{"id":5931,"date":"2025-03-25T08:37:34","date_gmt":"2025-03-25T07:37:34","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=5931"},"modified":"2025-03-25T08:37:35","modified_gmt":"2025-03-25T07:37:35","slug":"deregulacja-lepiej-zapobiegac-niz-leczyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2025\/03\/25\/deregulacja-lepiej-zapobiegac-niz-leczyc\/","title":{"rendered":"Deregulacja? Lepiej zapobiega\u0107, ni\u017c leczy\u0107"},"content":{"rendered":"\n

Warto w tym deregulacyjnym trendzie skupia\u0107 si\u0119 nie tylko na zbyt rozbudowanych i niesp\u00f3jnych przepisach ju\u017c obowi\u0105zuj\u0105cych, ale tak\u017ce na tym, w jakich warunkach s\u0105 one przygotowywane.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 opublikowany na \u0142amach dodatku do Rzeczpospolitej – Tygodnika Urz\u0119dnik\u00f3w<\/a>.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zauwa\u017cyli Pa\u0144stwo, \u017ce zapanowa\u0142a w Polsce nowa moda? Od 10 lutego, kiedy premier Tusk w siedzibie Gie\u0142dy Papier\u00f3w Warto\u015bciowych og\u0142osi\u0142 sw\u00f3j plan gospodarczy na ten rok, min\u0105\u0142 raptem miesi\u0105c z ok\u0142adem, a wszyscy nagle zapragn\u0119li wszystko\u2026 deregulowa\u0107. Rafa\u0142 Brzoska \u2013 szef InPostu, kt\u00f3remu premier powierzy\u0142 misj\u0119 zebrania pakietu obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w do zderegulowania \u2013 bryluje w mediach (tradycyjnych i spo\u0142eczno\u015bciowych) i z zapa\u0142em opowiada o wielkim ruchu spo\u0142ecznym, jaki zawi\u0105za\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 idei uwalniania potencja\u0142u drzemi\u0105cego w naszym przedsi\u0119biorczym narodzie.<\/p>\n\n\n\n

4 marca Rada Ministr\u00f3w przyj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 powo\u0142uj\u0105c\u0105 specjalny zesp\u00f3\u0142 ds. deregulacji, a tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej tzw. pakiet deregulacyjny, kt\u00f3ry ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu \u201emieli\u0142y\u201d tryby naszej administracji rz\u0105dowej. W mi\u0119dzyczasie Sejm RP powo\u0142a\u0142 now\u0105 sta\u0142\u0105 komisj\u0119 do spraw\u2026 tak, do spraw deregulacji.<\/p>\n\n\n\n

Rz\u0105dowy proces legislacyjny<\/h2>\n\n\n\n

Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 prawa w Polsce wywodzi si\u0119 z rz\u0105du i obs\u0142uguj\u0105cych go urz\u0119d\u00f3w. Niezale\u017cnie od tego czy jest to realizacja program\u00f3w partii wchodz\u0105cych w sk\u0142ad rz\u0105du, czy te\u017c nale\u017cy wdro\u017cy\u0107 do polskiego systemu prawnego rozwi\u0105zania wynikaj\u0105ce z prawodawstwa unijnego, to ministerstwa s\u0105 miejscem wykluwania si\u0119 wi\u0119kszo\u015bci przepis\u00f3w obowi\u0105zuj\u0105cych w naszym kraju.<\/p>\n\n\n\n

To, jak powstaje prawo na poziomie administracji rz\u0105dowej reguluj\u0105 postanowienia Regulaminu pracy Rady Ministr\u00f3w<\/a> (Uchwa\u0142a nr 190 Rady Ministr\u00f3w z dnia 29 pa\u017adziernika 2013 r.). To w nim, w Dziale III, opisane zosta\u0142o \u201epost\u0119powanie z projektami dokument\u00f3w rz\u0105dowych\u201d, przede wszystkim z projektami ustaw i rozporz\u0105dze\u0144. Bardzo szczeg\u00f3\u0142owa procedura opisana w ponad 80 paragrafach to lektura, wbrew pozorom, bardzo interesuj\u0105ca i dotycz\u0105ca nas wszystkich, ale nie czas i nie miejsce, aby opisywa\u0107 j\u0105 tutaj w szczeg\u00f3\u0142ach. Do\u015b\u0107 tylko wspomnie\u0107, \u017ce cz\u0119sto wa\u017cniejsze ni\u017c to \u201ekto\u201d stoi za powstaj\u0105cymi przepisami jest to, \u201ejak\u201d one powstaj\u0105. A powstaj\u0105 nieraz\u2026 w m\u0119czarniach.<\/p>\n\n\n\n

Silosowo\u015b\u0107 stosowana<\/h2>\n\n\n\n

Prawo w Polsce, a przynajmniej to \u201erz\u0105dowe\u201d, powstaje w silosach. Pracownicy  wyspecjalizowanych resort\u00f3w odpowiadaj\u0105 za przeprowadzenie pog\u0142\u0119bionej analizy problemu, kt\u00f3ry wymaga nowych regulacji, za rzetelne opracowanie optymalnych rozwi\u0105za\u0144, za ich prawid\u0142owe sformu\u0142owanie, a nast\u0119pnie \u2013 za skuteczne przeprowadzenie rz\u0105dowego procesu legislacyjnego.<\/p>\n\n\n\n

Niezale\u017cnie od tego czy winna jest bardziej procedura, czy zwyk\u0142a psychologia, gdy tylko projekt aktu prawnego wychodzi \u201ena \u015bwiat\u0142o dzienne\u201d i jest rozpatrywany przez Zesp\u00f3\u0142 do spraw Programowania Prac Rz\u0105du<\/a> (w przypadku projektu ustawy) lub przekazywany do konsultacji publicznych i uzgodnie\u0144 mi\u0119dzyresortowych (w przypadku projektu rozporz\u0105dzenia), za ka\u017cdym razem bardzo szybko wykszta\u0142ca si\u0119 dychotomiczny podzia\u0142 na \u201emy\u201d versus \u201eoni\u201d, organ wnioskuj\u0105cy versus pozostali uczestnicy uzgodnie\u0144\/konsultacji. Jest on co prawda zrozumia\u0142y, ale generuje cz\u0119ste konflikty, kt\u00f3re wcale nie musz\u0105 prowadzi\u0107 do zdrowego i konstruktywnego \u201efermentu intelektualnego\u201d, a bardziej do ja\u0142owych spor\u00f3w i okopywania si\u0119 na stanowiskach. Opracowywanie projekt\u00f3w akt\u00f3w prawnych przypomina wtedy przeci\u0105ganie liny, a w pewnym momencie wszystkim chodzi bardziej o dobrni\u0119cie (doczo\u0142ganie si\u0119) do mety, ni\u017c o optymalny kszta\u0142t przepis\u00f3w \u2013 przyjaznych, zrozumia\u0142ych, niesprzecznych z tymi ju\u017c obowi\u0105zuj\u0105cymi.<\/p>\n\n\n\n

OZE a sprawna legislacja<\/h2>\n\n\n\n

Fundacja Sprawne Pa\u0144stwo opisa\u0142a niedawno znamienny przyk\u0142ad takiego w\u0142a\u015bnie \u201eprzeci\u0105gania liny\u201d na przyk\u0142adzie projektu nowelizacji ustawy o odnawialnych \u017ar\u00f3d\u0142ach energii<\/a>. Po jednej stronie mieli\u015bmy organ wnioskuj\u0105cy w postaci Ministra Klimatu i \u015arodowiska (MKi\u015a), a po drugiej \u2013 Ministra Finans\u00f3w (MF). W opisywanej dyskusji tych dw\u00f3ch organ\u00f3w chodzi\u0142o o nowe etaty dla Urz\u0119du Regulacji Energetyki, kt\u00f3ry podlega ministrowi w\u0142a\u015bciwemu do spraw energii, a wi\u0119c aktualnie w\u0142a\u015bnie ministrowi klimatu.<\/p>\n\n\n\n

MKi\u015a przedstawia\u0142 liczne argumenty na rzecz zwi\u0119kszenia bud\u017cetu URE w zwi\u0105zku w na\u0142o\u017ceniem na ten urz\u0105d wielu nowych zada\u0144 wynikaj\u0105cych z przepis\u00f3w UE, ale MF twardo i konsekwentnie powtarza\u0142 \u201enie\u201d. Korespondencja trwa\u0142a, czas ucieka\u0142, a porozumienia wci\u0105\u017c brakowa\u0142o. Ostatecznie, jak nie trudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, wygra\u0142 argument si\u0142y, bo i w przypadku rz\u0105dowego procesu legislacyjnego zazwyczaj ten, kto ma kas\u0119, ten ma w\u0142adz\u0119. Rada Ministr\u00f3w przyj\u0119\u0142a projekt ustaw uwzgl\u0119dniaj\u0105c stanowisko MF. Ustawa zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej uchwalona g\u0142osami niemal wszystkich si\u0142 politycznych zasiadaj\u0105cych w Sejmie, po trzech tygodniach wesz\u0142a w \u017cycie, a URE nowe zadania realizuje przy niezmienionym stanie kadrowym.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

W tym przypadku nie m\u00f3wimy o przepisach wprost nak\u0142adaj\u0105cych nowe obowi\u0105zki na obywateli lub przedsi\u0119biorc\u00f3w, ale o takich, kt\u00f3re wymuszaj\u0105 okre\u015blone dzia\u0142ania po stronie administracji rz\u0105dowej. A dzia\u0142anie te \u015bwiadczone s\u0105 na rzecz \u2013 tak, tak \u2013 obywateli i przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy oczekuj\u0105, \u017ce b\u0119d\u0105 zawsze na czas i wysokiej jako\u015bci. Czy b\u0119d\u0105? Oka\u017ce si\u0119 nied\u0142ugo. Media bran\u017cowe b\u0119d\u0105 z pewno\u015bci\u0105 donosi\u0142y czy Urz\u0105d Regulacji Energetyki dobrze wywi\u0105zuje si\u0119 z nowych ustawowych obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Lekarzu, ulecz si\u0119 sam!<\/h2>\n\n\n\n

Um\u00f3wmy si\u0119, ograniczenia bud\u017cetowe to nie jest jaka\u015b wiedza tajemna, dost\u0119pna wy\u0142\u0105cznie magom z gmachu przy ul. \u015awi\u0119tokrzyskiej 12 w Warszawie. Nowe zadania dla tego czy innego organu administracji rz\u0105dowej, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z przepis\u00f3w unijnych, r\u00f3wnie\u017c nie spadaj\u0105 jak grom z jasnego nieba, ale s\u0105 wynikiem \u017cmudnego (nawet bardziej ni\u017c ten polski) europejskiego procesu decyzyjnego, w kt\u00f3rym Polsk\u0119 reprezentuj\u0105 te same ministerstwa.<\/p>\n\n\n\n

Warto zatem, w tym deregulacyjnym trendzie, z jakim mamy obecnie do czynienia, skupia\u0107 si\u0119 nie tylko na zbyt rozbudowanych i niesp\u00f3jnych przepisach ju\u017c obowi\u0105zuj\u0105cych, ale tak\u017ce na tym, w jakich warunkach s\u0105 te przepisy przygotowywane. Czy nie lepiej by by\u0142o, gdyby polscy legislatorzy oraz eksperci od okre\u015blonych bran\u017c zatrudnieni w poszczeg\u00f3lnych resortach, wsp\u00f3\u0142pracowali ze sob\u0105 zamiast de facto<\/em> rywalizowa\u0107? Czy na jako\u015b\u0107 obowi\u0105zuj\u0105cego prawa nie wp\u0142yn\u0119\u0142aby lepsza komunikacja mi\u0119dzy urz\u0119dnikami?<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cliwo\u015bci zmian na lepsze w rz\u0105dowym procesie legislacyjnym jest wiele. Pocz\u0105wszy od wsp\u00f3\u0142tworzenia projekt\u00f3w ustaw i rozporz\u0105dze\u0144 przez pracownik\u00f3w kilku urz\u0119d\u00f3w, a nie tylko jednego organu wnioskuj\u0105cego, a sko\u0144czywszy na obj\u0119ciu jedn\u0105, ponadresortow\u0105 logik\u0105 dw\u00f3ch obecnie odr\u0119bnych proces\u00f3w tworzenia prawa na poziomie UE i prawa krajowego. Wiele zale\u017cy od tego, czy dalej chcemy patrzy\u0107 na coraz bardziej z\u0142o\u017con\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 w\u0105sko (\u201emoja chata z kraja!\u201d), czy szeroko. Wiele zale\u017cy od tego, czy znajdzie si\u0119 polityczny patron dla zmian systemowych, a nie wy\u0142\u0105cznie bran\u017cowych (resortowych).<\/p>\n\n\n\n

Polityka to nie wszystko, a nawet najzdolniejszy biznesmen nie da sobie rady z problemami systemowymi, kt\u00f3rych sam (\u015bwiadomie lub nie\u015bwiadomie) jest ofiar\u0105. Tu najwi\u0119cej do powiedzenia mieliby cz\u0142onkowie korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej, kt\u00f3rzy na co dzie\u0144 uczestnicz\u0105 w tym \u017cmudnym procesie. Mieliby, gdyby kto\u015b zechcia\u0142 ich pos\u0142ucha\u0107. Oni s\u0105 naszym \u201edeep state\u201d, cho\u0107 sami s\u0105 neutralni politycznie (zmieniaj\u0105 si\u0119 rz\u0105dy, a oni niezmiennie, zgodnie z Konstytucj\u0105 RP, \u201ewykonuj\u0105 zadania pa\u0144stwa\u201d), to na poziomie merytorycznym wsp\u00f3\u0142tworz\u0105 \u201eregu\u0142y gry\u201d, do kt\u00f3rych wszyscy musimy si\u0119 potem stosowa\u0107. Warto by\u0142oby zacz\u0105\u0107 traktowa\u0107 ich bardziej podmiotowo, bo nasze pa\u0144stwo samo si\u0119 nie uzdrowi, a deregulacyjne zakl\u0119cia nie zadzia\u0142aj\u0105 moc\u0105 zaczarowanej r\u00f3\u017cd\u017cki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Warto w tym deregulacyjnym trendzie skupia\u0107 si\u0119 nie tylko na zbyt rozbudowanych i niesp\u00f3jnych przepisach ju\u017c obowi\u0105zuj\u0105cych, ale tak\u017ce na tym, w jakich warunkach s\u0105 one przygotowywane. Artyku\u0142 opublikowany na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5935,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,35],"tags":[133,134,67,45,44],"class_list":["post-5931","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualnosci","category-publicystyka","tag-deregulacja","tag-legislacja","tag-rzadowy-proces-legislacyjny","tag-silosowosc","tag-sluzba-cywilna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5931","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5931"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5931\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5938,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5931\/revisions\/5938"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}