{"id":5909,"date":"2025-03-18T07:40:00","date_gmt":"2025-03-18T06:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=5909"},"modified":"2025-03-17T13:51:10","modified_gmt":"2025-03-17T12:51:10","slug":"dlaczego-nie-mowimy-o-tym-co-nas-boli-otwarcie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2025\/03\/18\/dlaczego-nie-mowimy-o-tym-co-nas-boli-otwarcie\/","title":{"rendered":"&#8222;Dlaczego nie m\u00f3wimy o tym, co nas boli otwarcie?&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>To pytanie z utworu Stanis\u0142awa Soyki \u201eTolerancja\u201d dobrze pasuje do naszej administracji publicznej. Rok temu za\u0142o\u017cyli\u015bmy Fundacj\u0119 Sprawne Pa\u0144stwo. Po latach pracy mia\u0142am do\u015b\u0107 bezowocnego narzekania na te same systemowe problemy zwi\u0105zane z prac\u0105 w administracji rz\u0105dowej. Poczucia bezsilno\u015bci wobec niesprawno\u015bci pa\u0144stwa. Bycia jedynie trybikiem w wadliwie dzia\u0142aj\u0105cym mechanizmie. \u015awiadomo\u015bci, \u017ce ten system si\u0119 nie zmienia. A co najgorsze: poczucia, \u017ce systemowo nic si\u0119 nie zmieni. Bo nawet nie ma jak i komu powiedzie\u0107, \u017ce s\u0142u\u017cba cywilna, nasza administracja, wymagaj\u0105 zmiany.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zakorzeniony sceptycyzm<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed alignright is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Tolerancja \/ Na Mi\u0142y B\u00f3g\" width=\"1170\" height=\"878\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/dIonZ_CMWUg?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tki nie by\u0142y \u0142atwe. Trudno zmienia si\u0119 \u015bwiat, gdy nawet od tych \u017cyczliwych os\u00f3b s\u0142yszy si\u0119, \u017ce nasza Fundacja nic nie zmieni. Niedawno min\u0119\u0142o 15 lat odk\u0105d pracuj\u0119 w administracji. Rozumiem sceptycyzm urz\u0119dnik\u00f3w wobec idei usprawnienia dzia\u0142ania administracji publicznej. Chyba nie ma urz\u0119dnika, kt\u00f3ry by nie zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z naczeln\u0105, niepisan\u0105 zasad\u0105 funkcjonowania urz\u0119d\u00f3w: \u201eBo\u00a0my zawsze tak robili\u015bmy, bo u nas\u00a0zawsze tak by\u0142o&#8221;&#8230; Silnie zakorzenione w administracji przywi\u0105zanie do\u00a0utrwalonej praktyki dzia\u0142ania zniech\u0119ca urz\u0119dnik\u00f3w do\u00a0zmiany. W ko\u0144cu aby co\u015b si\u0119 zmieni\u0142o, najpierw trzeba przekona\u0107 innych, \u017ce jakakolwiek zmiana ma sens, \u017ce si\u0119 op\u0142aca. A wi\u0119c zmiana wymaga zabrania g\u0142osu, wyra\u017cenia swojego zdania. Zaryzykowania, \u017ce komu\u015b nie spodoba si\u0119 to co m\u00f3wimy. A mo\u017ce nawet konieczno\u015bci skonfrontowania si\u0119 z innymi. To sprawia, \u017ce zmiany w administracji nie\u00a0przychodz\u0105 \u0142atwo.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Przez te kilkana\u015bcie lat pracy zauwa\u017cy\u0142am, \u017ce my, urz\u0119dnicy, bardzo ostro\u017cnie wa\u017cymy s\u0142owa. Czasami ostro\u017cno\u015b\u0107 w wyra\u017caniu w\u0142asnej opinii prowadzi do absurdu. W zesz\u0142ym roku Szefowa S\u0142u\u017cby Cywilnej\u00a0przeprowadzi\u0142a anonimow\u0105 <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/sluzbacywilna\/jak-czlonkowie-korpusu-sluzby-cywilnej-oceniaja-prace-w-sluzbie-cywilnej-przedstawiamy-wyniki-ankiety\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ankiet\u0119 skierowan\u0105 do cz\u0142onk\u00f3w korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej<\/a>. Spyta\u0142am znajomego urz\u0119dnika, czy wzi\u0105\u0142 w niej udzia\u0142. Odpowiedzia\u0142, \u017ce nie, bo nie chce, \u017ceby kto\u015b wiedzia\u0142, co my\u015bli, bo na pewno ankiety nie s\u0105 anonimowe, w ko\u0144cu ka\u017cdego mo\u017cna namierzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Granice lojalno\u015bci&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Cz\u0142onk\u00f3w korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej obowi\u0105zuj\u0105 <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/sluzbacywilna\/etyka-w-urzedzie\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">zasady etyki<\/a>. Jedn\u0105 z nich jest zasad lojalno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cz\u0142onek korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej powinien:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8211; by\u0107 lojalnym przede wszystkim wobec Rzeczypospolitej Polskiej,<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; lojalnie i rzetelnie realizowa\u0107 program Rz\u0105du RP, bez wzgl\u0119du na w\u0142asne przekonania i pogl\u0105dy polityczne,<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; by\u0107 lojalnym wobec urz\u0119du, prze\u0142o\u017conych, koleg\u00f3w oraz podw\u0142adnych,<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; wykonywa\u0107 polecenia s\u0142u\u017cbowe, dbaj\u0105c, aby nie z\u0142ama\u0107 prawa, lub nie pope\u0142ni\u0107 pomy\u0142ki,<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; udziela\u0107 prze\u0142o\u017conym obiektywnych (zgodnych z najlepsz\u0105 wol\u0105 i wiedz\u0105) porad i opinii.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Cz\u0142onek korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej nie mo\u017ce:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8211; publicznie wypowiada\u0107 pogl\u0105d\u00f3w na temat pracy swojego, oraz innych urz\u0119d\u00f3w, zw\u0142aszcza je\u017celi podwa\u017ca\u0142oby to zaufanie obywateli do tych instytucji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Czy t\u0119 zasad\u0119 nale\u017cy interpretowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c jako zakaz wyra\u017cania swojego zdania na temat problem\u00f3w polskiej administracji? Gdzie s\u0105 granice wypowiedzi urz\u0119dnika odno\u015bnie dzia\u0142ania urz\u0119d\u00f3w? Czy stwierdzenie, \u017ce system wynagrodze\u0144 w administracji jest niejasny, \u017ce nie ma te\u017c przejrzystej \u015bcie\u017cki awansu, mo\u017cna uzna\u0107 za przejaw braku lojalno\u015bci?<\/p>\n\n\n\n<p>W ci\u0105gu minionego roku wielokrotnie, jako Fundacja Sprawne Pa\u0144stwo, zabierali\u015bmy g\u0142os w wa\u017cnych dla nas kwestiach. Nie tylko m\u00f3wili\u015bmy o problemach naszej administracji, ale r\u00f3wnie\u017c proponowali\u015bmy rozwi\u0105zania. Przywo\u0142ana zasada lojalno\u015bci na pierwszym miejscu nakazuje by\u0107 lojalnym przede wszystkim wobec Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 1 Konstytucji\u00a0 Rzeczpospolita Polska jest dobrem wsp\u00f3lnym wszystkich obywateli. Milczenie wobec systemowych, patologicznych zjawisk wyst\u0119puj\u0105cych w s\u0142u\u017cbie cywilnej jest sprzeczne z dobrem naszego pa\u0144stwa, a\u00a0wi\u0119c dobrem Nas &#8211; Obywateli.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak rozumiem, \u017ce nie ka\u017cdy chce otwarcie dzieli\u0107 si\u0119 swoimi przemy\u015bleniami odno\u015bnie funkcjonowania administracji. Ka\u017cdy urz\u0119dnik ma \u017cycie prywatne, rodzin\u0119 na utrzymaniu, kredyty. Zawsze istnieje ryzyko, \u017ce publiczna wypowied\u017a urz\u0119dnika komu\u015b si\u0119 nie spodoba. Po co komplikowa\u0107 sobie \u017cycie? Natomiast w Internecie bez trudu mo\u017cna znale\u017a\u0107 anonimowe wpisy urz\u0119dnik\u00f3w o dzia\u0142aniu urz\u0119d\u00f3w. Z do\u015bwiadczenia wiem, \u017ce r\u00f3wnie\u017c w czterech \u015bcianach naszych instytucji pracownicy rozmawiaj\u0105 o nieprawid\u0142owo\u015bciach ch\u0119tniej z kolegami ni\u017c z maj\u0105cymi wp\u0142yw na dzia\u0142anie podmiotu prze\u0142o\u017conymi. Mam wra\u017cenie, \u017ce w naszym \u015brodowisku do\u015b\u0107 powszechnym zjawiskiem jest niech\u0119\u0107 do zabierania g\u0142osu odno\u015bnie do dzia\u0142ania w\u0142asnego wydzia\u0142u, departamentu, a\u00a0tym bardziej &#8211; urz\u0119du. Kiedy\u015b rozmawia\u0142am z urz\u0119dnikiem, kt\u00f3ry narzeka\u0142 na spos\u00f3b funkcjonowania swojego wydzia\u0142u. Zasugerowa\u0142am, \u017ceby poszed\u0142 ze swoim problemem do\u00a0dyrektora.\u00a0Stwierdzi\u0142, \u017ce nie p\u00f3jdzie; najwy\u017cej powie, co my\u015bli, jak go\u00a0dyrektor zapyta. Jego odpowied\u017a mnie nie zaskoczy\u0142a. Mi samej zaj\u0119\u0142o wiele lat, zanim nauczy\u0142am si\u0119 wyra\u017ca\u0107 w\u0142asn\u0105 opini\u0119. Pewnie dlatego, \u017ce nikt mnie do tego nie zach\u0119ca\u0142; wr\u0119cz przeciwnie, czasami mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce nie wszyscy moi wsp\u00f3\u0142pracownicy i prze\u0142o\u017conym byli z tego powodu zadowoleni.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-sprawne-pa-stwo wp-block-embed-sprawne-pa-stwo\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"pxsgX5S6BK\"><a href=\"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2024\/05\/13\/bo-my-zawsze-tak-robilismy-bo-zawsze-tak-bylo\/\">Bo my zawsze tak robili\u015bmy, bo zawsze tak by\u0142o&#8230;<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;Bo my zawsze tak robili\u015bmy, bo zawsze tak by\u0142o&#8230;&#8221; &#8212; Sprawne Pa\u0144stwo\" src=\"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2024\/05\/13\/bo-my-zawsze-tak-robilismy-bo-zawsze-tak-bylo\/embed\/#?secret=ASMAgLaHp1#?secret=pxsgX5S6BK\" data-secret=\"pxsgX5S6BK\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zacznijmy rozmawia\u0107&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>W jednym z ministerstw, w kt\u00f3rym pracowa\u0142am urz\u0119dnicy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 zg\u0142aszania propozycji usprawnienia dzia\u0142ania urz\u0119du kierownictwu przez Intranet. Potem te propozycje by\u0142y oceniane, a&nbsp;cz\u0119\u015b\u0107 realizowana. Szkoda, \u017ce przez tyle lat pracy, tylko raz spotka\u0142am si\u0119 z takim rozwi\u0105zaniem. W&nbsp;ko\u0144cu, \u017ceby co\u015b si\u0119 zmieni\u0142o, najpierw trzeba dostrzec potrzeb\u0119 zmiany i zacz\u0105\u0107 o niej rozmawia\u0107. Nie zawsze osoby zarz\u0105dzaj\u0105ce urz\u0119dami w nat\u0142oku obowi\u0105zk\u00f3w s\u0105 w stanie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce co\u015b w ich organizacji nie&nbsp;funkcjonuje najlepiej. Od lat s\u0142ysz\u0119, \u017ce&nbsp;problemem w&nbsp;administracji jest nieskuteczna komunikacja. Gdyby urz\u0119dnicy czuli, \u017ce pracuj\u0105 w&nbsp;\u015brodowisku otwartym na ich opinie, mo\u017ce ch\u0119tniej zabieraliby g\u0142os, a w konsekwencji wprowadzanie zmian nie by\u0142oby tak du\u017cym wyzwaniem. Warto zacz\u0105\u0107 zmiany w administracji od&nbsp;umo\u017cliwienia jej pracownikom dzielenia si\u0119 sugestiami usprawnie\u0144, zapewnienia mo\u017cliwo\u015bci wyra\u017cania opinii. Tylko jeden m\u00f3j by\u0142y dyrektor w ci\u0105gu 15 lat w drodze anonimowej ankiety zapyta\u0142 pracownik\u00f3w o ich opini\u0119 na temat pracy. Tak jak chyba po raz pierwszy odk\u0105d pami\u0119tam na ten sam pomys\u0142 wpad\u0142a Szefowa S\u0142u\u017cby Cywilnej. R\u00f3wnie\u017c bardzo rzadko moi prze\u0142o\u017ceni wprost pytali mnie o zdanie na ten temat. <\/p>\n\n\n\n<p>Aby jaka\u015b grupa mog\u0142a dobrze funkcjonowa\u0107, tworzy\u0107 sprawnie dzia\u0142aj\u0105c\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, nie wystarczy zapisa\u0107 w art. 153 ust. 1 Konstytucji, \u017ce w urz\u0119dach administracji rz\u0105dowej dzia\u0142a korpus s\u0142u\u017cby cywilnej. Aby tak si\u0119 sta\u0142o potrzebne jest zapewnienie jego cz\u0142onkom poczucia, \u017ce maj\u0105 wp\u0142yw na jego dzia\u0142anie, zar\u00f3wno w zakresie funkcjonowania w\u0142asnego urz\u0119du, jak ca\u0142ego korpusu. Mo\u017ce wi\u0119c warto, aby wszyscy urz\u0119dnicy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 zg\u0142aszania swoich opinii i&nbsp;propozycji dotycz\u0105cych dzia\u0142ania ich urz\u0119d\u00f3w przez Intranet lub mailem kierownictwu urz\u0119du, a&nbsp;nawet Szefowej S\u0142u\u017cby Cywilnej? Takie dzia\u0142anie nie wygeneruje istotnych koszt\u00f3w, a mo\u017ce da\u0107 szeregowym urz\u0119dnikom poczucie, \u017ce ich g\u0142os ma znaczenie. W ko\u0144cu pa\u0144stwo to my, obywatele, a&nbsp;korpus s\u0142u\u017cby cywilnej to jego cz\u0142onkowie. Mo\u017ce wreszcie zacznijmy otwarcie m\u00f3wi\u0107, o tym co chcemy w&nbsp;nim zmieni\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>To pytanie z utworu Stanis\u0142awa Soyki \u201eTolerancja\u201d dobrze pasuje do naszej administracji publicznej. Rok temu za\u0142o\u017cyli\u015bmy Fundacj\u0119 Sprawne Pa\u0144stwo. Po latach pracy mia\u0142am do\u015b\u0107 bezowocnego narzekania na te same systemowe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5911,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,35],"tags":[55,132,43,45,44,50],"class_list":["post-5909","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualnosci","category-publicystyka","tag-instytucje-publiczne","tag-komunikacja","tag-reforma-sluzby-cywilnej","tag-silosowosc","tag-sluzba-cywilna","tag-urzednicy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5909"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5925,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5909\/revisions\/5925"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5911"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}