{"id":5610,"date":"2025-01-13T20:53:21","date_gmt":"2025-01-13T19:53:21","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=5610"},"modified":"2025-01-13T20:53:22","modified_gmt":"2025-01-13T19:53:22","slug":"piec-krokow-do-reformy-sluzby-publicznej-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2025\/01\/13\/piec-krokow-do-reformy-sluzby-publicznej-w-polsce\/","title":{"rendered":"Pi\u0119\u0107 krok\u00f3w do reformy s\u0142u\u017cby publicznej w Polsce"},"content":{"rendered":"\n<p>Tradycyjnie w doktrynie prawniczej poj\u0119cie s\u0142u\u017cby publicznej wi\u0105zano z publicznoprawnym charakterem stosunku s\u0142u\u017cby, trwa\u0142o\u015bci\u0105 zatrudnienia, wzmocnionymi rygorami odpowiedzialno\u015bci za podejmowane dzia\u0142ania i specjalnymi obowi\u0105zkami oraz ograniczeniami, za co rekompensat\u0105 mia\u0142y by\u0107 uprawnienia o charakterze szczeg\u00f3lnych przywilej\u00f3w<sup data-fn=\"4447f33f-8315-4a86-b42e-433d59c15ffe\" class=\"fn\"><a href=\"#4447f33f-8315-4a86-b42e-433d59c15ffe\" id=\"4447f33f-8315-4a86-b42e-433d59c15ffe-link\">1<\/a><\/sup>. Wydaje si\u0119, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie formalne cechy reguluj\u0105ce status pracowniczy nie maj\u0105 ju\u017c tak fundamentalnego znaczenia przy definiowaniu s\u0142u\u017cby publicznej. Nale\u017cy raczej przyj\u0105\u0107, \u017ce niezale\u017cnie od szczeg\u00f3\u0142owej regulacji stosunk\u00f3w zatrudnienia, poj\u0119cie to obejmuje ca\u0142o\u015b\u0107 kadr wykonuj\u0105cych zadania aparatu pa\u0144stwa na wszystkich poziomach jego organizacji. Nie musi si\u0119 ono przy tym ogranicza\u0107 do pracownik\u00f3w uczestnicz\u0105cych w sprawowaniu w\u0142adzy publicznej. Mo\u017cna nim obj\u0105\u0107 tak\u017ce personel realizuj\u0105cy zadania klasycznej administracji \u015bwiadcz\u0105cej oraz personel zapewniaj\u0105cy techniczn\u0105 obs\u0142ug\u0119 organ\u00f3w i urz\u0119d\u00f3w wykonuj\u0105cych zadania publiczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomimo konstytucyjnego zakotwiczenia<sup data-fn=\"4eb9dc36-1cb5-4a3f-91e0-4fd958e7ead0\" class=\"fn\"><a href=\"#4eb9dc36-1cb5-4a3f-91e0-4fd958e7ead0\" id=\"4eb9dc36-1cb5-4a3f-91e0-4fd958e7ead0-link\">2<\/a><\/sup>, s\u0142u\u017cba publiczna jest poj\u0119ciem w zasadzie obcym ustawodawstwu zwyk\u0142emu. Nie istnieje regulacja, kt\u00f3ra determinowa\u0142aby kluczowe elementu statusu wszystkich os\u00f3b tworz\u0105cych s\u0142u\u017cb\u0119 publiczn\u0105. Mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce konstytucjonalizacja poj\u0119cia s\u0142u\u017cby publicznej w ustawie zasadniczej z 1997 r. nie zosta\u0142a przez ustawodawc\u0119 odczytane jako motywacja do stworzenia przynajmniej cz\u0119\u015bciowo ujednoliconej regulacji stosunk\u00f3w zatrudnienia w s\u0142u\u017cbie publicznej i odej\u015bcia od regulacji cz\u0105stkowych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 dzi\u015b na wyr\u00f3\u017cnienie co najmniej kilku re\u017cim\u00f3w zatrudnienia w s\u0142u\u017cbie publicznej. Do najwa\u017cniejszych zaliczy\u0107 mo\u017cna:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>&#8211; re\u017cim s\u0142u\u017cby cywilnej;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; re\u017cim pracownik\u00f3w urz\u0119d\u00f3w pa\u0144stwowych;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; re\u017cim pracownik\u00f3w samorz\u0105dowych;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; re\u017cim s\u0142u\u017cb mundurowych;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; re\u017cim personelu wymiaru sprawiedliwo\u015bci i prokuratury;<\/li>\n\n\n\n<li>&#8211; re\u017cim kodeksowy, gdzie status pracownik\u00f3w jest regulowany tak jak w sektorze prywatnym, tj. przede wszystkim przepisami Kodeksu pracy, bez istotnych regulacji szczeg\u00f3lnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Skomplikowany krajobraz legislacyjny nie u\u0142atwia oczywi\u015bcie planowania i wdra\u017cania jakichkolwiek reform obejmuj\u0105cych swoj\u0105 skal\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 s\u0142u\u017cby publicznej. Z drugiej jednak strony, konstytucyjna zasada r\u00f3wnego dost\u0119pu do s\u0142u\u017cby publicznej i troska o kondycj\u0119 kadr na wszystkich poziomach aparatu pa\u0144stwowego sk\u0142ania do podej\u015bcia holistycznego, gdzie \u2013 niezale\u017cenie od pewnego zr\u00f3\u017cnicowania wewn\u0119trznego \u2013 b\u0119dzie istnia\u0142y pewien wsp\u00f3lny fundament dla funkcjonowania ca\u0142ej s\u0142u\u017cby publicznej. Artyku\u0142 przedstawia zarys propozycji szerokiej reformy s\u0142u\u017cby publicznej, opartej na takiej w\u0142a\u015bnie ca\u0142o\u015bciowej optyce.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Krok pierwszy. Najpilniejsze korekty<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>O ile skala wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z ca\u0142o\u015bciow\u0105 reform\u0105 s\u0142u\u017cby publicznej jest na tyle du\u017ca, \u017ce wymaga czasu i starannych przygotowa\u0144, to konieczne wydaje si\u0119 na wst\u0119pie wykonanie kilku krok\u00f3w sygnalizuj\u0105cych kierunek zmian, a jednocze\u015bnie rozwi\u0105zuj\u0105cych najbardziej pal\u0105ce problemy. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 przywr\u00f3cenie zgodnego ze standardami konstytucyjnymi re\u017cimu naboru na wy\u017csze stanowiska w s\u0142u\u017cbie cywilnej. W ko\u0144cu 2015 r. przyj\u0119ta zosta\u0142a nowelizacja ustawy o s\u0142u\u017cbie cywilnej<sup data-fn=\"1d58e42a-94b4-4ba6-af0f-748f1f87c194\" class=\"fn\"><a href=\"#1d58e42a-94b4-4ba6-af0f-748f1f87c194\" id=\"1d58e42a-94b4-4ba6-af0f-748f1f87c194-link\">3<\/a><\/sup>, kt\u00f3ra wyeliminowa\u0142a konkursowy tryb naboru na te stanowiska oraz poluzowa\u0142a formalne wymagania dla kandydat\u00f3w. Obecnie mo\u017cna te stanowiska obsadza\u0107 na zasadzie dyskrecjonalnego powo\u0142ania i odwo\u0142ania przez kierownika danego urz\u0119du.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozwi\u0105zanie to narusza zw\u0142aszcza konstytucyjne gwarancje r\u00f3wnego dost\u0119pu do s\u0142u\u017cby publicznej oraz gwarancje zawodowego i politycznie neutralnego charakteru s\u0142u\u017cby cywilnej<sup data-fn=\"e466285f-ac9e-48fd-8f46-c5a6b95ee568\" class=\"fn\"><a href=\"#e466285f-ac9e-48fd-8f46-c5a6b95ee568\" id=\"e466285f-ac9e-48fd-8f46-c5a6b95ee568-link\">4<\/a><\/sup>. Przypomnijmy, \u017ce w wyroku z 12 grudnia 2002 r.<sup data-fn=\"53003ca0-deb3-4da9-89fe-743b60889529\" class=\"fn\"><a href=\"#53003ca0-deb3-4da9-89fe-743b60889529\" id=\"53003ca0-deb3-4da9-89fe-743b60889529-link\">5<\/a><\/sup> Trybuna\u0142 Konstytucyjny zakwestionowa\u0142 zgodno\u015b\u0107 z przepisami Konstytucji rozwi\u0105zania o nawet \u0142agodniejszym charakterze<sup data-fn=\"4c793cb8-bf03-4a74-a6ea-0681948b69e2\" class=\"fn\"><a href=\"#4c793cb8-bf03-4a74-a6ea-0681948b69e2\" id=\"4c793cb8-bf03-4a74-a6ea-0681948b69e2-link\">6<\/a><\/sup>. Trybuna\u0142 podkre\u015bli\u0142, \u017ce dla realizacji postulatu zawodowego charakteru s\u0142u\u017cby cywilnej \u201ekonieczne jest zapewnienie stabilno\u015bci zawodowej i stworzenie przejrzystych regu\u0142 naboru i weryfikacji zdobywanej wiedzy i do\u015bwiadcze\u0144 (..). Odmienne zapatrywanie, zak\u0142adaj\u0105ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobody w zakresie regu\u0142 decydowania o zatrudnieniu b\u0105d\u017a mianowaniu poprzez nie podlegaj\u0105ce weryfikacji \u201euznanie\u201d profesjonalizmu okre\u015blonego kandydata, prowadzi\u0142oby do stworzenia nieprzejrzystych zasad funkcjonowania s\u0142u\u017cby. Oznacza\u0142oby to w konsekwencji mo\u017cliwo\u015b\u0107 praktycznej eliminacji trybu konkursowego, a w konsekwencji otwiera\u0142oby drog\u0119 do pozamerytorycznego decydowania o kryteriach wyboru, a tym samym praktycznej negacji potrzeby istnienia obiektywnych i czytelnych regu\u0142. Oznacza\u0142oby to zatem r\u00f3wnie\u017c otwarcie mo\u017cliwo\u015bci wp\u0142ywu kolejnych uk\u0142ad\u00f3w politycznych albo grup nacisku na obsad\u0119 r\u00f3\u017cnych stanowisk obsadzanych zgodnie z ustaw\u0105 przez cz\u0142onk\u00f3w korpusu s\u0142u\u017cby.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug TK, apolityczno\u015b\u0107 s\u0142u\u017cby cywilnej wymaga takiego ustawowego \u201eukszta\u0142towanie mechanizmu powo\u0142ywania i funkcjonowania s\u0142u\u017cby cywilnej, kt\u00f3re zagwarantuje brak jakichkolwiek, cho\u0107by przej\u015bciowych, mo\u017cliwo\u015bci ingerencji w tym zakresie ze strony polityk\u00f3w sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119.\u201d Z tych zasad Trybuna\u0142 wyprowadzi\u0142 konstytucyjny standard otwartego i konkurencyjnego (konkursowego) naboru na stanowiska w s\u0142u\u017cbie cywilnej, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c wy\u017cszych stanowisk. Odst\u0105pienie od otwartego i konkurencyjnego naboru oznacza brak proceduralnych gwarancji weryfikacji kandydat\u00f3w na stanowiska urz\u0119dnicze pod k\u0105tem spe\u0142niania przez nich obiektywnych i powszechnie znanych kryteri\u00f3w. Otwiera drog\u0119 do arbitralnych rozstrzygni\u0119\u0107 w zakresie naboru na stanowiska, przez co podwa\u017ca zasad\u0119 zawodowego i apolitycznego charakteru s\u0142u\u017cby cywilnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Przywr\u00f3cenie otwartego i konkurencyjnego naboru na wy\u017csze stanowiska w s\u0142u\u017cbie cywilnej mo\u017ce, ale nie musi polega\u0107 na prostym odtworzeniu stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2015 roku. Nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 w szczeg\u00f3lno\u015bci doprecyzowanie regu\u0142 naboru w taki spos\u00f3b, by zagwarantowa\u0107 obiektywn\u0105 i rzeteln\u0105 ocen\u0119 kompetencji kandydat\u00f3w. Sam tryb konkursowy nie jest bowiem jeszcze gwarancj\u0105 rzetelnego naboru, o ile kryteria oceny kandydat\u00f3w i tryb przeprowadzania tej oceny nie jest transparentny. W celu spe\u0142nienia tych wymog\u00f3w warto rozwa\u017cy\u0107 nie tylko doprecyzowanie samej procedury konkursowej, ale tak\u017ce wprowadzenie silniejszego nadzoru centralnego nad przebiegiem konkurs\u00f3w, zw\u0142aszcza poprzez wprowadzenie kompetencji kontrolno-nadzorczych Szefa S\u0142u\u017cby Cywilnej.<\/p>\n\n\n\n<p>O ile przywr\u00f3cenie konkursowego trybu naboru na wy\u017csze stanowiska jest najpilniejszym elementem przywracania konstytucyjnego \u0142adu w systemie s\u0142u\u017cby cywilnej, zasadne jest tak\u017ce uszczelnienie systemu s\u0142u\u017cby cywilnej poprzez jego rozszerzenie na co najmniej kilka najwi\u0119kszych jednostek administracji rz\u0105dowej wy\u0142\u0105czonych z re\u017cimu s\u0142u\u017cby cywilnej, w tym Narodowy Fundusz Zdrowia czy Zak\u0142ad Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych. To r\u00f3wnie\u017c postulaty zakorzenione w przywo\u0142anym art. 153 ust. 1 Konstytucji RP, kt\u00f3ry zak\u0142ada rozci\u0105gni\u0119cie re\u017cimu s\u0142u\u017cby cywilnej na ca\u0142o\u015b\u0107 administracji rz\u0105dowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto, konieczne jest pilne uszczelnienie systemu s\u0142u\u017cby cywilnej poprzez wyeliminowanie zdiagnozowanego tak\u017ce przez Najwy\u017csz\u0105 Izb\u0119 Kontroli problemu nadu\u017cywania zatrudniania w urz\u0119dach administracji rz\u0105dowej na stanowiskach merytorycznych pracownik\u00f3w niepodlegaj\u0105cych re\u017cimowi ustawy o s\u0142u\u017cbie cywilnej, a rekrutowanych na podstawie ustawy o pracownikach urz\u0119d\u00f3w pa\u0144stwowych bez zachowania otwartego i konkurencyjnego naboru<sup data-fn=\"a6c10680-b284-4121-b574-ea67b96919fb\" class=\"fn\"><a href=\"#a6c10680-b284-4121-b574-ea67b96919fb\" id=\"a6c10680-b284-4121-b574-ea67b96919fb-link\">7<\/a><\/sup>. To samo dotyczy braku kontroli nad stosowaniem tzw. etat\u00f3w niemno\u017cnikowych, co powoduje niekontrolowane i nieprzejrzyste zr\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144 w urz\u0119dach administracji rz\u0105dowej. By\u0107 mo\u017ce rozwi\u0105zaniem jest nadanie w tym zakresie Szefowi S\u0142u\u017cby Cywilnej kompetencji nadzorczych wzgl\u0119dem urz\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Krok drugi. Maszyneria zmiany<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnolegle z przeprowadzeniem najbardziej pilnych korekt w systemie nale\u017cy rozpocz\u0105\u0107 prace nad ca\u0142o\u015bciow\u0105 reform\u0105 s\u0142u\u017cby publicznej. Zadanie to jest na tyle powa\u017cne i rozleg\u0142e, \u017ce musi by\u0107 poprzedzone namys\u0142em nad samym mechanizmem wypracowania zmian. Je\u017celi reforma mia\u0142aby obj\u0105\u0107 s\u0142u\u017cb\u0119 publiczn\u0105 jako ca\u0142o\u015b\u0107, zasadne jest jej wypracowanie w maksymalnie szerokiej formule instytucjonalnej. O ile centrum rz\u0105du z Szefem S\u0142u\u017cby Cywilnej jest najlepiej przygotowane analitycznie do odegrania kluczowej roli w procesie, udzia\u0142 innych aktor\u00f3w wydaje si\u0119 tu nieodzowny. Mowa zw\u0142aszcza o nale\u017cytej reprezentacji organizacji samorz\u0105dowych, instytucji wymiaru sprawiedliwo\u015bci, organ\u00f3w niezale\u017cnych (NIK, Rzecznik Praw Obywatelskich), a tak\u017ce parlamentu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jakkolwiek nie istnieje jednolity wzorzec udanej reformy s\u0142u\u017cby publicznej, lekcje sukces\u00f3w i niepowodze\u0144 r\u00f3\u017cnych pa\u0144stw w reformowaniu administracji publicznej na przestrzeni ostatnich dekad wskazuj\u0105 przede wszystkim na konieczno\u015b\u0107 po\u0142\u0105czenia silnego i trwa\u0142ego politycznego wsparcia dla zmian z ich solidnym pod\u0142o\u017cem analitycznym i intelektualnym. Po\u017c\u0105dane by\u0142oby zatem wyznaczenie kierunku, cel\u00f3w i horyzontu czasowego reformy, a tak\u017ce mechanizmu jej opracowania na poziomie uchwa\u0142y Rady Ministr\u00f3w, a by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce uchwa\u0142y Sejmu RP, bior\u0105c pod uwag\u0119 zakres przedmiotowy i podmiotowy koniecznych zmian. Przypomnijmy, \u017ce podobny tryb dzia\u0142ania towarzyszy\u0142 m.in. przygotowaniu ostatniej wielkiej reformy administracyjnej pa\u0144stwa z ko\u0144ca lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Jej uchwalenie poprzedzi\u0142a stosowna uchwa\u0142a Sejmu, podkre\u015blaj\u0105ca polityczn\u0105 wol\u0119 przeprowadzenia zmian i nakre\u015blaj\u0105ca jej podstawowe kierunki<sup data-fn=\"793f84cf-bcf4-4707-9c1a-9013267628c2\" class=\"fn\"><a href=\"#793f84cf-bcf4-4707-9c1a-9013267628c2\" id=\"793f84cf-bcf4-4707-9c1a-9013267628c2-link\">8<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Odpowiedzialno\u015b\u0107 za wypracowanie reformy w tak wyznaczonych ramach powinna zosta\u0107 jasno zdefiniowana. Analizuj\u0105c do\u015bwiadczenia reform administracyjnych w kilkunastu zachodnich demokracjach, Pollitt i Bouckaert zwracaj\u0105 uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 podej\u015b\u0107 do instytucjonalnego formatu wypracowywania zmian. W niekt\u00f3rych pa\u0144stw powstawa\u0142y one \u015bci\u015ble w gronie urz\u0119dniczo-politycznym, niekiedy ze wsparciem akademickim (Niemcy, Francja). Z kolei w Holandii czy Szwecji w znacznie wi\u0119kszym stopniu proces otwarto na udzia\u0142 zewn\u0119trznych ekspert\u00f3w z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk<sup data-fn=\"c4a52a9d-4b8c-4460-aa99-165f7e0d056f\" class=\"fn\"><a href=\"#c4a52a9d-4b8c-4460-aa99-165f7e0d056f\" id=\"c4a52a9d-4b8c-4460-aa99-165f7e0d056f-link\">9<\/a><\/sup>. Wydaje si\u0119, \u017ce wi\u0119cej argument\u00f3w za otwartym podej\u015bciem do procesu, nie tylko z udzia\u0142em ekspert\u00f3w zewn\u0119trznych, ale tak\u017ce z elementami tzw. crowdsourcingu, czyli gromadzenia pomys\u0142\u00f3w od wszystkich zainteresowanych tematem.<\/p>\n\n\n\n<p>Na potrzeby wypracowania reformy w takiej formule zasadne by\u0142oby powo\u0142anie w trybie art. 12a ustawy o Radzie Ministr\u00f3w<sup data-fn=\"ffbe2a2a-ebe5-4775-a059-599ce82ecfc7\" class=\"fn\"><a href=\"#ffbe2a2a-ebe5-4775-a059-599ce82ecfc7\" id=\"ffbe2a2a-ebe5-4775-a059-599ce82ecfc7-link\">10<\/a><\/sup> komisji kodyfikacyjnej s\u0142u\u017cby publicznej pod kierownictwem Szefa S\u0142u\u017cby Cywilnej czy specjalnie powo\u0142anego do prowadzenia procesu reformy pe\u0142nomocnika rz\u0105du. Obs\u0142ug\u0119 administracyjn\u0105 i techniczn\u0105 komisji winna zapewni\u0107 Kancelaria Prezesa Rady Ministr\u00f3w. Formu\u0142a komisji kodyfikacyjnej najlepiej koresponduje z g\u0142\u00f3wn\u0105 misj\u0105 tego organu oraz pozwala nada\u0107 pracom odpowiedni\u0105 rang\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Krok trzeci. Kodyfikacja<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Naczeln\u0105 misj\u0105 komisji kodyfikacyjnej by\u0142oby wypracowanie zunifikowanej pragmatyki zawodowej, integruj\u0105cej zasady naboru oraz inne aspekty zatrudnienia mo\u017cliwie najszerszej grona os\u00f3b wchodz\u0105cych w sk\u0142ad s\u0142u\u017cby publicznej. W wariancie minimum kodeks s\u0142u\u017cby publicznej powinien obejmowa\u0107 pracownik\u00f3w obj\u0119tych dzi\u015b re\u017cimem ustaw: o s\u0142u\u017cbie cywilnej, o pracownikach samorz\u0105dowych i pracownikach urz\u0119d\u00f3w pa\u0144stwowych. Ponadto, powinien zapewni\u0107 rozci\u0105gni\u0119cie tego re\u017cimu na pracownik\u00f3w urz\u0119d\u00f3w i instytucji administracji rz\u0105dowej, kt\u00f3rzy dzi\u015b \u2013 wbrew dyrektywom konstytucyjnym \u2013 pozostaj\u0105 poza systemem s\u0142u\u017cby cywilnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Od strony przedmiotowego zakresu regulacji, kodeks s\u0142u\u017cby publicznej winien sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z element\u00f3w wsp\u00f3lnych dla wszystkich grup pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby publicznej oraz regulacji szczeg\u00f3lnych, zw\u0142aszcza dla s\u0142u\u017cby cywilnej i pracownik\u00f3w samorz\u0105dowych. Nale\u017cy bowiem podkre\u015bli\u0107, \u017ce kodeks s\u0142u\u017cby publicznej nie prowadzi\u0142by do ca\u0142kowitego wyrugowania szczeg\u00f3lnych regulacji dla tych grup pracownik\u00f3w. Uznanie pewnego zakresu ich odr\u0119bnej to\u017csamo\u015bci w ramach s\u0142u\u017cby publicznej jest wymogiem konstytucyjnym. Po pierwsze, Konstytucja wymaga zachowania korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej. Po drugie, poszanowanie zasady decentralizacji w\u0142adzy publicznej i samodzielno\u015bci ustrojowej jednostek samorz\u0105du terytorialnego wymaga starannego wa\u017cenia zakresu ingerencji centralnego ustawodawcy w zarz\u0105dzanie zasobami kadrowymi administracji samorz\u0105dowej. Zakres odr\u0119bno\u015bci i regulacji szczeg\u00f3lnych powinien by\u0107 jednak ograniczony do niezb\u0119dnego minimum.<\/p>\n\n\n\n<p>Kodeks s\u0142u\u017cby publicznej powinien skupi\u0107 si\u0119 w pierwszej kolejno\u015bci na zapewnieniu standardu r\u00f3wnego dost\u0119pu do s\u0142u\u017cby publicznej poprzez sformu\u0142owanie rygorystycznych wymog\u00f3w dotycz\u0105cych otwartego i konkurencyjnego oraz opartego na kompetencjach naboru na wszystkie stanowiska w s\u0142u\u017cbie publicznej. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c regu\u0142 awansu zawodowego i \u015bcie\u017cki kariery w s\u0142u\u017cbie publicznej. Kodeks powinien r\u00f3wnie\u017c precyzowa\u0107 regu\u0142y dotycz\u0105ce stabilno\u015bci zatrudnienia, transferu pracownik\u00f3w pomi\u0119dzy urz\u0119dami oraz determinowa\u0107 sytuacj\u0119 prawn\u0105 pracownik\u00f3w w przypadkach restrukturyzacji urz\u0119d\u00f3w. Wa\u017cnym elementem regulacji powinny si\u0119 sta\u0107 prawa, obowi\u0105zki i ograniczenia wi\u0105\u017c\u0105ce cz\u0142onk\u00f3w s\u0142u\u017cby publicznej, wraz z zasadami odpowiedzialno\u015bci dyscyplinarnej w zwi\u0105zku z naruszeniami tych regu\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce kodyfikacja nie mo\u017ce si\u0119 ogranicza\u0107 do technicznego procesu zintegrowania istniej\u0105cych regulacji w jeden akt. Stanowi raczej okazj\u0119 do krytycznej oceny i rewizji istniej\u0105cych rozwi\u0105za\u0144 legislacyjnych. Przyk\u0142adowo, gdy mowa o s\u0142u\u017cbie cywilnej, przedmiotem szczeg\u00f3lnej refleksji komisji kodyfikacyjnej powinna by\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 kategorii urz\u0119dnik\u00f3w s\u0142u\u017cby cywilnej, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 obecnie znacz\u0105co odbiega\u0107 od pierwotnych za\u0142o\u017ce\u0144, stanowi\u0105c ma\u0142o zrozumia\u0142\u0105 pozosta\u0142o\u015b\u0107 modelu, kt\u00f3ry nigdy nie doczeka\u0142 si\u0119 w polskich warunkach realizacji. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kluczowym dylematem do rozstrzygni\u0119cia na poziomie politycznym reformy jest kwestia obj\u0119cia ni\u0105 tak\u017ce problematyki wynagrodze\u0144 w s\u0142u\u017cbie cywilnej. Obecna mnogo\u015b\u0107 re\u017cim\u00f3w wynagrodzeniowych, a tak\u017ce ich skomplikowanie prowadzi do istotnych r\u00f3\u017cnic w obr\u0119bie s\u0142u\u017cby publicznej, kt\u00f3re nie maj\u0105 uzasadnienia merytorycznego, a wynikaj\u0105 z podlegania pracownik\u00f3w wykonuj\u0105cych te same czy podobne zadania r\u00f3\u017cnym re\u017cimom wynagrodze\u0144. Wydaje si\u0119, \u017ce reforma s\u0142u\u017cby publicznej d\u0105\u017c\u0105ca do bardziej namacalnych i znacz\u0105cych rezultat\u00f3w musi uwzgl\u0119dnia\u0107 tak\u017ce ujednolicenie systemu wynagrodze\u0144 przynajmniej w wi\u0119kszo\u015bci instytucji tworz\u0105cych s\u0142u\u017cb\u0119 publiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Wprowadzenie ujednoliconej regulacji wynagrodze\u0144 w s\u0142u\u017cbie publicznej jest niew\u0105tpliwie zadaniem ambitnym i politycznie wra\u017cliwym. Zwr\u00f3\u0107my jednak uwag\u0119, \u017ce misj\u0119 tak\u0105 podj\u0119\u0142y i zrealizowa\u0142y w ostatnim czasie r\u00f3wnie\u017c pa\u0144stwa, kt\u00f3re trudno uzna\u0107 za globalnych lider\u00f3w w reformowaniu administracji publicznej. Jednolit\u0105 regulacj\u0119 wynagrodze\u0144 dla s\u0142u\u017cby publicznej (o r\u00f3\u017cnym stopniu szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci) wprowadzi\u0142y w ostatnich kilkunastu latach m.in. Rumunia, S\u0142owenia, \u0141otwa czy Mo\u0142dawia<sup data-fn=\"67e3d599-61bd-43d9-877b-225860588a8a\" class=\"fn\"><a href=\"#67e3d599-61bd-43d9-877b-225860588a8a\" id=\"67e3d599-61bd-43d9-877b-225860588a8a-link\">11<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Krok czwarty. Restrukturyzacja<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnolegle z reform\u0105 regulacji zatrudnieniowych nale\u017cy przyjrze\u0107 si\u0119 istniej\u0105cym strukturom administracji publicznej na szczeblu centralnym. Innymi s\u0142owy, zmiany dotycz\u0105ce statusu pracownik\u00f3w oraz ich wynagrodze\u0144 powinny by\u0107 jednocze\u015bnie okazj\u0105 do przegl\u0105du instytucji administracji rz\u0105dowej. Wysi\u0142ek i koszty zwi\u0105zane z przekszta\u0142ceniami w zakresie re\u017cimu zatrudnienia nie maj\u0105 bowiem sensu w przypadku podmiot\u00f3w, kt\u00f3rych dalsze funkcjonowanie w obecnej formule nie jest uzasadnione.<\/p>\n\n\n\n<p>Polska administracja rz\u0105dowa nie przesz\u0142a na przestrzeni ostatnich dekad \u017cadnego istotnego przegl\u0105du nastawionego na krytyczn\u0105 ocen\u0119 zasadno\u015bci funkcjonowania istniej\u0105cych instytucji i redukcj\u0119 ich og\u00f3lnej liczby. Tymczasem, do\u015bwiadczenia innych pa\u0144stw europejskich pokazuj\u0105 wymierne, r\u00f3wnie\u017c finansowe efekty takiej operacji. Mowa zar\u00f3wno o kompleksowych programach restrukturyzacji administracji, jak w Wielkiej Brytanii czy Irlandii, jak i sektorowych konsolidacjach, kt\u00f3re obserwujemy w du\u017co wi\u0119kszej liczbie pa\u0144stw<sup data-fn=\"56c76230-c0b6-420e-8870-f8214b875429\" class=\"fn\"><a href=\"#56c76230-c0b6-420e-8870-f8214b875429\" id=\"56c76230-c0b6-420e-8870-f8214b875429-link\">12<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Elementem tego procesu w polskich warunkach powinno by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wyj\u015bcie poza obszar jednostek funkcjonuj\u0105cych w publicznoprawnych formach organizacyjnych. Nasili\u0142a si\u0119 bowiem w ostatnich latach praktyka tworzenia na potrzeby realizacji zada\u0144 administracji rz\u0105dowej podmiot\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych w oparciu o formy prawa prywatnego, takich jak sp\u00f3\u0142ki kapita\u0142owe czy fundacje. Zasadnym jest przyjrzenie si\u0119, na ile utrzymywanie tych organizacji w obecnej formule nie jest wy\u0142\u0105cznie motywowane d\u0105\u017ceniem do omini\u0119cia re\u017cim\u00f3w zatrudnienia i wynagrodzenia obowi\u0105zuj\u0105cych w administracji rz\u0105dowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Zadanie reorganizacji administracji rz\u0105dowej powinno by\u0107 realizowane odr\u0119bnie, ale w powi\u0105zaniu z procesem kodyfikacji regulacji dotycz\u0105cych s\u0142u\u017cby publicznej. Wiod\u0105ca odpowiedzialno\u015b\u0107 za ten proces powinna by\u0107 zlokalizowana w centrum rz\u0105du, w oparciu o jasno okre\u015blone oczekiwania co do efekt\u00f3w tego procesu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Krok pi\u0105ty. Nowe otoczenie instytucjonalne<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Nowe otwarcie dla s\u0142u\u017cby publicznej wymaga r\u00f3wnie\u017c rewizji istniej\u0105cych struktur i mechanizm\u00f3w kszta\u0142towania i wdra\u017cania polityki pa\u0144stwa w dziedzinie s\u0142u\u017cby publicznej. Trudno kwestionowa\u0107, \u017ce ustawa o s\u0142u\u017cbie cywilnej z 2008 r. zlekcewa\u017cy\u0142a potrzeb\u0119 istnienia silnego o\u015brodka steruj\u0105cego dla s\u0142u\u017cby publicznej (a nawet w\u0119ziej: dla s\u0142u\u017cby cywilnej) wyposa\u017conego w istotne kompetencje i zdolno\u015bci do tworzenia i egzekwowania wysokich standard\u00f3w zarz\u0105dzania zasobami ludzkimi w administracji publicznej. Umocowanie i zakres kompetencji Szefa S\u0142u\u017cby Cywilnej nie spe\u0142niaj\u0105 tych oczekiwa\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod rozwag\u0119 nale\u017cy wzi\u0105\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci wyodr\u0119bnienie zagadnie\u0144 s\u0142u\u017cby publicznej jako osobnego dzia\u0142u administracji rz\u0105dowej. Obecnie obszar ten nie jest nawet wprost uj\u0119ty w zakresie spraw wchodz\u0105cych w sk\u0142ad dzia\u0142u \u201eadministracja publiczna\u201d<sup data-fn=\"d60574ae-f71a-45c2-9d11-6e38a5095186\" class=\"fn\"><a href=\"#d60574ae-f71a-45c2-9d11-6e38a5095186\" id=\"d60574ae-f71a-45c2-9d11-6e38a5095186-link\">13<\/a><\/sup>. Wyodr\u0119bnienie dzia\u0142u s\u0142u\u017cba publiczna pomog\u0142oby sprecyzowa\u0107 zakres odpowiedzialno\u015bci w tej sferze oraz by\u0142oby asumptem do przemy\u015blenia instytucjonalnego ulokowania odpowiedzialno\u015bci za ten obszar w ramach rz\u0105du. Otwartym pozostaje kwestia, czy poci\u0105gnie to za sob\u0105 utworzenie urz\u0119du ministra s\u0142u\u017cby publicznej, czy te\u017c powierzenie odpowiedzialno\u015bci za t\u0119 sfer\u0119 w ramach istniej\u0105cej struktury rz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n<p>O ile powy\u017csze rozwi\u0105zanie nastawione by\u0142oby na wzmocnienie zdolno\u015bci do tworzenia polityki pa\u0144stwa dla s\u0142u\u017cby publicznej, to w sferze monitorowania i wdra\u017cania jej realizacji r\u00f3wnie\u017c potrzebne s\u0105 zmiany. Rozwa\u017cenia wymaga szczeg\u00f3lnie koncepcja organu nadzoru nad przestrzeganiem standard\u00f3w zatrudnienia w s\u0142u\u017cbie publicznej z silnymi kompetencjami, zw\u0142aszcza w zakresie kontroli nad zapewnieniem r\u00f3wnego dost\u0119pu do s\u0142u\u017cby publicznej. Przedmiotem szczeg\u00f3lnej troski takiego organu mog\u0142aby si\u0119 sta\u0107 zw\u0142aszcza obsada stanowisk kierowniczych w s\u0142u\u017cbie cywilnej, gdzie organ ten m\u00f3g\u0142by nawet przej\u0105\u0107 funkcj\u0119 centralnego rekrutera.<\/p>\n\n\n\n<p>Australijski urz\u0105d Merit Protection Commissioner (Rzecznik Ochrony Profesjonalizmu) oraz brytyjska Komisja S\u0142u\u017cby Cywilnej, stanowi\u0105 warto\u015bciowe wzorce tego typu organu. G\u0142\u00f3wn\u0105 misj\u0105 australijskiej jest niezale\u017cna kontrola przestrzegania prawa i standard\u00f3w zatrudnienia w s\u0142u\u017cbie publicznej oraz przyjmowanie i badanie informacji o nieprawid\u0142owo\u015bciach zg\u0142aszanych przez sygnalist\u00f3w<sup data-fn=\"eff40984-f5dc-4538-9b4c-dd570f40331d\" class=\"fn\"><a href=\"#eff40984-f5dc-4538-9b4c-dd570f40331d\" id=\"eff40984-f5dc-4538-9b4c-dd570f40331d-link\">14<\/a><\/sup>. Urz\u0105d Komisarza odpowiada w szczeg\u00f3lno\u015bci za rozpatrywanie skarg dotycz\u0105cych wynik\u00f3w oceny okresowej, decyzji w sprawach awansu zawodowego czy stosowania kar dyscyplinarnych. Instytucje rz\u0105dowe mog\u0105 te\u017c powierzy\u0107 niezale\u017cnym komitetom rekrutacyjnym prowadzonym przez Komisarza przeprowadzenie rekrutacji na wybrane stanowiska<sup data-fn=\"5747ec6f-1dd1-475f-b1e9-974a80b68788\" class=\"fn\"><a href=\"#5747ec6f-1dd1-475f-b1e9-974a80b68788\" id=\"5747ec6f-1dd1-475f-b1e9-974a80b68788-link\">15<\/a><\/sup>. Brytyjska Komisja S\u0142u\u017cby Cywilnej posiada szerokie kompetencje do przeprowadzania rekrutacji na wybranej stanowiska w s\u0142u\u017cbie cywilnej (korpusie pracownik\u00f3w administracji rz\u0105dowej) oraz nadzorowanie przestrzegania standard\u00f3w rzetelnego naboru w przypadku rekrutacji prowadzonych samodzielnie przez poszczeg\u00f3lne instytucje. Komisja kontroluje tak\u017ce przestrzeganie kodeksu etycznego s\u0142u\u017cby cywilnej<sup data-fn=\"25e74177-628a-480f-9a60-e6949569e574\" class=\"fn\"><a href=\"#25e74177-628a-480f-9a60-e6949569e574\" id=\"25e74177-628a-480f-9a60-e6949569e574-link\">16<\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Powo\u0142anie takiego (monokratycznego czy kolegialnego) organu nadzorczego nie musi oznacza\u0107 wyrugowania obecnej instytucji Szefa S\u0142u\u017cby Cywilnej. Ten urz\u0105d m\u00f3g\u0142by si\u0119 jednak w ca\u0142o\u015bci skupi\u0107 na wsparciu jednostek administracji publicznej w podnoszeniu kompetencji pracownik\u00f3w oraz ulepszaniu metod i technik zarz\u0105dzania zasobami kadrowymi. Oczywi\u015bcie, ostateczna decyzja w sprawie przysz\u0142o\u015bci urz\u0119du Szefa S\u0142u\u017cby Cywilnej by\u0142aby bezpo\u015brednio zwi\u0105zana tak\u017ce z ewentualnym wyodr\u0119bnieniem dzia\u0142u administracji rz\u0105dowej \u201es\u0142u\u017cba publiczna\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Zarysowana powy\u017cej koncepcja ca\u0142o\u015bciowej reformy s\u0142u\u017cby publicznej w Polsce ma charakter kompleksowy, a nawet maksymalistyczny. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jej wdro\u017cenie by\u0142oby procesem czasoch\u0142onnym i wymagaj\u0105cym trwa\u0142ego wsparcia politycznego. Trudno chyba jednak kwestionowa\u0107, \u017ce zaniechania i zaniedbania ustawodawcze i polityczne w sferze s\u0142u\u017cby publicznej osi\u0105gn\u0119\u0142y poziom na tyle krytyczny, \u017ce drobne korekty s\u0105 dalece niewystarczaj\u0105ce. Przedstawione propozycje nie stanowi\u0105 jednocze\u015bnie gotowego wzorca dla szczeg\u00f3\u0142owych rozwi\u0105za\u0144. Maj\u0105 raczej charakter materia\u0142u do dyskusji i polemiki. Wydaje si\u0119, \u017ce taka w\u0142a\u015bnie otwarta dyskusja nad g\u0142\u00f3wnymi kierunkami zmian powinna stanowi\u0107 krok wyj\u015bciowy do reformy. Z tego wzgl\u0119du po\u017c\u0105dane jest, by w debacie akademickiej, eksperckiej, ale tak\u017ce politycznej pojawi\u0142o si\u0119 jak najwi\u0119cej, nawet biegunowo odmiennych spojrze\u0144 na kierunki reformy polskiej s\u0142u\u017cby publicznej.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dawid_Sze%C5%9Bci%C5%82o\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Dawid Sze\u015bci\u0142o<\/a> \u2013 prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Warszawskiego, specjalista w zakresie prawa administracyjnego.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n<ol class=\"wp-block-footnotes\"><li id=\"4447f33f-8315-4a86-b42e-433d59c15ffe\">W tym duchu s\u0142u\u017cb\u0119 publiczn\u0105 definiowa\u0142 Trybuna\u0142 Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 maja 2002 r., sygn. akt SK 20\/00, w oparciu o przywo\u0142an\u0105 tam literatur\u0119. <a href=\"#4447f33f-8315-4a86-b42e-433d59c15ffe-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 1\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"4eb9dc36-1cb5-4a3f-91e0-4fd958e7ead0\">Art. 60 Konstytucji RP wprowadza poj\u0119cie s\u0142u\u017cby publicznej, gwarantuj\u0105c jednocze\u015bnie wszystkim obywatelom r\u00f3wny do niej dost\u0119p. <a href=\"#4eb9dc36-1cb5-4a3f-91e0-4fd958e7ead0-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 2\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"1d58e42a-94b4-4ba6-af0f-748f1f87c194\">Ustawa z dnia 30 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o s\u0142u\u017cbie cywilnej oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, Dz. U. z 2016 r., poz. 34. <a href=\"#1d58e42a-94b4-4ba6-af0f-748f1f87c194-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 3\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"e466285f-ac9e-48fd-8f46-c5a6b95ee568\">Art. 153 ust. 1 Konstytucji RP. <a href=\"#e466285f-ac9e-48fd-8f46-c5a6b95ee568-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 4\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"53003ca0-deb3-4da9-89fe-743b60889529\">Wyrok z dnia 12 grudnia 2002 r. sygn. akt K 9\/02. <a href=\"#53003ca0-deb3-4da9-89fe-743b60889529-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 5\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"4c793cb8-bf03-4a74-a6ea-0681948b69e2\">Na podstawie wprowadzonego w tym okresie art. 144a ustawy o s\u0142u\u017cbie cywilnej w okresie do dnia 31 grudnia 2002 r. osoby spoza korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej mog\u0142y bez zachowania obowi\u0105zuj\u0105cych w tym zakresie procedur (tj. post\u0119powania w sprawie naboru kwalifikacyjnego, w sprawie mianowania oraz konkursowego na wy\u017csze stanowiska) obejmowa\u0107 wy\u017csze stanowiska w s\u0142u\u017cbie cywilnej. Wprowadzono zatem wy\u0142om od zasady otwartego i konkurencyjnego naboru, jednak w znacznie w\u0119\u017cszym zakresie ni\u017c obecnie. Po pierwsze, utrzymano tryb konkursowy jako podstawowy model naboru. Po drugie, wprowadzono czasowe ograniczenia odst\u0119pstw od trybu konkursowego. Po trzecie, wskazano \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozakonkursowej obsady stanowisk dotyczy tylko wolnych stanowisk i tylko sytuacji, gdy \u201ejest to uzasadnione potrzebami urz\u0119du\u201d. <a href=\"#4c793cb8-bf03-4a74-a6ea-0681948b69e2-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 6\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"a6c10680-b284-4121-b574-ea67b96919fb\">Najwy\u017csza Izba Kontroli, <em>Funkcjonowanie s\u0142u\u017cby cywilnej oraz s\u0142u\u017cby zagranicznej<\/em>, Warszawa 2023. <a href=\"#a6c10680-b284-4121-b574-ea67b96919fb-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 7\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"793f84cf-bcf4-4707-9c1a-9013267628c2\">Uchwa\u0142a Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 kwietnia 1998 r. w sprawie trybu prac nad reform\u0105 administracji publicznej I zasad jej wdra\u017cania, M.P. z 1998 r., nr 10, poz. 182. <a href=\"#793f84cf-bcf4-4707-9c1a-9013267628c2-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 8\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"c4a52a9d-4b8c-4460-aa99-165f7e0d056f\">C. Pollitt, G. Bouckaert, <em>Public Management Reform. A Comparative Analysis<\/em>, Oxford 2004, s. 58-59. <a href=\"#c4a52a9d-4b8c-4460-aa99-165f7e0d056f-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 9\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"ffbe2a2a-ebe5-4775-a059-599ce82ecfc7\">Zgodnie z tym przepisem, Rada Ministr\u00f3w mo\u017ce, w drodze rozporz\u0105dzenia, tworzy\u0107 komisje do opracowania projekt\u00f3w kodyfikacji okre\u015blonych dziedzin prawa, uwzgl\u0119dniaj\u0105c dorobek nauki i do\u015bwiadczenia praktyki. Rada Ministr\u00f3w wydaj\u0105c rozporz\u0105dzenie, okre\u015bli nazw\u0119 i przedmiot dzia\u0142ania komisji oraz jej sk\u0142ad i tryb post\u0119powania. <a href=\"#ffbe2a2a-ebe5-4775-a059-599ce82ecfc7-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 10\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"67e3d599-61bd-43d9-877b-225860588a8a\">Zob. szerzej: L. Marcinkowski (red.), <em>Salary systems in public administration and their reforms<\/em>, OECD SIGMA 2024, online: <a href=\"https:\/\/www.oecd.org\/content\/dam\/oecd\/en\/publications\/reports\/2024\/06\/salary-systems-in-public-administration-and-their-reforms_40fa6658\/8f08a005-en.pdf\">https:\/\/www.oecd.org\/content\/dam\/oecd\/en\/publications\/reports\/2024\/06\/salary-systems-in-public-administration-and-their-reforms_40fa6658\/8f08a005-en.pdf<\/a> [dost\u0119p: 5.11.2024]. <a href=\"#67e3d599-61bd-43d9-877b-225860588a8a-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 11\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"56c76230-c0b6-420e-8870-f8214b875429\">D. Sze\u015bci\u0142o, <em>Agencification revisited: trends in consolidation of central government administration in Europe,<\/em> nr 4, 2022. <a href=\"#56c76230-c0b6-420e-8870-f8214b875429-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 12\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"d60574ae-f71a-45c2-9d11-6e38a5095186\">Zob. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 wrze\u015bnia 1997 r. o dzia\u0142ach administracji rz\u0105dowej. <a href=\"#d60574ae-f71a-45c2-9d11-6e38a5095186-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 13\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"eff40984-f5dc-4538-9b4c-dd570f40331d\">A. Godwin, <em>Merit and its Merits in the Public Service: Are We Confusing the Baby With the Bathwater<\/em>?, Australian Journal of Public Administraiton, nr 3, 2011, s. 318. <a href=\"#eff40984-f5dc-4538-9b4c-dd570f40331d-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 14\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"5747ec6f-1dd1-475f-b1e9-974a80b68788\">Online: <a href=\"https:\/\/www.mpc.gov.au\/about-us\/our-legislative-framework\">https:\/\/www.mpc.gov.au\/about-us\/our-legislative-framework<\/a> [dost\u0119p: 5.11.2024]. <a href=\"#5747ec6f-1dd1-475f-b1e9-974a80b68788-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 15\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><li id=\"25e74177-628a-480f-9a60-e6949569e574\">Constitutional Reform and Governance Act 2010, online: <a href=\"https:\/\/www.legislation.gov.uk\/ukpga\/2010\/25\">https:\/\/www.legislation.gov.uk\/ukpga\/2010\/25<\/a> [dost\u0119p: 5.11.2024]. <a href=\"#25e74177-628a-480f-9a60-e6949569e574-link\" aria-label=\"Przejd\u017a do przypisu 16\">\u21a9\ufe0e<\/a><\/li><\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tradycyjnie w doktrynie prawniczej poj\u0119cie s\u0142u\u017cby publicznej wi\u0105zano z publicznoprawnym charakterem stosunku s\u0142u\u017cby, trwa\u0142o\u015bci\u0105 zatrudnienia, wzmocnionymi rygorami odpowiedzialno\u015bci za podejmowane dzia\u0142ania i specjalnymi obowi\u0105zkami oraz ograniczeniami, za co rekompensat\u0105 mia\u0142y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":5624,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"[{\"content\":\"W tym duchu s\u0142u\u017cb\u0119 publiczn\u0105 definiowa\u0142 Trybuna\u0142 Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 maja 2002 r., sygn. akt SK 20\/00, w oparciu o przywo\u0142an\u0105 tam literatur\u0119.\",\"id\":\"4447f33f-8315-4a86-b42e-433d59c15ffe\"},{\"content\":\"Art. 60 Konstytucji RP wprowadza poj\u0119cie s\u0142u\u017cby publicznej, gwarantuj\u0105c jednocze\u015bnie wszystkim obywatelom r\u00f3wny do niej dost\u0119p.\",\"id\":\"4eb9dc36-1cb5-4a3f-91e0-4fd958e7ead0\"},{\"content\":\"Ustawa z dnia 30 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o s\u0142u\u017cbie cywilnej oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, Dz. U. z 2016 r., poz. 34.\",\"id\":\"1d58e42a-94b4-4ba6-af0f-748f1f87c194\"},{\"content\":\"Art. 153 ust. 1 Konstytucji RP.\",\"id\":\"e466285f-ac9e-48fd-8f46-c5a6b95ee568\"},{\"content\":\"Wyrok z dnia 12 grudnia 2002 r. sygn. akt K 9\/02.\",\"id\":\"53003ca0-deb3-4da9-89fe-743b60889529\"},{\"content\":\"Na podstawie wprowadzonego w tym okresie art. 144a ustawy o s\u0142u\u017cbie cywilnej w okresie do dnia 31 grudnia 2002 r. osoby spoza korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej mog\u0142y bez zachowania obowi\u0105zuj\u0105cych w tym zakresie procedur (tj. post\u0119powania w sprawie naboru kwalifikacyjnego, w sprawie mianowania oraz konkursowego na wy\u017csze stanowiska) obejmowa\u0107 wy\u017csze stanowiska w s\u0142u\u017cbie cywilnej. Wprowadzono zatem wy\u0142om od zasady otwartego i konkurencyjnego naboru, jednak w znacznie w\u0119\u017cszym zakresie ni\u017c obecnie. Po pierwsze, utrzymano tryb konkursowy jako podstawowy model naboru. Po drugie, wprowadzono czasowe ograniczenia odst\u0119pstw od trybu konkursowego. Po trzecie, wskazano \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozakonkursowej obsady stanowisk dotyczy tylko wolnych stanowisk i tylko sytuacji, gdy \u201ejest to uzasadnione potrzebami urz\u0119du\u201d.\",\"id\":\"4c793cb8-bf03-4a74-a6ea-0681948b69e2\"},{\"content\":\"Najwy\u017csza Izba Kontroli, <em>Funkcjonowanie s\u0142u\u017cby cywilnej oraz s\u0142u\u017cby zagranicznej<\/em>, Warszawa 2023.\",\"id\":\"a6c10680-b284-4121-b574-ea67b96919fb\"},{\"content\":\"Uchwa\u0142a Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 kwietnia 1998 r. w sprawie trybu prac nad reform\u0105 administracji publicznej I zasad jej wdra\u017cania, M.P. z 1998 r., nr 10, poz. 182.\",\"id\":\"793f84cf-bcf4-4707-9c1a-9013267628c2\"},{\"content\":\"C. Pollitt, G. Bouckaert, <em>Public Management Reform. A Comparative Analysis<\/em>, Oxford 2004, s. 58-59.\",\"id\":\"c4a52a9d-4b8c-4460-aa99-165f7e0d056f\"},{\"content\":\"Zgodnie z tym przepisem, Rada Ministr\u00f3w mo\u017ce, w drodze rozporz\u0105dzenia, tworzy\u0107 komisje do opracowania projekt\u00f3w kodyfikacji okre\u015blonych dziedzin prawa, uwzgl\u0119dniaj\u0105c dorobek nauki i do\u015bwiadczenia praktyki. Rada Ministr\u00f3w wydaj\u0105c rozporz\u0105dzenie, okre\u015bli nazw\u0119 i przedmiot dzia\u0142ania komisji oraz jej sk\u0142ad i tryb post\u0119powania.\",\"id\":\"ffbe2a2a-ebe5-4775-a059-599ce82ecfc7\"},{\"content\":\"Zob. szerzej: L. Marcinkowski (red.), <em>Salary systems in public administration and their reforms<\/em>, OECD SIGMA 2024, online: <a href=\\\"https:\/\/www.oecd.org\/content\/dam\/oecd\/en\/publications\/reports\/2024\/06\/salary-systems-in-public-administration-and-their-reforms_40fa6658\/8f08a005-en.pdf\\\">https:\/\/www.oecd.org\/content\/dam\/oecd\/en\/publications\/reports\/2024\/06\/salary-systems-in-public-administration-and-their-reforms_40fa6658\/8f08a005-en.pdf<\/a> [dost\u0119p: 5.11.2024].\",\"id\":\"67e3d599-61bd-43d9-877b-225860588a8a\"},{\"content\":\"D. Sze\u015bci\u0142o, <em>Agencification revisited: trends in consolidation of central government administration in Europe,<\/em> nr 4, 2022.\",\"id\":\"56c76230-c0b6-420e-8870-f8214b875429\"},{\"content\":\"Zob. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 wrze\u015bnia 1997 r. o dzia\u0142ach administracji rz\u0105dowej.\",\"id\":\"d60574ae-f71a-45c2-9d11-6e38a5095186\"},{\"content\":\"A. Godwin, <em>Merit and its Merits in the Public Service: Are We Confusing the Baby With the Bathwater<\/em>?, Australian Journal of Public Administraiton, nr 3, 2011, s. 318.\",\"id\":\"eff40984-f5dc-4538-9b4c-dd570f40331d\"},{\"content\":\"Online: <a href=\\\"https:\/\/www.mpc.gov.au\/about-us\/our-legislative-framework\\\">https:\/\/www.mpc.gov.au\/about-us\/our-legislative-framework<\/a> [dost\u0119p: 5.11.2024].\",\"id\":\"5747ec6f-1dd1-475f-b1e9-974a80b68788\"},{\"content\":\"Constitutional Reform and Governance Act 2010, online: <a href=\\\"https:\/\/www.legislation.gov.uk\/ukpga\/2010\/25\\\">https:\/\/www.legislation.gov.uk\/ukpga\/2010\/25<\/a> [dost\u0119p: 5.11.2024].\",\"id\":\"25e74177-628a-480f-9a60-e6949569e574\"}]"},"categories":[46,33,35],"tags":[55,54,43,44,39],"class_list":["post-5610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualnosci","category-prawo","category-publicystyka","tag-instytucje-publiczne","tag-polska","tag-reforma-sluzby-cywilnej","tag-sluzba-cywilna","tag-zarzadzanie-panstwem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5610"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5610\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5671,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5610\/revisions\/5671"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5624"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}