{"id":4023,"date":"2023-05-03T20:14:00","date_gmt":"2023-05-03T19:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=4023"},"modified":"2024-03-29T20:34:06","modified_gmt":"2024-03-29T19:34:06","slug":"tuning-rzadowej-maszynerii-analiza-zmian-w-strukturze-ministerstw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2023\/05\/03\/tuning-rzadowej-maszynerii-analiza-zmian-w-strukturze-ministerstw\/","title":{"rendered":"TUNING RZ\u0104DOWEJ MASZYNERII – ANALIZA ZMIAN W STRUKTURZE MINISTERSTW"},"content":{"rendered":"\n

Pierwszego maja na mapie polskiej administracji centralnej pojawi\u0142o si\u0119 nowe ministerstwo – Ministerstwo Cyfryzacji. Nowe, bo ustanowione jeszcze \u015bwie\u017cym rozporz\u0105dzeniem Rady Ministr\u00f3w z 20 kwietnia. Pod pewnymi wzgl\u0119dami jednak wcale nie takie nowe, gdy\u017c MC dzia\u0142a\u0142o ju\u017c w latach 2015-2020, a jeszcze wcze\u015bniej – w latach 2011-2015 – jako Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

„Odrodzenie” MC, po kilku latach sp\u0119dzonych w lekko utuczonej Kancelarii Premiera (o co z reszt\u0105 rz\u0105dowi cz\u0119sto si\u0119 dostawa\u0142o i z czego Centrum Informacyjne Rz\u0105du nie raz g\u0119sto si\u0119 t\u0142umaczy\u0142o<\/a>), sk\u0142oni\u0142o mnie do analizy struktury ministerstw na przestrzeni lat. Chcia\u0142em sprawdzi\u0107 jak cz\u0119sto zmienia\u0142a si\u0119 mapa tych najwa\u017cniejszych urz\u0119d\u00f3w w kraju („m\u00f3zgu pa\u0144stwa”), jak si\u0119 \u0142\u0105czy\u0142y, dzieli\u0142y, powstawa\u0142y i znika\u0142y. Zmiany te mia\u0142y czasami wymiar istotny, systemowy, a czasami bardziej kosmetyczny, ale w ka\u017cdym wypadku odnosi\u0142y si\u0119 do tego, jak dzia\u0142a rz\u0105d, a zatem w jakim uk\u0142adzie realizowana jest polityka pa\u0144stwa. Z tego cho\u0107by powodu m\u00f3wimy tu o sprawach wa\u017cnych.<\/p>\n\n\n\n

Pomys\u0142 bli\u017cszego przyjrzenia si\u0119 dotychczasowym zmianom wyda\u0142 mi si\u0119 tym bardziej trafiony z racji na pojawiaj\u0105ce si\u0119 ostatnio polityczne zapowiedzi powo\u0142ania nowych ministerstw – Donald Tusk zapowiedzia\u0142, \u017ce po ew. wygranych wyborach powstanie Ministerstwo Przemys\u0142u z siedzib\u0105 na \u015al\u0105sku, a Magdalena Biejat z Lewicy og\u0142osi\u0142a plany powo\u0142ania Ministerstwa Mieszkalnictwa.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

Przyznaj\u0119 bez bicia, \u017ce z racji na bardzo ograniczony czas, bazowa\u0142em na artykule w Wikipedii pt. Ministerstwa w III Rzeczypospolitej<\/a>. Licz\u0119 si\u0119 z tym, \u017ce informacje tam zawarte mog\u0105 nie by\u0107 w 100% wiarygodne, ale „na oko” wydaje si\u0119 by\u0107 bardzo dobrze opracowany. Je\u015bli jednak kto\u015b z Pa\u0144stwa zauwa\u017cy jak\u0105\u015b nie\u015bcis\u0142o\u015b\u0107 i b\u0119dzie mia\u0142 do\u015b\u0107 czasu \u017ceby przeprowadzi\u0107 drobiazgow\u0105 kwerend\u0119 w odpowiednich ustawach i rozporz\u0105dzeniach, b\u0119d\u0119 zobowi\u0105zany za wskazanie ew. b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142o\u015bciowa analiza graficzna zmian w strukturze ministerstw III RP znajduje si\u0119 w tym oto linku<\/a>. Obejmuje ona lata 1991-2022, a wi\u0119c jeszcze bez nowego MC. Na czerwono zaznaczy\u0142em ministerstwa funkcjonuj\u0105ce wg stanu na 30 kwietnia 2023 r.<\/p>\n\n\n\n

Jakie wnioski wyp\u0142ywaj\u0105 z tak przeprowadzonej analizy?<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Najwi\u0119cej zmian w strukturze ministerstw ma miejsce wraz z nastaniem nowej w\u0142adzy. W 2015 r. powsta\u0142o lub przekszta\u0142ceniu uleg\u0142o a\u017c 7 resort\u00f3w, w 2005 r. – 6 (plus wcze\u015bniej 2 inne jeszcze za rz\u0105d\u00f3w SLD), w 2011 r. – 3.<\/li>\n\n\n\n
  2. Z powy\u017cszego wynika, \u017ce istotny wp\u0142yw na „maszyneri\u0119 rz\u0105du<\/a>” ma polityka. Z jednej strony to naturalne, wszak to rz\u0105d dysponuje demokratycznym mandatem do rz\u0105dzenia i mo\u017ce to robi\u0107 przy takim uk\u0142adzie resort\u00f3w, jaki uzna za optymalny. Z drugiej jednak mo\u017ce to powodowa\u0107 pewne wi\u0119ksze lub mniejsze zawirowania w ci\u0105g\u0142o\u015bci realizacji zada\u0144 pa\u0144stwa – ka\u017cda zmiana w dotychczasowej strukturze wywo\u0142uje konsekwencje nie tylko merytoryczne, ale r\u00f3wnie\u017c organizacyjne (o czym wi\u0119cej poni\u017cej).<\/li>\n\n\n\n
  3. Mo\u017cna \u0142atwo zidentyfikowa\u0107 „ministerstwa-s\u0142onie”, trwaj\u0105ce niezmiennie od wielu lat (MF, MON, MS, MSZ, KRPM, MRiRW, MZ) oraz „ministerstwa-motyle”, ulegaj\u0105ce cz\u0119stym mutacjom, \u0142\u0105czeniom, dzieleniom, zmianom nazw itd. (w tym gronie wyr\u00f3\u017cni\u0142bym urz\u0119dy znane dzi\u015b jako Ministerstwo Infrastruktury oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii – oba w ostatnich 30 latach p\u0142ynnie i nader cz\u0119sto ewoluowa\u0142y).<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Uwa\u017cam, \u017ce decyduj\u0105c o kolejnych zmianach w strukturze ministerstw warto wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 nie tylko kwestie personalne, ale te\u017c to, jak organizacyjnie podej\u015b\u0107 do tematu. Z pewno\u015bci\u0105 warto by\u0142oby kiedy\u015b zebra\u0107 w jednym miejscu ludzi z do\u015bwiadczeniem w tworzeniu nowych i likwidowaniu starych jednostek i poprosi\u0107 ich o spisanie swoich przemy\u015ble\u0144 w tym temacie. Od kole\u017canki zatrudnionej w do\u015b\u0107 cz\u0119sto „rebrandingowanym” ministerstwie wiem, \u017ce zdarza\u0142y si\u0119 u nich k\u0142opoty z najprostszymi nawet sprawami, cho\u0107by takimi jak wymiana piecz\u0105tek na nowe albo dzia\u0142anie dysk\u00f3w wsp\u00f3lnych. Innymi aspektami do rozwa\u017cenia s\u0105 te\u017c kwestie lokalowe (czy nowe\/zreorganizowane ministerstwo b\u0119dzie dysponowa\u0142o w\u0142a\u015bciw\u0105 siedzib\u0105?) i informatyczne (dost\u0119p do serwer\u00f3w, domeny itd.).<\/p>\n\n\n\n

    W kontek\u015bcie tej i kolejnych rekonfiguracji ministerstw wraca te\u017c jak bumerang temat silosowo\u015bci dzia\u0142ania naszego pa\u0144stwa i administracji rz\u0105dowej. O ile \u0142atwiej by\u0142oby uk\u0142ada\u0107 te puzzle funkcji pa\u0144stwa (zwane fachowo dzia\u0142ami administracji rz\u0105dowej<\/a>), gdyby wszystkie resorty dzia\u0142a\u0142y wg tych samych standard\u00f3w? Gdyby kom\u00f3rki kadrowe w ten sam spos\u00f3b sporz\u0105dza\u0142y dokumentacj\u0119 pracownicz\u0105. Gdyby systemy IT by\u0142y powszechne i jednolite, a poziom cyfrowych kompetencji urz\u0119dnik\u00f3w zbli\u017cony. Standaryzacja (nie myli\u0107 z unifikacj\u0105) pracy administracji rz\u0105dowej pozytywnie wp\u0142yn\u0119\u0142aby na wszelkie niedogodno\u015bci wynikaj\u0105ce z kolejnych (nieuniknionych) przekszta\u0142ce\u0144 urz\u0119d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Powtarzam, przemodelowanie kszta\u0142tu rz\u0105du to nie fizyka kwantowa, \u017cadne hokus-pokus. To by\u0142o, jest i b\u0119dzie praktykowane. Czemu jednak przy ka\u017cdej kolejnej zmianie nie korzysta\u0107 z dotychczasowych, czasem do\u015b\u0107 bolesnych, do\u015bwiadcze\u0144? Przecie\u017c wydatki publiczne, tak\u017ce i w tym kontek\u015bcie, powinny by\u0107 dokonywane zgodnie z zasadami zawartymi w art. 44 ustawy o finansach publicznych, a zatem:<\/p>\n\n\n\n