{"id":6019,"date":"2025-05-15T07:46:40","date_gmt":"2025-05-15T05:46:40","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=6019"},"modified":"2025-05-15T07:46:41","modified_gmt":"2025-05-15T05:46:41","slug":"koordynacja-w-morzu-resortowosci-w-oczekiwaniu-na-cud","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2025\/05\/15\/koordynacja-w-morzu-resortowosci-w-oczekiwaniu-na-cud\/","title":{"rendered":"Koordynacja w morzu resortowo\u015bci? W oczekiwaniu na cud"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Kwietniowa nowelizacja ustawy o Narodowym Instytucie Wolno\u015bci to krok w dobrym kierunku. NIW powinien pe\u0142ni\u0107 bardziej centraln\u0105 (koordynacyjn\u0105) funkcj\u0119 w systemie wspierania i rozwoju organizacji pozarz\u0105dowych w Polsce. Nie wierz\u0119 jednak, \u017ceby wprowadzona mo\u017cliwo\u015b\u0107 zlecania NIW-owi zada\u0144 przez ministr\u00f3w znalaz\u0142a wielu entuzjast\u00f3w\u2026 w\u015br\u00f3d samych ministr\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Artyku\u0142 opublikowany na \u0142amach portalu organizacji pozarz\u0105dowych &#8211; <a href=\"https:\/\/publicystyka.ngo.pl\/koordynacja-w-morzu-resortowosci-w-oczekiwaniu-na-cud-komentarz-wojciecha-kaczora-debata-tau\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ngo.pl<\/a>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Diabe\u0142 tkwi w szczeg\u00f3\u0142ach<\/h2>\n\n\n\n<p>Mam wra\u017canie, \u017ce sam projektodawca (minister do spraw spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego) nie mia\u0142 do ko\u0144ca przemy\u015blanego, na czym owo zlecanie mia\u0142oby polega\u0107. <a href=\"https:\/\/www.sejm.gov.pl\/Sejm10.nsf\/druk.xsp?nr=1129\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Uzasadnienie do projektu ustawy<\/a> bardzo lakonicznie odnosi\u0142o si\u0119 do tej konkretnej zmiany.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Dzi\u0119ki projektowanej zmianie poszczeg\u00f3lni ministrowie kieruj\u0105cy okre\u015blonymi dzia\u0142ami administracji rz\u0105dowej b\u0119d\u0105 mogli zleca\u0107 zadania Narodowemu Instytutowi, przy jednoczesnym zapewnieniu dotacji celowych na ich realizacj\u0119.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Na jakiej podstawie b\u0119d\u0105 to robi\u0107? Jakie warunki b\u0119d\u0105 musia\u0142y zosta\u0107 spe\u0142nione? A gdyby takie zlecenie nast\u0105pi\u0142o, to co dalej? Kto b\u0119dzie podpisywa\u0142 umowy dotacyjne (ministerstwo-zleceniodawca czy NIW-zleceniobiorca)? Kto b\u0119dzie odpowiedzialny za ewentualne kontrole w zwi\u0105zku z realizacj\u0105 zada\u0144 publicznych? Kto b\u0119dzie sprawdza\u0107, czy zadanie zosta\u0142o zrealizowane zgodnie z postanowieniami umowy i z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami prawa?<\/p>\n\n\n\n<p>Nie bez znaczenia w tym \u201edotacyjnym outsourcingu\u201d jest r\u00f3wnie\u017c aspekt ludzki. Ka\u017cdy obecnie dzia\u0142aj\u0105cy program dotacyjny ma okre\u015blony sk\u0142ad urz\u0119dnik\u00f3w (czasami tak\u017ce ekspert\u00f3w zewn\u0119trznych) odpowiedzialnych za poszczeg\u00f3lny aspekty przyznawania i rozliczania dotacji. Co z nimi? Czy razem z zadaniem zostan\u0105 \u201ewypo\u017cyczeni\u201d do <a href=\"https:\/\/niw.gov.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">NIW<\/a> (agencji wykonawczej nadzorowanej przez Przewodnicz\u0105cego Komitetu do spraw Po\u017cytku Publicznego)? Podejrzewam, \u017ce nie by\u0142oby to najprostsze zadanie na gruncie <a href=\"https:\/\/isap.sejm.gov.pl\/isap.nsf\/DocDetails.xsp?id=wdu20082271505\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ustawy o s\u0142u\u017cbie cywilnej<\/a> i <a href=\"https:\/\/isap.sejm.gov.pl\/isap.nsf\/DocDetails.xsp?id=wdu19740240141\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Kodeksu pracy<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Administracja rz\u0105dowa jako grantodawca<\/h2>\n\n\n\n<p>W chwili obecnej w strukturze polskiej administracji publicznej funkcjonuje 19 ministerstw oraz Kancelaria Prezesa Rady Ministr\u00f3w (pod pewnymi wzgl\u0119dami podobna do ministerstw, ale jednak o nieco odr\u0119bnym statusie). Wszystkie maj\u0105 swoje programy wsp\u00f3\u0142pracy z organizacjami pozarz\u0105dowymi, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 (mo\u017ce wszystkie?) zleca pewne zadania publiczne organizacjom trzeciego sektora w ramach jednego, a czasami kilku r\u00f3\u017cnych program\u00f3w dotacyjnych.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8211; Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznaje <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/kultura\/programy-2025\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">dotacje<\/a> w ramach takich program\u00f3w jak: Czasopisma, Edukacja artystyczna, Infrastruktura kultury, Kultura ludowa i tradycyjna itd.<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; Minister Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji przyznaje <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/mniejszosci-narodowe-i-etniczne\/2025-dotacje\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">dotacje<\/a> na realizacj\u0119 zada\u0144 maj\u0105cych na celu ochron\u0119, zachowanie i rozw\u00f3j to\u017csamo\u015bci kulturowej mniejszo\u015bci narodowych i etnicznych lub zachowanie i rozw\u00f3j j\u0119zyka regionalnego<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; Minister Edukacji ma w tym roku cztery swoje <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/edukacja\/programy-dotacyjne-ministra-edukacji-2025\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">programy<\/a>: \u201eNasze tradycje\u201d, \u201eOdkrywcy\u201d, \u201eM\u0142odzi obywatele\u201d, \u201eMa\u0142a szko\u0142a\u201d<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; Minister Finans\u00f3w \u2013 w ramach Funduszu Edukacji Finansowej \u2013 w latach 2023 i 2024 organizowa\u0142 z kolei <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/finanse\/fundusz-edukacji-finansowej\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">program \u201eLekcje o finansach\u201d<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Owszem, wszystkie te programy bazuj\u0105 na przepisach <a href=\"https:\/\/isap.sejm.gov.pl\/isap.nsf\/DocDetails.xsp?id=wdu20030960873\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ustawy o dzia\u0142alno\u015bci po\u017cytku publicznego i o wolontariacie<\/a>, ale ju\u017c wewn\u0119trzne uwarunkowania, regulaminy, tryby odwo\u0142a\u0144, koszty kwalifikowalne \u2013 to wszystko okre\u015blane jest przez poszczeg\u00f3lnych grantodawc\u00f3w. Cz\u0119\u015bciowo odnosi\u0142a si\u0119 do tego Najwy\u017csza Izba Kontroli, kt\u00f3ra <a href=\"https:\/\/www.nik.gov.pl\/aktualnosci\/wspolpraca-administracji-z-organizacjami-pozarzadowymi.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">bada\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 administracji rz\u0105dowej z organizacjami pozarz\u0105dowymi<\/a> w latach 2017-2019. NIK wskazywa\u0142a wtedy, \u017ce w przeprowadzonym przez ni\u0105 na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107 badaniu kwestionariuszowym (przy pr\u00f3bie blisko 2000 organizacji) NGO-sy wskazywa\u0142y m.in. na takie trudno\u015bci, maj\u0105ce wp\u0142yw na realizacj\u0119 zada\u0144 zleconych przez administracj\u0119 rz\u0105dow\u0105 jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8211; skomplikowane warunki wnioskowania o dotacj\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; trudne do spe\u0142nienia warunki uznania kwalifikowalno\u015bci wydatk\u00f3w ponoszonych w ramach otrzymanej dotacji,<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; trudno\u015bci w rozliczeniu otrzymanej dotacji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ja sam, maj\u0105c do\u015bwiadczenie zawodowe wyniesione z jednego z ww. ministerstw, s\u0142ysza\u0142em narzekania szef\u00f3w organizacji pozarz\u0105dowych, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracowali\u015bmy, kt\u00f3rzy nie mogli si\u0119 nadziwi\u0107, dlaczego co\u015b, co jest surowo zabronione w resorcie X jest jak najbardziej dopuszczalne w resorcie Y.<\/p>\n\n\n\n<p>Jako profesjonalny urz\u0119dnik, cz\u0142onek korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej, mog\u0142em wtedy jedynie zas\u0142ania\u0107 si\u0119 takimi, a nie innymi postanowieniami regulamin\u00f3w i decyzjami politycznymi, ale w g\u0142\u0119bi serca musia\u0142em przyzna\u0107 im racj\u0119 \u2013 silosowo\u015b\u0107 polskiej administracji powoduje, \u017ce w oczach obywateli pa\u0144stwo jako ca\u0142o\u015b\u0107 staje si\u0119 o wiele mniej wiarygodne. Zaufanie do jego instytucji maleje, l\u0119k przed pope\u0142nieniem b\u0142\u0119du ro\u015bnie, a zapa\u0142 do dzia\u0142ania na rzecz dobra wsp\u00f3lnego stopniowo przygasa.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Koordynacja, nie centralizacja<\/h2>\n\n\n\n<p>Podejrzewam, \u017ce gdyby Narodowy Instytut Wolno\u015bci \u2013 Centrum Rozwoju Spo\u0142ecze\u0144stwa Obywatelskiego zacz\u0105\u0142 faktycznie pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 centralnego o\u015brodka administracji rz\u0105dowej odpowiedzialnego m.in. za organizacj\u0119 wszystkich program\u00f3w dotacyjnych ministerstw, urz\u0119d\u00f3w centralnych, urz\u0119d\u00f3w wojew\u00f3dzkich i ca\u0142ej reszty tej\u017ce administracji rz\u0105dowej, \u017cycie wielu polskich spo\u0142ecznik\u00f3w sta\u0142oby si\u0119 o wiele prostsze. Bol\u0105czki wynikaj\u0105ce z \u201egrantowego rozbicia dzielnicowego\u201d, z jakim obecnie mamy do czynienia, stopniowo by mala\u0142y, a wsp\u00f3lne standardy przyznawania i rozliczania \u015brodk\u00f3w publicznych wp\u0142ywa\u0142yby na wi\u0119ksz\u0105 stabilno\u015b\u0107 trzeciego sektora w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby tak by\u0142o nie wystarczy niestety jedna, nawet najlepsza zmiana przepis\u00f3w. Skoro prawo budowlane nie przyj\u0119\u0142o si\u0119 na Podhalu, sk\u0105d wiara w to, \u017ce nowe, lepsze prawo reguluj\u0105ce zasady wsp\u00f3\u0142pracy organ\u00f3w administracji publicznej z NGO-sami przyjmie si\u0119 samoistnie w\u015br\u00f3d politycznych kierownik\u00f3w urz\u0119d\u00f3w oraz ich pracownik\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n<p>Z ca\u0142ym szacunkiem dla NIW-CRSO i jego kierownictwa, ministrowie kieruj\u0105cy tak r\u00f3\u017cnymi dzia\u0142ami administracji rz\u0105dowej jak zdrowie, rolnictwo czy zabezpieczenie spo\u0142eczne nie musz\u0105 zbyt ch\u0119tnie delegowa\u0107 cz\u0119\u015bci swojego w\u0142adztwa na zewn\u0119trzn\u0105 (bo nie przez nich nadzorowan\u0105) instytucj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Zmiany w funkcjonowaniu instytucji pa\u0144stwa wymagaj\u0105 czego\u015b wi\u0119cej. R\u00f3wnolegle do zmian prawnych potrzeba zmiany mentalno\u015bci, zmian organizacyjnych oraz \u2013 co najwa\u017cniejsze \u2013 efektywnej koordynacji z silnym wsparciem politycznym. Resortowo\u015b\u0107 to powa\u017cna choroba naszego pa\u0144stwa i rafa, o kt\u00f3r\u0105 rozbi\u0142a si\u0119 ju\u017c niejedna obiecuj\u0105ca inicjatywa. Je\u017celi chcemy, aby tym razem by\u0142o inaczej, powinni\u015bmy naciska\u0107 na decydent\u00f3w, aby projektowali i wdra\u017cali rozwi\u0105zania, kt\u00f3re maj\u0105 szans\u0119 prze\u0142ama\u0107 ten m\u0119cz\u0105cy wszystkich imposybilizm.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kwietniowa nowelizacja ustawy o Narodowym Instytucie Wolno\u015bci to krok w dobrym kierunku. NIW powinien pe\u0142ni\u0107 bardziej centraln\u0105 (koordynacyjn\u0105) funkcj\u0119 w systemie wspierania i rozwoju organizacji pozarz\u0105dowych w Polsce. Nie wierz\u0119 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6020,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,35],"tags":[138,55,112,139,126,45,39],"class_list":["post-6019","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualnosci","category-publicystyka","tag-dotacje","tag-instytucje-publiczne","tag-koordynacja","tag-organizacje-pozarzadowe","tag-resortowosc","tag-silosowosc","tag-zarzadzanie-panstwem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6019","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6019"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6019\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6021,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6019\/revisions\/6021"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}