresie nie s\u0105 modyfikowane.<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>4) Strony umowy<\/td><td>Jako stron\u0119 umowy mo\u017cemy wskaza\u0107 inn\u0105 jednostk\u0119 sektora finans\u00f3w publicznych, przedsi\u0119biorc\u0119 lub osob\u0119 fizyczn\u0105. Dane, odno\u015bnie polskich przedsi\u0119biorc\u00f3w i podmiot\u00f3w s\u0105 pobierane z bazy REGON, po wskazaniu numeru REGON lub NIP strony. Dla stron zagranicznych dane trzeba wprowadzi\u0107 r\u0119cznie, podobnie jak dane dotycz\u0105ce osoby fizycznej. W tym ostatnim wypadku nale\u017cy wprowadzi\u0107 tylko imi\u0119 i nazwisko lub alternatywnie wybra\u0107 opcj\u0119 wy\u0142\u0105czenia tych danych z jawno\u015bci. Je\u017celi w trakcie trwania umowy nast\u0105pi zmiana danych strony (np. zmiana nazwy lub formy dzia\u0142alno\u015bci) nale\u017cy t\u0105 dan\u0105 zaktualizowa\u0107.<\/td><\/tr><tr><td>5) Przedmiot umowy<\/td><td>Jako przedmiot umowy nale\u017cy poda\u0107 zwi\u0119z\u0142e okre\u015blanie jakiego zam\u00f3wienia dotyczy umowa. W zapisie nie powinny znajdowa\u0107 si\u0119 dane osobowe. Alternatywnie, gdy s\u0105 ku temu podstawy prawne, przedmiot umowy mo\u017ce podlega\u0107 wy\u0142\u0105czeniu z jawno\u015bci. Obowi\u0105zek aktualizacji tej danej mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 w zwi\u0105zku z aneksowania umowy w tym zakresie lub w przypadku konieczno\u015bci korekty danych (np. doprecyzowanie, poprawa liter\u00f3wek).<\/td><\/tr><tr><td>6) Warto\u015b\u0107 umowy<\/td><td>Kwot\u0119 na jak\u0105 zawarto umow\u0119 podajemy w z\u0142otych polskich z dok\u0142adno\u015bci\u0105 do dw\u00f3ch miejsc po przecinku. W przypadku gdy umowa zosta\u0142a zawarta na czas nieoznaczony wprowadzamy warto\u015b\u0107 za okres pierwszych 48 miesi\u0119cy wykonywania umowy. Je\u015bli warto\u015b\u0107 nie zosta\u0142a wprost okre\u015blona w umowie, bo np. b\u0119dzie uzale\u017cniona o faktycznie zrealizowanych godzin lub zu\u017cycia danego medium, podajemy \u0142\u0105czn\u0105 wysoko\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re jednostka zamierza przeznaczy\u0107 na realizacj\u0119 (zabezpieczy\u0142a w bud\u017cecie). Warto\u015b\u0107 podajemy bez podatku VAT, czyli, co do zasady, kwot\u0119 netto, przy czym nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce gdy stron\u0105 umowy jest osoba fizyczna nieb\u0119d\u0105ca podatnikiem VAT (np. umowa zlecenie, o dzie\u0142o) podaj\u0119 si\u0119 warto\u015b\u0107 wprost z umowy.<br><br>Podawa\u0107 nale\u017cy potencjalnie najwy\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 (pu\u0142ap maksymalny), uwzgl\u0119dniaj\u0105c w niej te\u017c np. ewentualne opcje czy wznowienia. Nawet je\u017celi finalnie wydatkowane b\u0119dzie mniej \u015brodk\u00f3w, nie ma potrzeby aktualizacji tej danej. <strong>Wysoko\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w faktycznie wydatkowanych na realizacj\u0119 umowy pozostaje bez wp\u0142ywu na okre\u015blenie warto\u015bci umowy. Podstaw\u0105 do aktualizacji tej warto\u015bci powinien stanowi\u0107 aneks do umowy, zwi\u0119kszaj\u0105cy lub zmniejszaj\u0105cy warto\u015b\u0107 umowy. Mo\u017cliwa jest te\u017c korekta danych (poprawa b\u0142\u0119du). Warto\u015b\u0107 umowy tak\u017ce mo\u017ce by\u0107 wy\u0142\u0105czona z jawno\u015bci danych je\u017celi jest ku temu podstawa prawna i wtedy jej nie uzupe\u0142niamy.<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>7) Informacja o finansowaniu ze \u015brodk\u00f3w zagranicznych<\/td><td>Je\u017celi cho\u0107by jednym procencie umowa finansowana by\u0142a ze \u015brodk\u00f3w zagranicznych (przede wszystkim unijnych) nale\u017cy oznaczy\u0107 to CRU. W toku realizacji umowy mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 konieczno\u015b\u0107 aktualizacja tej danej.<\/td><\/tr><tr><td>8) Status umowy<\/td><td>Domy\u015blnie umowa b\u0119dzie posiada\u0107 status aktywnej, jednak je\u017celi wprowadzamy do CRU umow\u0119, kt\u00f3ra w momencie jej wprowadzania zosta\u0142a ju\u017c zrealizowana\/zako\u0144czona nale\u017cy zmieni\u0107 jej status na \u201enieaktywna\u201d. Ministerstwo Finans\u00f3w podkre\u015bla, \u017ce zmian statusu na nieaktywna s\u0142u\u017cy retencji danych w CRU, gdy\u017c od tego momentu system wylicza okres po jakim umowa zostanie usuni\u0119ta z systemu. Pole \u201edata zako\u0144czenia umowy\u201d w tej sekcji, po zmianie statusu uzupe\u0142niane jest przez system automatycznie dat\u0105 bie\u017c\u0105c\u0105. Zgodnie ze stanowiskiem MF, mimo nazwy, tego pola nie nale\u017cy uto\u017csamia\u0107 z dat\u0105 faktycznego zako\u0144czenia realizacji umowy &#8211; t\u0119 dat\u0119 wskazujemy r\u0119cznie przy aktualizacji.<br><br>Je\u017celi od razu wprowadzamy umow\u0119 ze statusem nieaktywna nie ma potrzeby jej p\u00f3\u017aniejszej aktualizacji. Dla um\u00f3w ze statusem \u201eaktywna\u201d, b\u0119dzie konieczno\u015b\u0107 dokonania aktualizacji ich statusu na \u201enieaktywna\u201d. Retencja danych nast\u0119puje po 5 latach liczonych od 1 stycznia roku nast\u0119pnego, po oznaczeniu umowy jako nieaktywna. Zmiana statusu umowy na nieaktywna w roku 2026 spowoduje, \u017ce b\u0119dzie ona dost\u0119pna w CRU do ko\u0144ca 2031 r.<\/td><\/tr><tr><td>9) Wy\u0142\u0105czenie z jawno\u015bci<\/td><td>Przy okre\u015blaniu 3 danych: strony (w przypadku osoby fizycznej), przedmiotu i warto\u015bci umowy w CRU istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru opcji wy\u0142\u0105czenia danych z jawno\u015bci. Nale\u017cy odr\u00f3\u017cnia\u0107 wy\u0142\u0105czenie cz\u0119\u015bci danych, od generalnego wy\u0142\u0105czenia ca\u0142o\u015bci umowy z publikacji w CRU. Przy wy\u0142\u0105czeniu danych nale\u017cy wskaza\u0107 jednostk\u0119 redakcyjn\u0105 i tytu\u0142u aktu prawnego stanowi\u0105cych podstaw\u0119 prawn\u0105 nieudost\u0119pnienia informacji. CRU daje nam tu do wyboru 4 opcje domy\u015blne oparte o ustaw\u0119 o dost\u0119pie do informacji publicznej (art. 5 ust. 1; 2; 2a; 2b UDIP) oraz umo\u017cliwia wskazanie dowolnej innej. Przed opublikowaniem tych 3 danych trzeba zatem dokona\u0107 analizy czy nie ma podstaw do ich nieudost\u0119pniania i nale\u017cy odwo\u0142a\u0107 si\u0119 tak\u017ce do innych przepis\u00f3w szczeg\u00f3lnych, nie tylko samego UDIP. Przyk\u0142adem takiego przepisu szczeg\u00f3lnego mo\u017ce by\u0107 art. 29a ustawy o organizowaniu i prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci kulturalnej.<br><br>Poza podstaw\u0105 prawn\u0105 przy wy\u0142\u0105czeniu z jawno\u015bci nale\u017cy wpisa\u0107 nazw\u0119 organu lub stanowiska pracy odpowiedzialnego za wy\u0142\u0105czenie. Nie podajemy tu imienia i nazwiska.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"165\" src=\"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/aaaaa-1024x165.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6584\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Aktualizacja danych<\/h2>\n\n\n\n<p>Ostatnia (10) wymagana dana dotyczy aktualizacji. Przepisy dotycz\u0105ce CRU zak\u0142adaj\u0105 konieczno\u015b\u0107 aktualizacji danych dotycz\u0105cych opublikowanych um\u00f3w niezw\u0142ocznie lub maksymalnie w ci\u0105gu 30 dni od zaistnienia odpowiedniej przes\u0142anki. Ka\u017cda modyfikacja danych dla opublikowanej ju\u017c umowy wymaga podania podstawy takiej zmiany, daty aktualizacji oraz zwi\u0119z\u0142ego opisu aktualizacji. Jest temu dedykowana odr\u0119bna sekcja w CRU, w kt\u00f3rej nale\u017cy wybra\u0107 1 z 10 powod\u00f3w aktualizacji. S\u0105 to:<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;1) aneks do umowy &#8211; mog\u0105cy stanowi\u0107 podstaw\u0119 dla modyfikacji danych w zakresie: przedmiotu, warto\u015bci, okresu czy stron umowy;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;2) cesja umowy &#8211; stanowi podstaw\u0119 dla modyfikacji statusu umowy na \u201enieaktywna\u201d w sytuacji, gdy inny podmiot przejmuje od jednostki obowi\u0105zki wynikaj\u0105ce z istniej\u0105cej umowy;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;3) wyga\u015bni\u0119cie umowy &#8211; stanowi podstaw\u0119 dla modyfikacji statusu umowy na \u201enieaktywna\u201d w sytuacji zako\u0144czenia umowy w terminie lub np. wyczerpania \u015brodk\u00f3w przewidzianych w umowie <strong>(uwaga: nie modyfikujemy okresu umowy);<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;4) wypowiedzenie umowy &#8211; stanowi podstaw\u0119 dla modyfikacji statusu umowy na \u201enieaktywna\u201d w sytuacji wypowiedzenia umowy <strong>(uwaga: nie modyfikujemy okresu umowy);<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;5) odst\u0105pienie od umowy &#8211; stanowi podstaw\u0119 dla modyfikacji statusu umowy na \u201enieaktywna\u201d w sytuacji odst\u0105pienia od umowy <strong>(uwaga: nie modyfikujemy okresu umowy);<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;6) rozwi\u0105zanie umowy &#8211; stanowi podstaw\u0119 dla modyfikacji statusu umowy na \u201enieaktywna\u201d w sytuacji rozwi\u0105zania umowy <strong>(uwaga: nie modyfikujemy okresu umowy);<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00a07) korekta danych &#8211; stanowi podstaw\u0119 dla modyfikacji ka\u017cdej z danych w zakresie drobnych b\u0142\u0119d\u00f3w; w przeciwie\u0144stwie do innych powod\u00f3w przy korekcie danych informacje o ich wprowadzeniu nie s\u0105 prezentowane publicznie (prezentowany jest tylko poprawiony wpis, bez wcze\u015bniejszych wersji);<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a08) zmiana danych stron umowy &#8211; stanowi podstaw\u0119 dla modyfikacji danych strony umowy \u2013 np. nazwy czy formy prawnej (ponowne pobranie danych z bazy REGON lub r\u0119czna aktualizacja dla zagranicznych);<\/p>\n\n\n\n<p>\u00a09) zmiana w zakresie wy\u0142\u0105czenia jawno\u015bci &#8211; stanowi podstaw\u0119 dla modyfikacji danych o osobie fizycznej, warto\u015b\u0107, przedmiotu umowy w zakresie wy\u0142\u0105czenia jawno\u015bci tych danych: dodania lub zdj\u0119cia takiego wy\u0142\u0105czenia (np. w wyniku wyroku s\u0105du);<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;10) inne &#8211; mog\u0105ce stanowi\u0107 podstaw\u0119 np. zmiany finansowania ze \u015brodk\u00f3w zewn\u0119trznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Poza powodem nale\u017cy okre\u015bli\u0107 dat\u0119 zdarzenia odpowiedzialnego za modyfikacj\u0119 (np. daty aneksu czy rozwi\u0105zania umowy) oraz poda\u0107 opis zmiany (np. aneks nr 2 zmieniaj\u0105cy przedmiot, warto\u015b\u0107 i okres umowy).<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce fakt wyst\u0105pienia zdarzenia ko\u0144cz\u0105cego realizacj\u0119 umowy lub up\u0142yw jej terminu czyli powody 2, 3, 4, 5, 6 powinny skutkowa\u0107 zmian\u0105 statusu umowy na \u201enieaktywna\u201d. To w sekcji aktualizacji jest ujmowana faktyczna data ko\u0144ca umowy i nie ma potrzeby modyfikowania okre\u015blonego pierwotnie okresu umowy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p>CRU z perspektywy administracji to nowy obowi\u0105zek, dotykaj\u0105cy tysi\u0119cy jednostek wydatkuj\u0105cych \u015brodki publiczne w ramach zwyk\u0142ych codziennych czynno\u015bci. Sama konstrukcja przepis\u00f3w to swego rodzaju kompromis mi\u0119dzy zapewnieniem jak najwi\u0119kszej jawno\u015bci finans\u00f3w publicznych (np. brak prog\u00f3w kwotowych) i jednoczesnym nie narzuceniu instytucjom publicznym zbyt rygorystycznych obowi\u0105zk\u00f3w (np. rezygnacja z kar, wy\u0142\u0105czenie formy ustnej, brak konieczno\u015bci aktualizowania sfery wydatkowej). Czy CRU spe\u0142ni pok\u0142adane w nim nadzieje? To w znacznej mierze zale\u017cy od tego, jakie dane i w jakim zakresie b\u0119d\u0105 publikowane i aktualizowane w systemie CRU.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego nale\u017cy prawid\u0142owo zdefiniowa\u0107, jakie rodzaje um\u00f3w\/zam\u00f3wie\u0144 kwalifikuj\u0105 si\u0119 do publikacji. Pami\u0119tajmy, \u017ce rejestrujemy zobowi\u0105zania w momencie zawarcia umowy (intencje i maksymalny pu\u0142ap finansowy), a nie realny wydatek. Nale\u017cy oddzieli\u0107 faktyczn\u0105 realizacj\u0119 umowy (faktury, przelewy) od modyfikacji jej tre\u015bci prawnej (aneksy). Wa\u017cne jest, aby terminowo i prawid\u0142owo publikowa\u0107 i modyfikowa\u0107 dane, maj\u0105c na uwadze tak\u017ce konieczno\u015b\u0107 ich usuni\u0119cia z CRU (retencj\u0119 danych).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po e-Dor\u0119czeniach i KSeF, od 1 lipca polska administracja realizuje kolejny \u201ecyfrowy\u201d obowi\u0105zek jakim jest obs\u0142uga Centralny Rejestr Um\u00f3w Jednostek Sektora Finans\u00f3w Publicznych (CRU). Jak poprzednio, to nie obs\u0142uga systemu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6585,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,31],"tags":[180,98,96,182,181,54,183],"class_list":["post-6583","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualnosci","category-dobre-praktyki","tag-cru","tag-e-administracja","tag-ezd","tag-finanse-publiczne","tag-jawnosc","tag-polska","tag-rejestr-umow"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6583","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6583"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6583\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6591,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6583\/revisions\/6591"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6583"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6583"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6583"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}