{"id":4466,"date":"2024-04-29T16:22:44","date_gmt":"2024-04-29T14:22:44","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=4466"},"modified":"2024-04-29T16:22:45","modified_gmt":"2024-04-29T14:22:45","slug":"o-fikcyjnych-naborach-w-samorzadach-i-nie-tylko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2024\/04\/29\/o-fikcyjnych-naborach-w-samorzadach-i-nie-tylko\/","title":{"rendered":"O „fikcyjnych naborach” w samorz\u0105dach i nie tylko"},"content":{"rendered":"\n

Sprawne Pa\u0144stwo jest przestrzeni\u0105 do dyskusji o i dzia\u0142a\u0144 na rzecz administracji rz\u0105dowej, jako \u017ce w\u0142a\u015bnie t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 administracji publicznej uwa\u017camy za uk\u0142ad nerwowy naszego pa\u0144stwa i to na niej najlepiej si\u0119 znamy. Tym niemniej jest wiele aspekt\u00f3w funkcjonowania<\/strong> wsp\u00f3lnych dla wszystkich segment\u00f3w administracji publicznej i z tego w\u0142a\u015bnie powodu polecamy Pa\u0144stwu bardzo ciekawy tekst dr. Jaros\u0142awa Dolnego w serwisie Prawo.pl.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

TEKST: Kandydat bez kurtki, czyli o naborze na stanowiska urz\u0119dnicze w samorz\u0105dzie<\/a><\/p>\n\n\n\n

W rozdziale II Konstytucji RP, w\u015br\u00f3d wielu innych „wolno\u015bci, praw i obowi\u0105zk\u00f3w cz\u0142owieka i obywatela” w art. 60 zapisano:<\/p>\n\n\n\n

\n

Obywatele polscy korzystaj\u0105cy z pe\u0142ni praw publicznych maj\u0105 prawo dost\u0119pu do s\u0142u\u017cby publicznej na jednakowych zasadach.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Pi\u0119kne to zdanie, mog\u0142oby zawisn\u0105\u0107 pro memoria<\/em> na wej\u015bciu do ka\u017cdego polskiego urz\u0119du. Szkoda tylko, \u017ce rzeczywisto\u015b\u0107 jest du\u017co bardziej skomplikowana. Autor celnie wskazuje, obrazuj\u0105c jak niekiedy daleko jest od teorii do praktyki, na „kandydat\u00f3w bez kurtki”, a wi\u0119c na sytuacje, w kt\u00f3rych w mro\u017anej zimie, przed pokojem, w kt\u00f3rym odbywaj\u0105 si\u0119 rozmowy kwalifikacyjne na wolne stanowisko urz\u0119dnicze, siedzi grupka kandydat\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych tylko jedna osoba jest bez kurtki. Kurtk\u0119 oczywi\u015bcie ma, ale zostawi\u0142a j\u0105 pi\u0119tro wy\u017cej, w pokoju, w kt\u00f3rym ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu pracuje, a do konkursu wystartowa\u0142a tylko po to, \u017ceby zmieni\u0107 dotychczasowy charakter pracy (np. przej\u015b\u0107 z umowy cywilnoprawnej lub z umowy zast\u0119pstwa na stabilniejsz\u0105 umow\u0119 o prac\u0119). Nab\u00f3r rozpisano „bo trzeba”, ale zwyci\u0119zca jest w\u0142a\u015bciwie z g\u00f3ry okre\u015blony, a reszta kandydat\u00f3w stanowi tylko t\u0142o dla podj\u0119tej wcze\u015bniej decyzji.<\/p>\n\n\n\n

Chocia\u017c dr Dolny opisuje to w kontek\u015bcie samorz\u0105dowym, to problem „fikcyjnych nabor\u00f3w” (albo mo\u017ce „fikcyjnie otwartych nabor\u00f3w”) jest problem powszechnym, zdarzaj\u0105cym si\u0119 tak\u017ce w administracji centralnej. Jest to problem wykraczaj\u0105cy zreszt\u0105 poza zagadnienie uczciwo\u015bci konkretnego post\u0119powania rekrutacyjnego. To po prostu kwestia zaufania obywateli do pa\u0144stwa; zaufania wystawianego na szwank za ka\u017cdym razem, gdy pomimo \u015bwietnego przygotowania i spe\u0142nienia wszystkich wymog\u00f3w przez kandydata, kt\u00f3remu bardzo zale\u017cy na pracy w danym urz\u0119dzie, ostateczna decyzja jest odmowna.<\/p>\n\n\n\n

Dr Dolny szuka rozwi\u0105zania dla „fikcyjnych nabor\u00f3w” w umo\u017cliwieniu przyjmowania pracownik\u00f3w samorz\u0105dowych inn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 rekrutacyjn\u0105 ni\u017c opisan\u0105 w aktualnym brzmieniu przepis\u00f3w ustawy o pracownikach samorz\u0105dowych<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\n

Wobec tego mo\u017cna zastanowi\u0107 si\u0119 nad zmian\u0105 przepis\u00f3w prawnych, aby stworzy\u0107 warunki do zatrudnienia osoby, kt\u00f3ra sprawdzi\u0142a si\u0119 w trakcie dotychczasowego zatrudnienia, bez przeprowadzenia naboru. Okres pracy na zast\u0119pstwie, na stanowisku pomocniczym, umowie cywilnoprawnej czy sta\u017cu z urz\u0119du pracy, wydaje si\u0119 by\u0107 wystarczaj\u0105cym egzaminem na stanowisko urz\u0119dnicze. W takim wypadku niew\u0105tpliwie by\u0142oby mniej nabor\u00f3w na stanowiska urz\u0119dnicze, ale za to by\u0142aby wi\u0119ksza szansa na znalezienie pracy w naborach przeprowadzanych w takim toku. Oczywi\u015bcie ewentualna zmiana przepis\u00f3w powinna pozostawa\u0107 w zgodzie z art. 60 Konstytucji RP.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Problem jednak w tym, \u017ce to otwiera\u0142oby drog\u0119 do s\u0142u\u017cby publicznej tak\u017ce osobom, kt\u00f3re nigdy w niej miejsca znale\u017a\u0107 nie powinny. Mam tu na my\u015bli takie osoby, kt\u00f3re po prostu „chc\u0105 si\u0119 zaczepi\u0107”, bez wi\u0119kszych kompetencji, a tym bardziej bez wi\u0119kszych ambicji, aby swoj\u0105 prac\u0105 zrobi\u0107 co\u015b dobrego dla wsp\u00f3lnoty, dla kt\u00f3rej maj\u0105 pracowa\u0107 (lokalnej, regionalnej lub dla ca\u0142ego kraju). Jak zabezpieczy\u0107 si\u0119 w takich okoliczno\u015bciach przed urz\u0119dnikami BMW (biernymi, miernymi, ale wiernymi – swoim patronom)?<\/p>\n\n\n\n

Sam nie mam dobrej odpowiedzi na to pytanie, ale sk\u0142ania\u0142bym si\u0119 (na pewno w przypadku administracji rz\u0105dowej) ku rozwi\u0105zaniom opieraj\u0105cym si\u0119 na maksymalnej jawno\u015bci z jednej strony i odpowiedzialno\u015bci os\u00f3b decyzyjnych z drugiej. <\/p>\n\n\n\n

Skoro, w my\u015bl art. 115 \u00a7 13 Kodeksu karnego funkcjonariuszem publicznym jest ka\u017cda „osoba b\u0119d\u0105ca pracownikiem administracji rz\u0105dowej, innego organu pa\u0144stwowego lub samorz\u0105du terytorialnego”, to dlaczego nie na\u0142o\u017cy\u0107 na wszystkie urz\u0119dy obowi\u0105zku publikowania pe\u0142nego i stale aktualizowanego zestawienia zatrudnionych w nich urz\u0119dnik\u00f3w (na przyk\u0142ad wraz z podaniem przypisania do kom\u00f3rki organizacyjnej, stanowiskiem oraz dat\u0105 zatrudnienia)? Czy fakt p\u0142acenia urz\u0119dnikom wynagrodze\u0144 ze \u015brodk\u00f3w publicznych nie stanowi wystarczaj\u0105cego uzasadnienia dla wi\u0119kszej transparentno\u015bci w polityce kadrowej? Zrozumia\u0142e poczucie dyskomfortu u pewnej grupy urz\u0119dnik\u00f3w powinno by\u0107 tutaj w pe\u0142ni rekompensowane pewno\u015bci\u0105 opinii publicznej (lokalnej lub og\u00f3lnokrajowej), \u017ce \u017caden „pociotek” tego czy innego polityka nie b\u0119dzie zatrudniony bez obawy, \u017ce kto\u015b to nag\u0142o\u015bni i \u017ce trzeba si\u0119 b\u0119dzie z takiej decyzji przynajmniej g\u0119sto t\u0142umaczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony przestrzega\u0142bym przed ca\u0142kowitym pozbawianiem politycznych decydent\u00f3w mo\u017cliwo\u015bci zatrudniania faktycznie wybitnych fachowc\u00f3w z pomini\u0119ciem standardowej procedury rekrutacyjnej (przypominaj\u0105 mi si\u0119 s\u0142owa by\u0142ego ministra, a obecnie pos\u0142a – Janusza Cieszy\u0144skiego – o „dokumentnie spartaczonym procesie nabor\u00f3w”<\/a>). Minister, wojew\u00f3dzki inspektor albo burmistrz powinien m\u00f3c, w okre\u015blonych okoliczno\u015bciach, powierza\u0107 pewne zadania osobom, kt\u00f3re dysponuj\u0105 unikalnymi kompetencjami i gwarantuj\u0105 solidne wykonanie zadania. Jednak w takiej sytuacji, dla unikni\u0119cia patologii skrajnego subiektywizmu („Moim zdaniem Janek \u015bwietnie sprawdzi si\u0119 na stanowisku dyrektora dzia\u0142u prawnego. No i co z tego, \u017ce nigdy prawa nie studiowa\u0142!? M\u0105dry jest, szybko si\u0119 douczy czego trzeba!”) konieczne by\u0142oby wymuszenie na decydentach, aby brali pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za takie decyzje i w\u0142asn\u0105 g\u0142ow\u0105 r\u0119czyli za kompetencje wy\u0142onionych w ten spos\u00f3b pracownik\u00f3w. A wi\u0119c znowu – karty na st\u00f3\u0142! Za ka\u017cdym razem, na stronie internetowej urz\u0119du powinna znale\u017a\u0107 si\u0119 czytelna informacja, \u017ce w dniu takim a takim, taki a taki fachowiec zosta\u0142 zatrudniony na takim a takim stanowisku z pomini\u0119ciem standardowej procedury rekrutacyjnej. Dalej powinno znale\u017a\u0107 si\u0119 miejsce na uzasadnienie tej decyzji, zakres obowi\u0105zk\u00f3w zatrudnionego pracownika oraz czas, po kt\u00f3rym upublicznione zostanie w jakim stopniu \u00f3w fachowiec wywi\u0105za\u0142 si\u0119 z postawionych przed nim zada\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Wiem, nie ma takich mechanizm\u00f3w, kt\u00f3rych nie da\u0142oby si\u0119 obej\u015b\u0107. Problem jednak w tym, \u017ce je\u015bli znowu poddamy si\u0119 naszemu polskiemu defetyzmowi, temu przekl\u0119temu „Zawsze tak by\u0142o”, to dalej na nasze pa\u0144stwo, na jego instytucje i na osoby w nich zatrudnione, patrzy\u0107 b\u0119dziemy z podejrzliwo\u015bci\u0105 („Kogo znasz, \u017ce tam pracujesz?”) i pow\u0105tpiewaniem w kompetencje funkcjonariuszy publicznych. A przecie\u017c wiadomo, \u017ce na zaufanie zawsze trzeba sobie zas\u0142u\u017cy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sprawne Pa\u0144stwo jest przestrzeni\u0105 do dyskusji o i dzia\u0142a\u0144 na rzecz administracji rz\u0105dowej, jako \u017ce w\u0142a\u015bnie t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 administracji publicznej uwa\u017camy za uk\u0142ad nerwowy naszego pa\u0144stwa i to na niej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4471,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,30,35],"tags":[81,44,50,39],"class_list":["post-4466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualnosci","category-nabory","category-publicystyka","tag-nabory","tag-sluzba-cywilna","tag-urzednicy","tag-zarzadzanie-panstwem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4466"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4473,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4466\/revisions\/4473"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}