{"id":3968,"date":"2022-08-24T12:55:00","date_gmt":"2022-08-24T11:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=3968"},"modified":"2024-03-29T20:35:29","modified_gmt":"2024-03-29T19:35:29","slug":"droga-na-skroty-nie-tedy-droga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2022\/08\/24\/droga-na-skroty-nie-tedy-droga\/","title":{"rendered":"DROGA NA SKR\u00d3TY? NIE T\u0118DY DROGA!"},"content":{"rendered":"\n

Marcin K\u0119dzierski na \u0142amach portalu Klubu Jagiello\u0144skiego podj\u0105\u0142 si\u0119 pr\u00f3by opisu przyczyn \u201ekryzysu odrza\u0144skiego\u201d \u2013 g\u0142o\u015bnej sprawy powa\u017cnego zatrucia wody w drugiej co do wielko\u015bci polskiej rzece. W swoim\u00a0tek\u015bcie\u00a0<\/a>przedstawi\u0142 trzy procesy, kt\u00f3re jego zdaniem mog\u0105 odpowiada\u0107 za tak\u0105, a nie inn\u0105 reakcj\u0119 w\u0142adz i instytucji publicznych. Wszystkich, kt\u00f3rzy jeszcze tego nie zrobili gor\u0105co zach\u0119cam do po\u015bwi\u0119cenia kilku minut na lektur\u0119 tej ciekawej analizy. Bardzo si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce kogo\u015b jeszcze interesuje temat sprawno\u015bci pa\u0144stwa i warunk\u00f3w pracy jego funkcjonariuszy. Poni\u017cej kilka s\u0142\u00f3w ode mnie, nie wiem, polemiki, a mo\u017ce po prostu w\u0142asnych refleksji w temacie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tekst dost\u0119pny jest na stronie Klubu Jagiello\u0144skiego<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\n

Rzeczywisto\u015b\u0107 polityczna nigdy jednak nie jest statyczna. Pewnie potrzeba jeszcze sporo czasu, aby dokona\u0107 kompleksowego podsumowania praktyki rz\u0105dzenia Zjednoczonej Prawicy, ale mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce zw\u0142aszcza od momentu obj\u0119cia urz\u0119du premiera przez Mateusza Morawieckiego nasze pa\u0144stwo przesz\u0142o na model zarz\u0105dzania biznesowego<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Nie, nie przesz\u0142o, w polskiej administracji nie ma zarz\u0105dzania biznesowego. Wspomniana \u201eadministracja r\u00f3wnoleg\u0142a\u201d (cho\u0107 mo\u017ce lepiej by\u0142oby to nazwa\u0107 \u201eZespo\u0142em ds. Projekt\u00f3w Nadzwyczajnych\u201d, bo m\u00f3wimy jednak o komitecie steruj\u0105cym, kt\u00f3ry podejmuje kierunkowe decyzje, ale prac\u0119 zleca ju\u017c jak najbardziej klasycznej administracji) jest ledwie ma\u0142ym wycinkiem znacznie wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci, a je\u015bli przyj\u0105\u0107, \u017ce rzeczywi\u015bcie takie zjawisko istnieje \u2013 wp\u0142ywa bardziej na powodzenie tej czy innej inicjatywy, a nie ca\u0142ego pa\u0144stwa. <\/p>\n\n\n\n

W dalszym ci\u0105gu czysta, partyjna, najbardziej medialna polityka miesza si\u0119 do zarz\u0105dzania pa\u0144stwem w stopniu bardzo umiarkowanym, je\u015bli jest to 5% spraw, kt\u00f3rymi na co dzie\u0144 zajmuj\u0105 si\u0119 urz\u0119dnicy administracji centralnej, to i tak du\u017co. Codzienno\u015b\u0107 administracji to, by\u0107 mo\u017ce nieciekawe dla wielu, ale administrowanie w\u0142a\u015bnie \u2013 bie\u017c\u0105ce zawiadywanie t\u0105 ogromn\u0105 maszyneri\u0105, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce jako\u015b \u2013 raz lepiej, raz gorzej \u2013 funkcjonuj\u0105 te wielkie segmenty sektora publicznego: edukacja, s\u0142u\u017cba zdrowia, bezpiecze\u0144stwo publiczne, infrastruktura drogowa i kolejowa itd. Ma to swoje dobre i z\u0142e strony. Dobre jest to, \u017ce dzi\u0119ki tak niewielkiemu, wbrew pozorom, wp\u0142ywowi partyjnej, „gor\u0105cej” polityki na sprawy bie\u017c\u0105ce pa\u0144stwa nadal istnieje s\u0142u\u017cba cywilna, a w niej tak\u017ce tacy ludzie, kt\u00f3rym prywatnie z obecn\u0105 ekip\u0105 rz\u0105dz\u0105c\u0105 nie jest po drodze, ale mog\u0105 i chc\u0105 pracowa\u0107 na swoim odcinku i czerpa\u0107 z tego satysfakcj\u0119. Gorsza jest natomiast swoista \u201ewegetacja\u201d tej\u017ce s\u0142u\u017cby. Pewnie gdyby by\u0142a w centrum ka\u017cdej politycznej zawieruchy, gdyby w powszechnej opinii by\u0142a tak istotna, jak w rzeczywisto\u015bci jest, by\u0107 mo\u017ce nie schodzi\u0142aby je\u015bli nie z pierwszych stron gazet, to przynajmniej z tocz\u0105cej si\u0119 na r\u00f3\u017cnych forach debaty publicznej o stanie pa\u0144stwa. Tymczasem zesz\u0142a ju\u017c bardzo dawno temu i nic nie wskazuje na to, aby w najbli\u017cszym czasie mia\u0142a znowu si\u0119 pojawi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\n

Trzeba sobie powiedzie\u0107 wprost \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ze wspomnianych zada\u0144, mo\u017ce za wyj\u0105tkiem Polskiego \u0141adu, zosta\u0142a zrealizowana dobrze lub bardzo dobrze, a co najwa\u017cniejsze \u2013 nadspodziewanie szybko. Oczywi\u015bcie mo\u017cna doczepi\u0107 si\u0119 do specyfiki funkcjonowania Tarczy Finansowej PFR (\u2026) czy Narodowego Programu Szczepie\u0144, ale z perspektywy obywatela oba te rozwi\u0105zania by\u0142y bardzo user friendly i mog\u0142yby stanowi\u0107 wz\u00f3r dla administracji innych pa\u0144stw rozwini\u0119tych<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Znowu, je\u015bli przyj\u0105\u0107 za autorem, \u017ce faktycznie mamy do czynienia z czym\u015b na kszta\u0142t \u201eadministracji r\u00f3wnoleg\u0142ej\u201d, to kluczowym pytaniem jest, czy by\u0142aby ona w stanie \u201edowie\u017a\u0107\u201d tematy znacznie wi\u0119ksze, zachwaszczone, a przez to zdecydowanie mniej sexy <\/em>(uzdrowienie s\u0142u\u017cby zdrowia, odwr\u00f3cenie negatywnych trend\u00f3w w edukacji i nauce polskiej, sytuacja instytucji kultury itd.). Pisz\u0119 to do wszystkich, kt\u00f3rzy mo\u017ce wyci\u0105gaj\u0105 b\u0142\u0119dny wniosek, \u017ce skoro Micha\u0142owi Dworczykowi uda\u0142 si\u0119 Narodowy Program Szczepie\u0144 w taki w\u0142a\u015bnie, \u201er\u00f3wnoleg\u0142y\u201d spos\u00f3b, to czemu tak samo nie \u201eogarn\u0105\u0107\u201d te\u017c innych temat\u00f3w. Zgadzam si\u0119 z M.K\u0119dzierskim, \u017ce ju\u017c dwa kryzysy na raz obna\u017caj\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 takiej metody rz\u0105dzenia. Tym bardziej w wielkich, niekryzysowych tematach sie\u0107 komplikacji, powi\u0105za\u0144, prawnych uwarunkowa\u0144 i nachodz\u0105cych na siebie kompetencji wielu podmiot\u00f3w jest zbyt g\u0119sta.<\/p>\n\n\n\n

\n

Potrafi\u0119 sobie wyobrazi\u0107, a nawet zrozumie\u0107, \u017ce kto\u015b w KPRM na sygna\u0142 o zanieczyszczeniu Odry m\u00f3g\u0142 pomy\u015ble\u0107: \u201ea dajcie Wy mi spok\u00f3j z jakimi\u015b rybami! My tu na gwa\u0142t szukamy w\u0119glarek, a jak ich nie znajdziemy, to zim\u0105 ludzie b\u0119d\u0105 marzn\u0105\u0107 i wywioz\u0105 nas na taczkach\u201d.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

To ju\u017c jednak political fiction<\/em>. Interesuj\u0105c\u0105 koncepcj\u0119 \u201eadministracji r\u00f3wnoleg\u0142ej\u201d autor rozwija tutaj do poziomu absolutnej dominacji takiego bytu nad ca\u0142\u0105 reszt\u0105 aparatu w\u0142adzy. Tak jakby nie by\u0142o ju\u017c nadzoru ministr\u00f3w nad inspekcjami. Jakby nie by\u0142o kolegialnej Rady Ministr\u00f3w. Jakby nie by\u0142o jakichkolwiek mechanizm\u00f3w zarz\u0105dzania kryzysowego. No nie, to wszystko dzia\u0142a, lepiej czy gorzej, ale dzia\u0142a. Przypisywanie \u201eekipie Morawieckiego\u201d domniemanego monopolu na decyzyjno\u015b\u0107 jest pewnym nadu\u017cyciem.<\/p>\n\n\n\n

\n

Trudno powiedzie\u0107, czym by\u0142o to spowodowane. Brakiem kompetencji przyw\u00f3dczych? Poczuciem politycznej s\u0142abo\u015bci? A mo\u017ce strachem przed zg\u0142oszeniem do centrali, \u017ce na ich terenie dzieje si\u0119 co\u015b niedobrego, bo mo\u017ce to skutkowa\u0107 utrat\u0105 stanowiska? Mo\u017ce ka\u017cdym z tych powod\u00f3w po trochu?<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Autor szuka tutaj przyczyn dla sp\u00f3\u017anionej reakcji na pierwsze sygna\u0142y o zatrutej wodzie w Odrze. Nie wspomina jednak o pewnej bardzo b\u0142ahej kwestii, kt\u00f3ra mog\u0142a w tym przypadku okaza\u0107 si\u0119 decyduj\u0105ca. O komunikacji. O zdolno\u015bci do zrozumia\u0142ego nadawania wa\u017cnych informacji i o zdolno\u015bci do poprawnego ich odbierania. I o ca\u0142ej masie czynnik\u00f3w, kt\u00f3re tak\u0105 prost\u0105 zdolno\u015b\u0107 utrudniaj\u0105: o nadprodukcji pism, o mo\u017ce zbyt wertykalnej strukturze urz\u0119d\u00f3w, o gdzie nie gdzie folwarcznej kulturze organizacyjnej i pa\u0144szczy\u017anianym stylu zarz\u0105dzania. Powa\u017cne k\u0142opoty mog\u0105 wynika\u0107 z banalnych powod\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 si\u0119 jednak m\u015bci\u0107 z coraz wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 je\u015bli \u201ezarz\u0105dzanie publiczne\u201d pozostanie w Polsce przedmiotem akademickich rozwa\u017ca\u0144, a nie wci\u0105\u017c ulepszan\u0105 praktyk\u0105 administracji publicznej.<\/p>\n\n\n\n

\n

Czy kto\u015b z nas ma przekonanie, \u017ce jako pa\u0144stwo nauczyli\u015bmy si\u0119 czego\u015b w pandemii, co pozwoli\u0142oby nam unikn\u0105\u0107 podobnej tragedii w przysz\u0142o\u015bci?<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Bomba! Bardzo ciekawe i wa\u017cne pytanie: czy instytucje publiczne w Polsce systemowo wyci\u0105gaj\u0105 wnioski z zako\u0144czonych projekt\u00f3w i gromadz\u0105 je, aby wykorzysta\u0107 w przysz\u0142o\u015bci? Zdarzy\u0142o mi si\u0119 by\u0107 na sta\u017cu w jednym z ministerstw w Wielkiej Brytanii. Ministerstwo to (Department for Business, Innovation and Skills) zajmowa\u0142o si\u0119 wtedy promowaniem zmian w prawodawstwie UE (tak, tak, pi\u0119kne czasy przed-brexitowe…), kt\u00f3re mia\u0142y pozytywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na konkurencyjno\u015b\u0107 tamtejszych przedsi\u0119biorc\u00f3w. Na sam koniec sta\u017cu uczestniczy\u0142em w spotkaniu, na kt\u00f3rym omawiano wszystkie sukcesy i pora\u017cki zwi\u0105zane z publikacj\u0105 i promocj\u0105\u00a0raportu „Cut EU red tape. Report from the Business Taskforce<\/a><\/em>„. Raport podsumowuj\u0105cy z tego projektu trafi\u0142 do repozytorium, z kt\u00f3rego skorzysta\u0107 mogli potem wszyscy, szukaj\u0105cy inspiracji przy tworzeniu nowych rozwi\u0105za\u0144. Da si\u0119. Uczmy si\u0119 i my, tak na w\u0142asnych sukcesach, jak i na niepowodzeniach, i nie b\u00f3jmy si\u0119 dzieli\u0107 swoimi przemy\u015bleniami z innymi. Jako wsp\u00f3lnota b\u0119dziemy o tyle m\u0105drzejsi, bogatsi i bezpieczniejsi.<\/p>\n\n\n\n

\n

Wreszcie trzecia nauka dotyczy konieczno\u015bci istotnego wzmocnienia inspekcji, w tym zw\u0142aszcza przy\u015bpieszenia ich cyfryzacji oraz zwi\u0119kszenia stopnia wzajemnej wsp\u00f3\u0142pracy.<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Zgoda w tym wzgl\u0119dzie, ale z jednym ma\u0142ym zastrze\u017ceniem. Wzmocnieniem nie mo\u017ce by\u0107 wy\u0142\u0105cznie samo tylko \u201epodsypanie\u201d \u015brodkami bud\u017cetowymi lub uzbrojenie w nowy, nawet najlepszy system IT. Zwi\u0119kszenie pensji inspektor\u00f3w (i szerzej \u2013 wszystkich funkcjonariuszy publicznych) samo tak wiele nie zmieni. Owszem, mo\u017ce zmniejszy poziom frustracji i odej\u015b\u0107 (a to du\u017cy plus), ale nie sprawi, \u017ce zmieni\u0105 si\u0119 negatywne, a mocno ju\u017c zakorzenione nawyki. A co do cyfrowej transformacji, to czy uruchomienie\u00a0platformy do komunikacji elektronicznej ePUAP<\/a>\u00a0radykalnie zmniejszy\u0142o obieg korespondencji papierowej? Raczej nie, bo wci\u0105\u017c zbyt wielu urz\u0119dnik\u00f3w ePUAP-u albo nie rozumie, albo si\u0119 go boi, albo kojarzy z cz\u0119stymi awariami z wcze\u015bniejszych lat. Wzmocnienie administracji publicznej powinno by\u0107 wi\u0119c przeprowadzone r\u00f3wnolegle na wielu p\u0142aszczyznach \u2013 finansowej, technologicznej, organizacyjnej, przyw\u00f3dztwa, kompetencji i w ko\u0144cu: poczucia godno\u015bci, bo zbyt mocno wesz\u0142o do naszych g\u0142\u00f3w przekonanie, \u017ce urz\u0119dnik to ten gorszy, kt\u00f3remu czego\u015b zabrak\u0142o \u017ceby da\u0107 sobie rad\u0119 w biznesie\u2026<\/p>\n\n\n\n

Ostatnio natkn\u0105\u0142em si\u0119 na tak\u0105 wypowied\u017a by\u0142ej brytyjskiej premier, Theresy May:<\/p>\n\n\n\n

\n

Dobry rz\u0105d potrzebuje polityk\u00f3w i s\u0142u\u017cby cywilnej, pracuj\u0105cych razem, w jednej dru\u017cynie. Ka\u017cdy powinien by\u0107 tu zdeterminowany, aby przygotowywa\u0107 najlepsze rozwi\u0105zania dla spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3remu s\u0142u\u017cymy<\/em>.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Niczyja \u201edru\u017cyna\u201d czy te\u017c inna \u201eadministracja r\u00f3wnoleg\u0142a\u201d na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 nie zast\u0105pi sprawnie zarz\u0105dzanych instytucji publicznych i ludzi, kt\u00f3rzy zawodowo, rzetelnie, bezstronnie i politycznie neutralnie wykonuj\u0105 zadania pa\u0144stwa. Dlatego tak wa\u017cne jest \u017ceby ten temat wydobywa\u0107 z niebytu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Marcin K\u0119dzierski na \u0142amach portalu Klubu Jagiello\u0144skiego podj\u0105\u0142 si\u0119 pr\u00f3by opisu przyczyn \u201ekryzysu odrza\u0144skiego\u201d \u2013 g\u0142o\u015bnej sprawy powa\u017cnego zatrucia wody w drugiej co do wielko\u015bci polskiej rzece. W swoim\u00a0tek\u015bcie\u00a0przedstawi\u0142 trzy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3955,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[55,44,39,40],"class_list":["post-3968","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-publicystyka","tag-instytucje-publiczne","tag-sluzba-cywilna","tag-zarzadzanie-panstwem","tag-zarzadzanie-publiczne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3968","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3968"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3968\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3969,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3968\/revisions\/3969"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3968"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3968"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3968"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}