{"id":3978,"date":"2023-03-31T13:17:00","date_gmt":"2023-03-31T12:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=3978"},"modified":"2024-03-29T20:34:26","modified_gmt":"2024-03-29T19:34:26","slug":"zwalniac-urzednikow-czyli-jak-bardzo-nie-rozumiemy-roli-administracji-publicznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2023\/03\/31\/zwalniac-urzednikow-czyli-jak-bardzo-nie-rozumiemy-roli-administracji-publicznej\/","title":{"rendered":"ZWALNIA\u0106 URZ\u0118DNIK\u00d3W! CZYLI JAK BARDZO NIE ROZUMIEMY ROLI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ"},"content":{"rendered":"\n

\u201eNie znam si\u0119, ale si\u0119 wypowiem\u201d. Tak powinny by\u0107 tytu\u0142owane wszystkie teksty, kt\u00f3re w sensacyjnym tonie donosz\u0105 o kolejnych wynikach bada\u0144 opinii publicznej. Zakres tematyczny tych bada\u0144 jest szeroki jak Morze \u015ar\u00f3dziemne: od spraw politycznych, przez zniuansowane zagadnienia ekonomiczne, na pal\u0105cych kwestiach \u015bwiatopogl\u0105dowych ko\u0144cz\u0105c. Co ma niby z tych bada\u0144 wynika\u0107? Chyba tylko to, \u017ce wolno\u015b\u0107 s\u0142owa w Polsce kwitnie i ka\u017cdy mo\u017ce powiedzie\u0107 co my\u015bli. Niezale\u017cnie od tego czy na czym\u015b si\u0119 zna, czy nie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Utwierdzi\u0142em si\u0119 w tym gorzkim os\u0105dzie, gdy wpad\u0142 mi w r\u0119ce komunikat CBOS \u201eO inflacji i finansach publicznych<\/a>\u201d. W styczniowym sonda\u017cu CBOS zapyta\u0142 o to, \u201ew jakim stopniu wzrost cen jest dla Polak\u00f3w dotkliwy oraz jak w tym kontek\u015bcie oceniane s\u0105 dzia\u0142ania rz\u0105du oraz Narodowego Banku Polskiego\u201d. Ankietowane osoby (w liczbie 1028) by\u0142y pytane r\u00f3wnie\u017c o to, czy w tym kontek\u015bcie \u201eograniczy\u0107 wydatki pa\u0144stwa, bardziej efektywnie pozyskiwa\u0107 fundusze unijne lub mo\u017ce podnosi\u0107 podatki.\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Pomin\u0119 tutaj om\u00f3wienie odczu\u0107 Polak\u00f3w w odniesieniu do inflacji (bo si\u0119 na niej nie znam), skupi\u0119 si\u0119 natomiast na odpowiedziach dotycz\u0105cych wydatk\u00f3w publicznych. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich uwa\u017ca, \u017ce w obecnej sytuacji gospodarczej i finansowej kraju nale\u017cy ograniczy\u0107 wydatki pa\u0144stwa (39% twierdzi, \u017ce \u201ezdecydowanie tak\u201d, a kolejne 36%, \u017ce \u201eraczej tak\u201d). A na czym mieliby\u015bmy szuka\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci? Polacy nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci. Na pytanie o potencjalne obszary owych oszcz\u0119dno\u015bci na bezdyskusyjnie pierwszym miejscu uplasowa\u0142a si\u0119 administracja publiczna. A\u017c 57% respondent\u00f3w wskaza\u0142o na ni\u0105 jako na \u017ar\u00f3d\u0142o \u015brodk\u00f3w publicznych do uwolnienia. Nast\u0119pne w kolejno\u015bci by\u0142y \u201eRodzina, w tym 500 plus\u201d (27%) oraz \u201eWymiar sprawiedliwo\u015bci\u201d (25%).<\/p>\n\n\n\n

Co mnie tak zez\u0142o\u015bci\u0142o w tych wynikach? To mianowicie, \u017ce takie radosne wskazanie na ci\u0119cia wydatk\u00f3w na administracj\u0119 publiczn\u0105 jest po prostu bezmy\u015blnym strza\u0142em w stop\u0119. Bierze si\u0119 ono z g\u0142\u0119bokiego niezrozumienia roli administracji w pa\u0144stwie. Hmmm, pomy\u015blmy\u2026 Tniemy na zdrowiu, edukacji, na policji czy na administracji publicznej? Wiadomo! Na pohybel urz\u0119dasom! Zwolni\u0107 jedn\u0105 trzeci\u0105! Albo po\u0142ow\u0119! Im mniej ich zostawimy, tym lepiej.<\/p>\n\n\n\n

Jako lekarstwo na tak kulaw\u0105 logik\u0119, podzielan\u0105 przez zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych rodak\u00f3w (je\u015bli wierzy\u0107 w przyj\u0119te w CBOS-ie metody badawcze), proponuj\u0119 przyjrze\u0107 si\u0119 dw\u00f3m grafikom. Prosz\u0119 znale\u017a\u0107 jedn\u0105 subteln\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"\/<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"\/<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

Nie, prosz\u0119 Pa\u0144stwa. Administracja nie jest kolejnym obok s\u0142u\u017cby zdrowia, kultury, policji czy wojska segmentem sektora publicznego. Nie stoi obok nich i nie powinna konkurowa\u0107 z nimi o sympati\u0119 Ministra Finans\u00f3w i opinii publicznej. Administracja publiczna nie jest bytem samym w sobie. Ona jest nieodzown\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 innych podsystem\u00f3w pa\u0144stwa. Wsz\u0119dzie tam, gdzie zgodzili\u015bmy si\u0119 (demokratycznie, za po\u015brednictwem naszych parlamentarnych reprezentant\u00f3w), \u017ce lepiej poradzimy sobie jako wsp\u00f3lnota ni\u017c indywidualnie, tam niezb\u0119dne jest zatrudnianie ludzi do mo\u017cliwie sprawnego administrowania tymi obszarami, do zarz\u0105dzania dost\u0119pnymi, cho\u0107 niestety zawsze ograniczonymi zasobami (finansowymi i kadrowymi). Administracja publiczna horyzontalnie i wielopoziomowo przecina pozosta\u0142e podsystemy, a nie konkuruje z nimi.<\/p>\n\n\n\n

Za przyk\u0142ad niech pos\u0142u\u017cy podsystem ochrony zdrowia. Gdyby dopyta\u0107 respondent\u00f3w CBOS o to, co im si\u0119 z nim kojarzy us\u0142yszeliby\u015bmy zapewne: lekarz, piel\u0119gniarka, przychodnia, szpital, pogotowie ratunkowe itd. To naturalne, \u017ce kojarzymy przede wszystkim \u201epierwsz\u0105 lini\u0119 frontu\u201d, a nie zaplecze i logistyk\u0119. Ale zaplecze i logistyka s\u0142u\u017cby zdrowia zawsze s\u0105 i maj\u0105 ogromny wp\u0142yw na kondycj\u0119 zawod\u00f3w medycznych, na organizacj\u0119 podmiot\u00f3w leczniczych, na pokrycie kraju siatk\u0105 systemu Pa\u0144stwowego Ratownictwa Medycznego. Urz\u0119dami za to odpowiadaj\u0105cymi s\u0105: Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia, Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, urz\u0119dy wojew\u00f3dzkie, urz\u0119dy marsza\u0142kowskie i inne. Pracownicy w nich zatrudnieni nie zoperuj\u0105, ani nie przyjad\u0105 na sygnale, gdy zdarzy si\u0119 jaki\u015b nieszcz\u0119\u015bliwy wypadek. Oni organizuj\u0105 prac\u0119 medyk\u00f3w i plac\u00f3wek zdrowotnych. Dysponuj\u0105 okre\u015blonymi kwotami ze sk\u0142adek zdrowotnych i podatk\u00f3w, i staraj\u0105 si\u0119 tak nimi zadysponowa\u0107 \u017ceby sfinansowa\u0107 maksymalnie du\u017co \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych. Je\u017celi cz\u0119\u015b\u0107 z nich zwolnimy, a w to miejsce nie zatrudnimy innych, s\u0142u\u017cba zdrowia wcale nie zacznie dzia\u0142a\u0107 lepiej. Wr\u0119cz przeciwnie. Prawo jeszcze bardziej nie b\u0119dzie przystawa\u0107 do rzeczywisto\u015bci, kontrakty podmiot\u00f3w leczniczych z NFZ-tem b\u0119d\u0105 zawierane z wi\u0119kszymi op\u00f3\u017anieniami, a lekarze i piel\u0119gniarki b\u0119d\u0105 d\u0142u\u017cej czeka\u0107 na wydanie podstawowych dokument\u00f3w potwierdzaj\u0105cych prawo do wykonywania zawodu.<\/p>\n\n\n\n

Podobno przyk\u0142ady mo\u017cna podawa\u0107 ze wszystkich innych obszar\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci pa\u0144stwa. We wszystkich wa\u017cn\u0105 rol\u0105 pe\u0142ni\u0105 w\u0142a\u015bnie urz\u0119dnicy. Czy pe\u0142ni\u0105 j\u0105 dobrze, czy \u017ale, to ju\u017c temat na zupe\u0142nie inne rozwa\u017cania (w kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142oby wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 wiele pomijanych cz\u0119sto kwestii \u2013 przede wszystkim obowi\u0105zuj\u0105ce prawo, kt\u00f3re urz\u0119dnicy musz\u0105 stosowa\u0107, oraz wysoko\u015b\u0107 wyp\u0142acanych im wynagrodze\u0144). Grunt jednak \u017ceby rozpatrywa\u0107 ich rol\u0119 \u0142\u0105cznie z tematami, kt\u00f3rymi si\u0119 zajmuj\u0105. Je\u015bli dalej pope\u0142nia\u0107 b\u0119dziemy b\u0142\u0105d polegaj\u0105cy na odseparowaniu administracji od reszty sektora publicznego, to skazujemy si\u0119 na s\u0142ab\u0105 i coraz bardziej niewydoln\u0105 administracj\u0119, w kt\u00f3rej nied\u0142ugo ju\u017c nikt o zdrowych zmys\u0142ach nie b\u0119dzie chcia\u0142 pracowa\u0107. Wtedy zamiast gonienia pa\u0144stw zachodnich pod wzgl\u0119dem jako\u015bci \u017cycia, goni\u0107 je b\u0119dziemy tylko przez pryzmat abstrakcyjnego wzrostu PKB, niemaj\u0105cego wi\u0119kszego prze\u0142o\u017cenia na jako\u015b\u0107 us\u0142ug publicznych, z kt\u00f3rych, chc\u0105c nie chc\u0105c, wszyscy korzystamy.<\/p>\n\n\n\n

Warto na koniec przywo\u0142a\u0107 inne badanie, zrealizowane ponad rok temu przez Polski Instytut Ekonomiczny. Z raportu „Postawy Polak\u00f3w wobec p\u0142acenia podatk\u00f3w i roli pa\u0144stwa w gospodarce<\/a>” wynika, \u017ce Polacy prawie trzykrotnie przeszacowuj\u0105 skal\u0119 wydatk\u00f3w pa\u0144stwa na administracj\u0119. Prawie co trzeci respondent uwa\u017ca, \u017ce administracja to najwi\u0119kszy obszar wydatk\u00f3w pa\u0144stwa. W rzeczywisto\u015bci poch\u0142ania ona ok. 5 proc. wydatk\u00f3w i jest dopiero si\u00f3dm\u0105 z o\u015bmiu g\u0142\u00f3wnych kategorii.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Administracja nie jest bytem samym w sobie. Nie jest te\u017c jednolita. Pracuj\u0105 w niej zar\u00f3wno osoby, kt\u00f3rych praca mog\u0142aby zosta\u0107 w pe\u0142ni zautomatyzowana, ale te\u017c takie, kt\u00f3rych specjalistyczna wiedza i spos\u00f3b jej wykorzystania decyduj\u0105 o przysz\u0142o\u015bci kluczowych funkcji pa\u0144stwa. Administracja publiczna to pracownicy ma\u0142ych urz\u0119d\u00f3w gmin, ale te\u017c kluczowych ministerstw. To czasami obs\u0142uga klienta w okienku, a czasami wysokospecjalistyczna\u00a0analityka, wymagaj\u0105ca unikalnego wykszta\u0142cenia i kompetencji. Z pewno\u015bci\u0105 nie jest to wiedza powszechna, ale musi ona dotrze\u0107 do decydent\u00f3w, gdy\u017c najlepsi nawet politycy (szefowie urz\u0119d\u00f3w) nic nie wsk\u00f3raj\u0105, gdy pracowa\u0107 dla nich b\u0119d\u0105 niedofinansowani i \u017ale organizuj\u0105cy swoj\u0105 prac\u0119 urz\u0119dnicy. Ci\u0119cia bud\u017cetowe dokonywane na administracji mog\u0105 spowodowa\u0107 tylko dalsze rdzewienie tryb\u00f3w tej wielkiej machiny, jak\u0105 jest wsp\u00f3\u0142czesne, niepodleg\u0142e pa\u0144stwo polskie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eNie znam si\u0119, ale si\u0119 wypowiem\u201d. Tak powinny by\u0107 tytu\u0142owane wszystkie teksty, kt\u00f3re w sensacyjnym tonie donosz\u0105 o kolejnych wynikach bada\u0144 opinii publicznej. Zakres tematyczny tych bada\u0144 jest szeroki jak […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3979,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[68,44,50],"class_list":["post-3978","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-publicystyka","tag-administracja-publiczna","tag-sluzba-cywilna","tag-urzednicy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3978","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3978"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3980,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3978\/revisions\/3980"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3979"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}