{"id":6191,"date":"2025-07-30T10:00:00","date_gmt":"2025-07-30T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=6191"},"modified":"2025-07-29T19:42:07","modified_gmt":"2025-07-29T17:42:07","slug":"dlaczego-tak-dlugo-czekamy-na-reakcje-urzednika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2025\/07\/30\/dlaczego-tak-dlugo-czekamy-na-reakcje-urzednika\/","title":{"rendered":"Dlaczego tak d\u0142ugo czekamy na reakcj\u0119 urz\u0119dnika?"},"content":{"rendered":"\n

Deregulacja sta\u0142a si\u0119 popularnym tematem w mediach. Jednak sama zmiana przepis\u00f3w nie sprawi, \u017ce urz\u0119dnicy b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 szybciej czy lepiej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 opublikowany na \u0142amach dodatku do Rzeczpospolitej \u2013 Tygodnika Urz\u0119dnik\u00f3w<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Opowiadaj\u0105c o planowanych zmianach przepis\u00f3w, jeden z publicyst\u00f3w powiedzia\u0142, \u017ce dzi\u0119ki wprowadzeniu w ramach deregulacji milcz\u0105cej zgody, nie b\u0119dziemy musieli czeka\u0107 miesi\u0105cami na reakcj\u0119 urz\u0119dnika. Problem w tym, \u017ce zasada milcz\u0105cej zgody zosta\u0142a wprowadzona ju\u017c kilka lat temu, a obecne zmiany rozszerzaj\u0105 zakres spraw, w kt\u00f3rych b\u0119dzie stosowana.<\/p>\n\n\n\n

Urz\u0119dnik \u2013 negatywny bohater<\/h2>\n\n\n\n

Czy samo rozszerzenie zakresu zastosowania korzystnych dla obywateli rozwi\u0105za\u0144 sprawi, \u017ce ju\u017c nikt nie b\u0119dzie musia\u0142 czeka\u0107 miesi\u0105cami na za\u0142atwienie sprawy? Czy to, jak d\u0142ugo obywatele musz\u0105 czeka\u0107 na reakcje urz\u0119dnik\u00f3w, zale\u017cy tylko od urz\u0119dnik\u00f3w? W ci\u0105gu 15 lat pracy w administracji publicznej spotka\u0142am si\u0119 z wieloma systemowymi problemami, kt\u00f3re w du\u017cej mierze odpowiadaj\u0105 za przewlek\u0142o\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 urz\u0119dnik\u00f3w. Mo\u017ce wi\u0119c nie zawsze urz\u0119dnik jest \u201eczarn\u0105 owc\u0105\u201d?<\/p>\n\n\n\n

Niestety, mam wra\u017cenie, \u017ce w kontek\u015bcie deregulacji o urz\u0119dnikach m\u00f3wi si\u0119 rzadko, a jak ju\u017c, to obsadza si\u0119 nas w roli negatywnych bohater\u00f3w. Z przytoczonej wypowiedzi mo\u017cna wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, \u017ce to urz\u0119dnik, bez powodu, przed\u0142u\u017ca za\u0142atwienie sprawy. Przecie\u017c m\u00f3g\u0142by dzia\u0142a\u0107 szybciej, wi\u0119c pewnie mu si\u0119 nie chce. Taka ju\u017c ludzka natura, \u017ce szukamy prostych odpowiedzi. Szkoda \u017cycia na pog\u0142\u0119bion\u0105 analiz\u0119 rzeczywisto\u015bci. A mo\u017ce gdyby ten publicysta zag\u0142\u0119bi\u0142 si\u0119 w realia pracy urz\u0119dnik\u00f3w, to nie by\u0142by ju\u017c taki pewien, \u017ce sama zmiana przepis\u00f3w sprawi, \u017ce urz\u0119dnicy b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 szybciej, a co najwa\u017cniejsze, lepiej? W ko\u0144cu \u2013 diabe\u0142 tkwi w szczeg\u00f3\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n

Urz\u0119dnicy zastanawiaj\u0105 si\u0119 co autor mia\u0142 na my\u015bli<\/h2>\n\n\n\n

Na to pytanie odpowiada\u0107 musz\u0105 nie tylko liceali\u015bci interpretuj\u0105cy wiersz na maturze, ale tak\u017ce urz\u0119dnicy, gdy za\u0142atwiaj\u0105 spraw\u0119 obywatela. Organy pa\u0144stwa dzia\u0142aj\u0105 na podstawie i w granicach prawa. Podj\u0119cie przez urz\u0119dnika zgodnych z prawem dzia\u0142a\u0144 wymaga zrozumienia przepisu stanowi\u0105cego podstaw\u0119 rozstrzygni\u0119cia. Cz\u0119sto ustawodawca nie u\u0142atwia nam pracy.<\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 realizacja okre\u015blonego w art. 63 Konstytucji RP prawa sk\u0142adania petycji, wniosk\u00f3w i skarg do organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej. Tryb ich rozpatrywania zosta\u0142 uregulowany w dziale VIII Kodeksu post\u0119powania administracyjnego oraz w ustawie o petycjach.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Urz\u0119dnik nie powinien mie\u0107 problem\u00f3w z zastosowaniem w\u0142a\u015bciwego trybu dzia\u0142ania w zwi\u0105zku z pismem obywatela. W praktyce cz\u0119sto tak nie jest. Definicje skargi, wniosku i petycji zawieraj\u0105 przyk\u0142adowy katalog spraw, kt\u00f3re s\u0105 za\u0142atwiane w danym trybie. W rezultacie kwestia odr\u00f3\u017cniania skarg od wniosk\u00f3w i petycji stanowi istotny element szkole\u0144 z tego obszaru, a i tak urz\u0119dnicy bardzo cz\u0119sto konsultuj\u0105 si\u0119 z radcami prawnymi odno\u015bnie do ustalenia w\u0142a\u015bciwej procedury.<\/p>\n\n\n\n

Znajomy zatrudniony w jednym z urz\u0119d\u00f3w sp\u0119dza \u015brednio p\u00f3\u0142 godziny dziennie na klasyfikowaniu pism. Niedawne wej\u015bcie w \u017cycie ustawy o ochronie sygnalist\u00f3w nie upro\u015bci\u0142o pracy urz\u0119dnik\u00f3w. Z uwagi na niejednoznaczno\u015b\u0107 przepis\u00f3w pozornie prosta sprawa mo\u017ce wymaga\u0107 wielu godzin analiz, podj\u0119cia dodatkowych czynno\u015bci. Widocznym efektem pracy urz\u0119dnika jest cz\u0119sto zaledwie jedno pismo, kt\u00f3re otrzymuje obywatel. Wielu dzia\u0142a\u0144 urz\u0119dnik\u00f3w wynikaj\u0105cych z niejasno\u015bci przepis\u00f3w nie wida\u0107, cho\u0107 s\u0105 niezb\u0119dne, aby za\u0142atwi\u0107 spraw\u0119 zgodnie z prawem.<\/p>\n\n\n\n

Wyd\u0142u\u017canie termin\u00f3w za\u0142atwiania spraw<\/h2>\n\n\n\n

\u201eCo za du\u017co, to niezdrowo\u201d \u2013 to powiedzenie przekazuje oczywist\u0105 prawd\u0119, \u017ce nadmiar szkodzi. Niestety, dotyczy to tak\u017ce pracy urz\u0119dnik\u00f3w. Wyd\u0142u\u017canie termin\u00f3w za\u0142atwiania spraw wynika cz\u0119sto z nadmiernego obci\u0105\u017cenia prac\u0105. Ta jedna, jedyna sprawa dla obywatela, jest jedn\u0105 z wielu spraw, kt\u00f3rymi musi zaj\u0105\u0107 si\u0119 urz\u0119dnik. A urz\u0119dnik\u00f3w cz\u0119sto brakuje. I to nie dlatego, \u017ce urz\u0119dy nie chc\u0105 zatrudnia\u0107, ale dlatego, \u017ce nierzadko obywatele nie chc\u0105 w nich pracowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Ze sprawozdania Szefa S\u0142u\u017cby Cywilnej o stanie s\u0142u\u017cby cywilnej i o realizacji zada\u0144 tej s\u0142u\u017cby w 2024 r.<\/a> wynika, \u017ce najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 zako\u0144czenia nabor\u00f3w bez obsadzenia stanowiska by\u0142 brak ofert kandydat\u00f3w (32,9 proc.). Pewnie jedn\u0105 z przyczyn takiej sytuacji s\u0105 proponowane wynagrodzenia. Zgodnie ze sprawozdaniem przeci\u0119tne wynagrodzenie ca\u0142kowite brutto w s\u0142u\u017cbie cywilnej w 2024 r. wynios\u0142o 11 337 z\u0142. Jednak ze \u015brednim wynagrodzeniem jest jak ze statystycznymi go\u0142\u0105bkami. Je\u017celi jedna osoba je mielonego, a druga kapust\u0119, to statystycznie jedz\u0105 go\u0142\u0105bki. I tak jest w\u0142a\u015bnie z przeci\u0119tnymi zarobkami w administracji rz\u0105dowej. \u015arednia pensja mo\u017ce i jest przyzwoita, ale to tylko \u015brednia. Przeci\u0119tne wynagrodzenie ca\u0142kowite w ministerstwach i Kancelarii Prezesa Rady Ministr\u00f3w wynosz\u0105ce 14 528 z\u0142 zawy\u017ca \u015bredni\u0105. Z drugiej strony przeci\u0119tne wynagrodzenie w urz\u0119dach wojew\u00f3dzkich i powiatowej administracji zespolonej (np. komendy powiatowe policji, stra\u017cy po\u017carnej) wynosz\u0105ce odpowiednio 9 663 z\u0142 i 7 515 z\u0142 j\u0105 zani\u017ca. Ponadto, jak czytamy w sprawozdaniu, dane dotycz\u0105ce wynagrodze\u0144 ca\u0142kowitych obejmuj\u0105 wszystkie sk\u0142adniki wynagrodze\u0144, takie jak: wynagrodzenie zasadnicze, dodatki sta\u017cowe, dodatki funkcyjne, nagrody z funduszu nagr\u00f3d, nagrody jubileuszowe, dodatki s\u0142u\u017cby cywilnej, dodatki zadaniowe, dodatki wynikaj\u0105ce ze szczeg\u00f3lnych uprawnie\u0144, odprawy emerytalne i rentowe oraz dodatkowe wynagrodzenie roczne (tzw. trzynastka). Wielu urz\u0119dnik\u00f3w nie mo\u017ce zatem liczy\u0107 na wynagrodzenie cho\u0107by zbli\u017cone do tego przeci\u0119tnego.<\/p>\n\n\n\n

Warto przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce nierzadko wymagania stawiane kandydatom do pracy s\u0105 wysokie. A\u017c 87,1 proc. cz\u0142onk\u00f3w korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej ma wy\u017csze wykszta\u0142cenie. Nieadekwatne do kwalifikacji i rodzaju wykonywanych zada\u0144 zarobki mog\u0105 zniech\u0119ca\u0107 obywateli do pracy dla pa\u0144stwa, a brak r\u0105k do pracy wp\u0142ywa negatywnie na tempo realizowania zada\u0144.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142u\u017cba cywilna \u2013 w poszukiwaniu perspektyw<\/h2>\n\n\n\n

Niedobory kadrowe mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wynikiem odej\u015b\u0107 do\u015bwiadczonych pracownik\u00f3w. Dzieje si\u0119 tak z uwagi na brak perspektyw rozwoju. Wy\u017csze stanowiska w s\u0142u\u017cbie cywilnej, a wi\u0119c, co do zasady, te najlepiej p\u0142atne, s\u0105 obsadzane na podstawie powo\u0142ania. W s\u0142u\u017cbie cywilnej nie obowi\u0105zuj\u0105 powszechne przepisy reguluj\u0105ce zasady awansu, a wi\u0119c pozycja zawodowa urz\u0119dnika zale\u017cy od woli prze\u0142o\u017conych. Chyba nie trzeba nikogo przekonywa\u0107, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju w organizacji to jedna z istotniejszych kwestii dla wielu pracownik\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Odej\u015bcie urz\u0119dnika z wieloletnim sta\u017cem stanowi wyzwanie dla urz\u0119d\u00f3w. Z uwagi na ograniczone mo\u017cliwo\u015bci finansowe wiele z nich jest skazanych na zatrudnianie os\u00f3b niedo\u015bwiadczonych, kt\u00f3rych przeszkolenie zajmuje czas (a czas w administracji to r\u00f3wnie\u017c pieni\u0105dz, pieni\u0105dz podatnika). A i ze szkoleniami bywa problem, bo urz\u0119dy, zw\u0142aszcza te mniejsze, maj\u0105 w swoich bud\u017cetach zazwyczaj niewielkie \u015brodki na szkolenia. Zgodnie z cytowanym ju\u017c sprawozdaniem Szefa S\u0142u\u017cby Cywilnej za ubieg\u0142y rok w urz\u0119dach powiatowej administracji zespolonej wydatki na szkolenia na osob\u0119 wynios\u0142y 78 z\u0142, co w por\u00f3wnaniu ze \u015bredni\u0105 dla ca\u0142ej s\u0142u\u017cby cywilnej wynosz\u0105c\u0105 505 z\u0142 jest kwot\u0105 bardzo skromn\u0105. Osobie bez do\u015bwiadczenia o wiele wi\u0119cej czasu zajmuje za\u0142atwienie sprawy ni\u017c ekspertowi z wieloletnim sta\u017cem. Nie spos\u00f3b jednak wini\u0107 nowicjusza za to, \u017ce jest nowicjuszem.<\/p>\n\n\n\n

Mened\u017cerowie administracji<\/h2>\n\n\n\n

Do\u015bwiadczenie przydaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w zarz\u0105dzaniu. Bez sprawnej organizacji pracy urz\u0119d\u00f3w nie jest mo\u017cliwe sprawne realizowanie zada\u0144 pa\u0144stwa. I w tym wzgl\u0119dzie pojawia si\u0119 problem braku powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych weryfikacji kompetencji kierowniczych os\u00f3b zatrudnionych na stanowiskach zwi\u0105zanych z zarz\u0105dzaniem lud\u017ami w s\u0142u\u017cbie cywilnej.<\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z przyczyn zwyci\u0119skiej bitwy w 1920 roku by\u0142 talent dow\u00f3dczy J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego i jego oficer\u00f3w. To od umiej\u0119tno\u015bci organizacyjnych os\u00f3b zajmuj\u0105cych stanowiska kierownicze zale\u017cy wiele codziennych kwestii wp\u0142ywaj\u0105cych na realizacj\u0119 zada\u0144, w tym terminowo\u015b\u0107 za\u0142atwiania spraw. Jednak w sytuacji brak\u00f3w kadrowych, niesatysfakcjonuj\u0105cych wynagrodze\u0144, nadmiernego obci\u0105\u017cenia prac\u0105, nawet najlepszy mened\u017cer mo\u017ce nie zapewni\u0107, \u017ce obywatel nie b\u0119dzie czeka\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Nie tylko urz\u0119dnik winny<\/h2>\n\n\n\n

Celem tego artyku\u0142u nie jest zdj\u0119cie winy za przewlek\u0142e za\u0142atwianie spraw z urz\u0119dnik\u00f3w, bo nieprawid\u0142owo\u015bci si\u0119 zdarzaj\u0105, a w ka\u017cdym stadzie s\u0105 te\u017c i czarne owce. Jednak rozmawiaj\u0105c o stanie naszego pa\u0144stwa i jako\u015bci jego instytucji powinni\u015bmy zawsze pami\u0119ta\u0107, \u017ce warunki pracy urz\u0119dnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105 na efekty ich pracy. To, na jakich zasadach funkcjonuje administracja publiczna, jest skutkiem dzia\u0142a\u0144 podejmowanych przez dotychczas rz\u0105dz\u0105cych polityk\u00f3w. Uchwalane na przestrzeni istnienia III RP przepisy doprowadzi\u0142y do ukszta\u0142towania obecnej administracji rz\u0105dowej. Zgodnie z art. 153 ust. 1 Konstytucji RP rol\u0105 cz\u0142onk\u00f3w korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej zatrudnionych w urz\u0119dach administracji rz\u0105dowej jest wykonywanie zada\u0144 pa\u0144stwa w spos\u00f3b zawodowy, rzetelny, bezstronny i politycznie neutralny. Rodzaj zada\u0144 okre\u015bla ustawodawca, a wi\u0119c politycy zasiadaj\u0105cy w \u0142awach parlamentu. Tak\u017ce uchwalane przez nich prawo okre\u015bla zasady dzia\u0142ania urz\u0119d\u00f3w. Politycy maj\u0105 wi\u0119c realny wp\u0142yw na warunki, w jakich urz\u0119dnicy wykonuj\u0105 zadania pa\u0144stwa. Przypisywanie wy\u0142\u0105cznej odpowiedzialno\u015bci urz\u0119dnikom za opiesza\u0142o\u015b\u0107 w za\u0142atwianiu spraw obywateli jest nieuprawnionym uproszczeniem. To, czy sprawa obywatela zostanie szybko za\u0142atwiona, nie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od zmian prawnych wprowadzonych w ramach deregulacji, a od sprawno\u015bci dzia\u0142ania administracji publicznej. Nasza administracja wymaga kompleksowych reform, kt\u00f3rych rozpocz\u0119cie zale\u017cy od decyzji polityk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Deregulacja sta\u0142a si\u0119 popularnym tematem w mediach. Jednak sama zmiana przepis\u00f3w nie sprawi, \u017ce urz\u0119dnicy b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107 szybciej czy lepiej. Artyku\u0142 opublikowany na \u0142amach dodatku do Rzeczpospolitej \u2013 Tygodnika Urz\u0119dnik\u00f3w. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6192,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,35],"tags":[133,150,43,44,50,39],"class_list":["post-6191","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualnosci","category-publicystyka","tag-deregulacja","tag-kpa","tag-reforma-sluzby-cywilnej","tag-sluzba-cywilna","tag-urzednicy","tag-zarzadzanie-panstwem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6191"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6200,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6191\/revisions\/6200"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}