{"id":5978,"date":"2025-04-15T08:32:58","date_gmt":"2025-04-15T06:32:58","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=5978"},"modified":"2025-04-15T08:32:59","modified_gmt":"2025-04-15T06:32:59","slug":"sluzba-cywilna-45-lat-minelo-a-postulaty-strajkujacych-wciaz-sa-aktualne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2025\/04\/15\/sluzba-cywilna-45-lat-minelo-a-postulaty-strajkujacych-wciaz-sa-aktualne\/","title":{"rendered":"S\u0142u\u017cba cywilna. 45 lat min\u0119\u0142o, a postulaty strajkuj\u0105cych wci\u0105\u017c s\u0105 aktualne"},"content":{"rendered":"\n

W Europejskim Centrum Solidarno\u015bci w Gda\u0144sku na jednej ze \u015bcian wisz\u0105 postulaty strajkowe Kolejarzy W\u0119z\u0142a Lubelskiego z lipca 1980 r. Sz\u00f3stym postulatem strajkowym by\u0142o wprowadzenie jawno\u015bci nagr\u00f3d i awans\u00f3w.<\/strong> Chocia\u017c \u017c\u0105danie dotyczy\u0142o sytuacji pracownik\u00f3w kolei 45 lat temu, to jak ula\u0142 pasuje do dzisiejszej s\u0142u\u017cby cywilnej.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 opublikowany na \u0142amach dodatku do Rzeczpospolitej \u2013<\/em> Tygodnika Urz\u0119dnik\u00f3w<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Tajemnicze nagrody<\/h2>\n\n\n\n

S\u0142u\u017cb\u0119 cywiln\u0105 tworzy oko\u0142o 120 tys. urz\u0119dnik\u00f3w, kt\u00f3rych rol\u0105 jest wykonywanie w spos\u00f3b rzetelny, zawodowy, bezstronny i neutralny politycznie zada\u0144 pa\u0144stwa. Obowi\u0105zuj\u0105ca od 2008 r. ustawa o s\u0142u\u017cbie cywilnej zawiera jedynie szcz\u0105tkowe regulacje dotycz\u0105ce nagr\u00f3d dla urz\u0119dnik\u00f3w. W konsekwencji system przyznawania nagr\u00f3d jest uznaniowy i nieprzejrzysty. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b zatrudnionych w urz\u0119dach administracji rz\u0105dowej to cz\u0142onkowie korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej. Jednak w przypadku rozdzielania nagr\u00f3d ka\u017cdy urz\u0105d robi to wed\u0142ug w\u0142asnych zasad. W niekt\u00f3rych urz\u0119dach, w kt\u00f3rych sama pracowa\u0142am otrzymywa\u0142am pismo informuj\u0105ce o przyznaniu nagrody za wykonanie zada\u0144. Z uwagi na to, \u017ce nagrody by\u0142y wyp\u0142acane cyklicznie to tre\u015b\u0107 pism wr\u0119czanych pracownikom by\u0142a w\u0142a\u015bciwie taka sama. Nagrody w tych urz\u0119dach mia\u0142y charakter automatyczny, niezale\u017cny od wynik\u00f3w pracy, stanowi\u0105c de facto oczywisty sk\u0142adnik wynagrodzenia. Spotka\u0142am si\u0119 nawet z przypadkiem przyznania nagrody pracownikowi za osi\u0105gni\u0119cia w pracy, z kt\u00f3rym wkr\u00f3tce rozwi\u0105zano umow\u0119 z powodu\u2026 z\u0142ej oceny pracy. W wielu urz\u0119dach p\u0142ace nie s\u0105 zbyt wysokie. W rezultacie wyp\u0142acanie nagr\u00f3d urz\u0119dnikom sta\u0142o si\u0119 sposobem na podniesienie ich wynagrodze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Nagrody w urz\u0119dach s\u0105 wyp\u0142acane ze \u015brodk\u00f3w publicznych. Dlatego te\u017c powinny by\u0107 przyznawane zgodnie z jasno okre\u015blonymi kryteriami. Mamy przepisy, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 wide\u0142ki wynagrodze\u0144 na stanowiskach urz\u0119dniczych. Nie mamy natomiast \u017cadnych powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych zasad przyznawania nagr\u00f3d, w szczeg\u00f3lno\u015bci ich wysoko\u015bci. Brak jasnych regulacji prowadzi do patologii. W jednym z urz\u0119d\u00f3w, w kt\u00f3rych pracowa\u0142am pracownicy m\u00f3wili otwarcie o wysokich nagrodach wyp\u0142acanych przez dyrektora generalnego zaprzyja\u017anionym dyrektorem i jeszcze wi\u0119kszych wyp\u0142acanych samemu sobie. Nie trudno sobie wyobrazi\u0107, co czuli szeregowi pracownicy, dla kt\u00f3rych dyrektor generalny nie by\u0142 ju\u017c taki hojny.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tajemnica awansu<\/h2>\n\n\n\n

Zasady przyznawania nagr\u00f3d w administracji rz\u0105dowej nie s\u0105 jedyn\u0105 tajemnicz\u0105 kwesti\u0105 dotycz\u0105 urz\u0119d\u00f3w administracji rz\u0105dowej. Jawno\u015b\u0107 awansu, kt\u00f3rej domagali si\u0119 strajkuj\u0105cy kolejarze jest r\u00f3wnie\u017c obca polskiej s\u0142u\u017cbie cywilnej. W 2016 roku zlikwidowano obowi\u0105zek przeprowadzania konkurs\u00f3w na wy\u017csze stanowiska.<\/a> Przepisy kodeksu pracy dopuszczaj\u0105 wprawdzie mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeprowadzenia konkursu przed powo\u0142aniem na stanowisko dyrektora, jednak w praktyce takich konkurs\u00f3w jest bardzo ma\u0142o. Brak konkurs\u00f3w to jednak nie jest jedyny problem. Ustawa o s\u0142u\u017cbie cywilnej okre\u015bla bardzo og\u00f3lnie wymogi stawiane kandydatom na wy\u017csze stanowiska w s\u0142u\u017cbie cywilne. Ustawa wymaga, aby osoba, kt\u00f3ra zajmuje stanowisko kierownicze spe\u0142nia\u0142a wymagania okre\u015blone w opisie stanowiska pracy oraz w przepisach odr\u0119bnych. Opis stanowiska to nie twarde prawo, a wi\u0119c zawsze mo\u017cna go zmieni\u0107. Przed 2016 rokiem ustawodawca oczekiwa\u0142 od przysz\u0142ych dyrektor\u00f3w chocia\u017cby posiadania okre\u015blonego do\u015bwiadczenia zawodowego. Co ciekawe, przepisy ustawy o s\u0142u\u017cbie cywilnej nie przewiduj\u0105 \u017cadnych zasad weryfikacji spe\u0142nienia wymaga\u0144 ustawowych. Zgodnie z zarz\u0105dzeniem wydanym w 2020 r. przez Szefa S\u0142u\u017cby Cywilnej<\/a> przed powo\u0142aniem osoby na wy\u017csze stanowisko w s\u0142u\u017cbie cywilnej sprawdza si\u0119, czy spe\u0142nia ona wymagania okre\u015blone w ustawie. Zarz\u0105dzenie to przewiduje, \u017ce przed obsadzeniem stanowiska, na kt\u00f3rym kieruje si\u0119 pracownikami, sprawdza si\u0119, czy posiada ona kompetencje kierownicze. Jak wynika ze Sprawozdania Szefa S\u0142u\u017cby Cywilnej o stanie s\u0142u\u017cby cywilnej w 2024 roku<\/a> w oko\u0142o 70% przypadk\u00f3w urz\u0119dy wskazywa\u0142y, \u017ce przed obsadzeniem stanowisk zarz\u0105dzaj\u0105cych badaj\u0105 kompetencje kierownicze rzetelnymi metodami. Po co wi\u0119c ustawowy zapis o posiadaniu kompetencji kierowniczych, gdy po pierwsze nie wiadomo, co kryje si\u0119 pod tym poj\u0119ciem, a po drugie, nie ma jednolitych standard\u00f3w ich weryfikacji? W konsekwencji zbyt cz\u0119sto awans urz\u0119dnika zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od woli prze\u0142o\u017conego.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy m\u00f3j znajomy ubiega\u0142 si\u0119 o awans na stanowisko menad\u017cerskie \u015bredniego szczebla w mi\u0119dzynarodowej korporacji musia\u0142 przej\u015b\u0107 r\u00f3\u017cne rozmowy, testy, wykaza\u0107 si\u0119 dotychczasowymi osi\u0105gni\u0119ciami. Natomiast w administracji rz\u0105dowej nie ma transparentnych zasad awansu. Ludzie na stanowiskach kierowniczych w administracji rz\u0105dowej uczestnicz\u0105 w dzia\u0142aniach w niemniejszym stopniu wp\u0142ywaj\u0105cych na \u017cycie innych, ni\u017c menad\u017cer \u015bredniego szczebla w mi\u0119dzynarodowej korporacji. Dlaczego wi\u0119c nasze pa\u0144stwo nie wymaga sprawdzenia ich kompetencji w jawnej procedurze?<\/p>\n\n\n\n

Jednakowe zasady<\/h2>\n\n\n\n
\n
Lepsza Polska Urz\u0119dnicza<\/a><\/blockquote>