{"id":5950,"date":"2025-04-02T20:36:34","date_gmt":"2025-04-02T18:36:34","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=5950"},"modified":"2025-04-02T21:15:15","modified_gmt":"2025-04-02T19:15:15","slug":"lepsza-polska-urzednicza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2025\/04\/02\/lepsza-polska-urzednicza\/","title":{"rendered":"Lepsza Polska Urz\u0119dnicza"},"content":{"rendered":"\n

Przebi\u0107 si\u0119 do mainstreamu. Przebi\u0107 si\u0119 z przekazem o ogromnym znaczeniu profesjonalnego korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej i o roli dobrego zarz\u0105dzania w urz\u0119dach administracji rz\u0105dowej. To jeden z kluczowych cel\u00f3w Fundacji Sprawne Pa\u0144stwo na najbli\u017csze lata. Cel piekielnie ambitny, bo skala oboj\u0119tno\u015bci wzgl\u0119dem tej grupy zawodowej, konstytucyjnie odpowiedzialnej za wykonywanie zada\u0144 pa\u0144stwa, jest ogromna.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Deregulacyjna moda<\/h2>\n\n\n\n

Mi\u0142e zaskoczenie spotka\u0142o mnie w ostatni pi\u0105tek wieczorem, gdy zobaczy\u0142em, \u017ce na antenie Polsatu i Polsat News, w programie Doroty Gawryluk \u201eLepsza Polska\u201d, zaproszeni go\u015bcie rozmawiaj\u0105c o trwaj\u0105cej wci\u0105\u017c akcji deregulacji przepis\u00f3w prawa gospodarczego przez d\u0142u\u017c\u0105 chwil\u0119 \u017cywo dyskutowali o\u2026 s\u0142u\u017cbie cywilnej.<\/p>\n\n\n\n

W debacie uczestniczyli: Jadwiga Emilewicz (by\u0142a wicepremier i minister rozwoju), Maciej Witucki (prezydent Konfederacji Lewiatan), Adam Abramowicz (by\u0142y Rzecznik Ma\u0142ych i \u015arednich Przedsi\u0119biorc\u00f3w) oraz prof. Witold Or\u0142owski (ekonomista). Chocia\u017c tematem dyskusji by\u0142a w\u0142a\u015bnie deregulacja bardzo szybko zesz\u0142o na to, kto odpowiada za takie, a nie inne rozumienie oraz stosowanie przepis\u00f3w prawa. Z poziomu og\u00f3lnikowych postulat\u00f3w go\u015bcie red. Gawryluk p\u0142ynnie przeszli do konkret\u00f3w: \u201eKto stoi za tym, jak dzia\u0142a nasze pa\u0144stwo?<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142y odcinek Lepszej Polski z 28.03.2025 mo\u017cna obejrze\u0107 TUTAJ<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

Litera prawa vs. filozofia dzia\u0142ania<\/h2>\n\n\n\n

Prof. Witold Or\u0142owski s\u0142usznie wskaza\u0142, \u017ce sama deregulacja, samo uchylenie niekt\u00f3rych przepis\u00f3w i nowelizowanie innych, nie wystarczy. Inercja mechanizm\u00f3w biurokratycznych, inercja instytucji publicznych sama w sobie mocno nie sprzyja istotnym zmianom zar\u00f3wno w samym brzmieniu, jak i w stosowaniu przepis\u00f3w prawa. Zauwa\u017cy\u0142 przy tym, znowu s\u0142usznie, \u017ce jedna rzecz, to napisa\u0107 nowe ustawy, ale zupe\u0142nie inna sprawa to praktyka post\u0119powania urz\u0119d\u00f3w (filozofia ich dzia\u0142ania).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tu pojawi\u0142a si\u0119 ma\u0142a r\u00f3\u017cnica zda\u0144 mi\u0119dzy dyskutantami. Adam Abramowicz podj\u0105\u0142 temat inercji instytucji pa\u0144stwa i zacz\u0105\u0142 postulowa\u0107 wprowadzenie odpowiedzialno\u015bci urz\u0119dnik\u00f3w za z\u0142e, szkodliwe z punktu widzenia przedsi\u0119biorc\u00f3w, decyzje. Wskazywa\u0142 przy tym (z reszt\u0105 nie tylko on), \u017ce dobre, \u201eproprzedsi\u0119biorcze\u201d przepisy ju\u017c w polskim systemie prawnym funkcjonuj\u0105 (np. domniemanie niewinno\u015bci podatnika, zasada milcz\u0105cej zgody), tylko urz\u0119dy nie kwapi\u0105 si\u0119 w ich stosowaniu<\/p>\n\n\n\n

Na to, cokolwiek s\u0142uszne, ale wymagaj\u0105ce wielu zastrze\u017ce\u0144 spostrze\u017cenie, prof. Or\u0142owski zripostowa\u0142, \u017ce nie jest niestety tak, \u017ce na wszystkie bol\u0105czki pa\u0144stwa polskiego znajdziemy proste rozwi\u0105zania. Powiedzia\u0142 te\u017c w tym kontek\u015bcie rzeczy, kt\u00f3re zdecydowanie zbyt rzadko mo\u017cemy us\u0142ysze\u0107 w tego typu audycjach.<\/p>\n\n\n\n

\n

Urz\u0119dy dzia\u0142aj\u0105 tak, jak ludzie, kt\u00f3rzy w nich pracuj\u0105. Ca\u0142y czas nie doszli\u015bmy w Polsce do poczucia, \u017ce korpus urz\u0119dniczy musi by\u0107 wysokiej jako\u015bci, \u017ce nie nale\u017cy tylko kara\u0107 za b\u0142\u0119dy, ale umie\u0107 stworzy\u0107 atrakcyjne \u015bcie\u017cki kariery w administracji publicznej. Trzeba zbudowa\u0107 naprawd\u0119 dobry system. (\u2026) Filozofia dzia\u0142ania jest u\u0142omna. (\u2026) Tego si\u0119 nie zmieni w ci\u0105gu tygodnia.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Urz\u0119dnik-ekspert vs. urz\u0119dnik-szkodnik<\/h2>\n\n\n\n

Profesora Or\u0142owskiego w najr\u00f3\u017cniejszych programach telewizyjnych ogl\u0105dam od wielu lat, ale jeszcze nigdy nie s\u0142ysza\u0142em, \u017ceby zajmowa\u0142 tak jednoznacznie propa\u0144stwowe, proeksperckie stanowisko (i \u015bwiadomie u\u017cywam tutaj okre\u015blenia \u201eproeksperskie\u201d, a nie \u201eprourz\u0119dnicze\u201d, bo nie chodzi o obron\u0119 wszystkich urz\u0119dnik\u00f3w en masse<\/em>, niezale\u017cnie od jako\u015bci ich pracy, ale tych urz\u0119dnik\u00f3w-ekspert\u00f3w, kt\u00f3rzy \u015bwietnie znaj\u0105 si\u0119 na rzeczy, ale funkcjonuj\u0105 w bardzo trudnych warunkach, co skutecznie utrudnia im rzetelne wykonywanie swoich obowi\u0105zk\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

Cieszy to, \u017ce w sukurs takiemy w\u0142a\u015bnie \u201eproeksperckiemu\u201d stanowisku Or\u0142owskiego przysz\u0142a do niedawana pierwszoplanowa posta\u0107 ze \u015bwiata polityki \u2013 Jadwiga Emilewicz (\u201eogromnie szanuje korpus, z kt\u00f3rymi d\u0142ugo pracowa\u0142am\u201d, \u201ejako\u015b\u0107 tych urz\u0119dnik\u00f3w jest wysoka\u201d<\/em>) oraz szef du\u017cej organizacji pracodawc\u00f3w \u2013 Maciej Witucki (\u201ejestem ogromnym zwolennikiem tego, aby przywr\u00f3ci\u0107 etos urz\u0119dnik\u00f3w publicznych\u201d, \u201efragmentem inicjatyw Rafa\u0142a Brzoski powinno by\u0107 odtworzenie Krajowej Szko\u0142y Administracji Publicznej; jej statutu i znaczenia\u201d<\/em>). Cieszy te\u017c, \u017ce profesor, odpowiadaj\u0105c na pytanie prowadz\u0105cej, wskaza\u0142 wyra\u017anie, \u017ce to sam premier jest osob\u0105, kt\u00f3ra powinna pilnowa\u0107 dzia\u0142ania urz\u0119dnik\u00f3w, a dok\u0142adniej \u2013 \u201esystemu i filozofii dzia\u0142ania tego systemu<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Stereotypy i p\u00f3\u0142prawdy<\/h2>\n\n\n\n

Niestety prowadz\u0105ca debat\u0119 Dorota Gawryluk w kilku momentach sama da\u0142a wyraz swojemu mocno stereotypowemu spojrzeniu na administracj\u0119 i na prac\u0119 urz\u0119dnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n

Ka\u017cdy urz\u0105d to jest pa\u0144stwo w pa\u0144stwie.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\n

Jest ci\u015bnienie pa\u0144stwa, aby urz\u0119dnicy jak najwi\u0119cej wycisn\u0119li z portfela obywatela.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Na apel Emilewicz do m\u0142odych ludzi zgromadzonych na publiczno\u015bci o to, aby gdy sko\u0144cz\u0105 studia sami do\u0142\u0105czyli do korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej rzuci\u0142a natomiast:<\/p>\n\n\n\n

\n

Jak m\u0142odzi ludzie p\u00f3jd\u0105 szuka\u0107 pracy tam, gdzie pani m\u00f3wi, to tam b\u0119d\u0105 zaj\u0119te miejsca ju\u017c przez polityk\u00f3w, dzieci, wnuki; (\u2026) zlikwidowano nabory, konkursy. Dzisiaj m\u0142odzi ludzie nie maj\u0105 jak p\u00f3j\u015b\u0107 do pracy normalnie, dlatego \u017ce wsz\u0119dzie s\u0105 znajomi polityk\u00f3w.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Po tej ostatniej wypowiedzi publiczno\u015b\u0107 odpowiedzia\u0142a gromkimi i, jak przypuszczam, spontanicznymi brawami, co sugeruje, \u017ce zgadza\u0142a si\u0119 w tym zakresie z redaktor Gawryluk.<\/p>\n\n\n\n

Podejrzewam, \u017ce i u Gawryluk, i u bij\u0105cych jej brawo gdzie\u015b co\u015b dzwoni, ale nikt nie wie, w kt\u00f3rym ko\u015bciele. Nepotyzm? \u201eTak, istna plaga, wsz\u0119dzie krewni i znajomi kr\u00f3lika.\u201d. Konkursy do ministerstw? \u201ePrzecie\u017c ich nie ma, PiS zlikwidowa\u0142!\u201d. Tego rodzaju m\u0105dro\u015bci ludowe pokutuj\u0105 nawet w\u015br\u00f3d ludzi, kt\u00f3rzy zdaje si\u0119 wiedz\u0105, jak dzia\u0142a nasze pa\u0144stwo, ale po prostu w zalewie informacji dopasowujemy czasami jakie\u015b ich strz\u0119py do og\u00f3lnie przyj\u0119tych w spo\u0142ecze\u0144stwie \u201eklisz my\u015blowych\u201d, no i p\u00f3\u0142-prawda lub zwyk\u0142a nieprawda \u017cyje dalej swoim \u017cyciem.<\/p>\n\n\n\n

Nie twierdz\u0119 oczywi\u015bcie, \u017ce co\u015b takiego, jak nepotyzm i kolesiostwo w administracji rz\u0105dowej nie wyst\u0119puje w og\u00f3le. Skala tej patologii jest jednak niepor\u00f3wnywalnie ma\u0142a w stosunku do nabor\u00f3w faktycznie otwartych i konkurencyjnych, a m\u00f3wienie o niej jakby to by\u0142a wr\u0119cz norma bardzo szkodzi wizerunkowi ca\u0142ego korpusu. (Na marginesie, warto regularnie sprawdza\u0107 aktualne og\u0142oszenia pracy np. w ministerstwach i KPRM<\/a> i aplikowa\u0107; s\u0142u\u017cba cywilna nie p\u0142aci zbyt dobrze, ale oferuje cz\u0119sto prac\u0119 niezwykle ciekaw\u0105 i odpowiedzialn\u0105).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Percepcja a rzeczywisto\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n
\n

Korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej zosta\u0142 w znacznej mierze rozmontowany, trzeba go odbudowa\u0107.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

To znowu cytat z prof. Witolda Or\u0142owskiego. Mam wra\u017cenie, \u017ce jako jedyny w studiu telewizyjnym Polsatu mia\u0142 tego dnia do\u015b\u0107 pe\u0142ny obraz tego, jaki jest stan kadr urz\u0119dnik\u00f3w rz\u0105dowych w Polsce i jakie s\u0105 potrzebne zmiany. U innych poziom \u015bwiadomo\u015bci by\u0142 te\u017c wysoki, z pewno\u015bci\u0105 znacznie wy\u017cszy ni\u017c u zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci decydent\u00f3w i spo\u0142ecze\u0144stwa, ale dawa\u0142o si\u0119 wyczu\u0107, \u017ce niekt\u00f3re kwestie nie s\u0105 by\u0107 mo\u017ce jeszcze do ko\u0144ca \u201eprzetrawione\u201d (mam tu na my\u015bli przede wszystkim do\u015b\u0107 radykalne stawianie sprawy odpowiedzialno\u015bci indywidualnej urz\u0119dnik\u00f3w przez pana Abramowicza).<\/p>\n\n\n\n

\n
Kilka s\u0142\u00f3w po sejmowej dyskusji o s\u0142u\u017cbie cywilnej.<\/a><\/blockquote>