{"id":3936,"date":"2022-07-04T11:18:00","date_gmt":"2022-07-04T10:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/?p=3936"},"modified":"2024-03-29T20:37:34","modified_gmt":"2024-03-29T19:37:34","slug":"libertarianie-o-sluzbie-cywilnej-i-mala-polemika-etatysty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/2022\/07\/04\/libertarianie-o-sluzbie-cywilnej-i-mala-polemika-etatysty\/","title":{"rendered":"LIBERTARIANIE O S\u0141U\u017bBIE CYWILNEJ I MA\u0141A POLEMIKA ETATYSTY"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Ze mn\u0105 to jak z dzieckiem, gdy idzie o s\u0142u\u017cb\u0119 cywiln\u0105. Gdy tylko si\u0119 dowiem, \u017ce kto\u015b si\u0119 t\u0105 sierotk\u0105 znowu, po kolejnej d\u0142u\u017cszej przerwie, zainteresowa\u0142 ciesz\u0119 si\u0119 jak na pierwsz\u0105 gwiazdk\u0119 w Wigili\u0119. Jeszcze przed przeczytaniem tekstu lub wys\u0142uchaniem wywiadu czy innego wyk\u0142adu, wyobra\u017cam sobie, \u017ce mo\u017ce to b\u0119dzie TEN moment! Mo\u017ce kto\u015b tak opowie o tym, jaka ta nasza administracja wa\u017cna i jaka niedoceniana, \u017ce wszystkim kapcie pospadaj\u0105. Mo\u017ce rzesza m\u0142odych, niezaznajomionych z tematem pomy\u015bli sobie: \u201eChc\u0119 by\u0107 urz\u0119dnikiem!\u201d. Mo\u017ce jaki\u015b polityk przejrzy na oczy i zrozumie, \u017ce bez kompetentnych, dobrze wynagradzanych profesjonalist\u00f3w rz\u0105dzi\u0107 Polsk\u0105 nie spos\u00f3b.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tym razem znowu tak by\u0142o. Gdy tylko mign\u0119\u0142o mi, \u017ce Sebastian Stodolak wzi\u0105\u0142 na spytki Karola Parkit\u0119 \u2013 by\u0142ego, ale jednak urz\u0119dnika Ministerstwa Energii \u2013 serce zabi\u0142o mocniej. Ok, tytu\u0142 wywiadu \u2013 \u201eOd urz\u0119dnika oczekuje si\u0119 podda\u0144stwa\u201d \u2013 m\u00f3g\u0142 sugerowa\u0107, \u017ce nie ze wszystkim b\u0119d\u0119 si\u0119 zgadza\u0107, ale to nie zm\u0105ci\u0142o mojego pozytywnego nastawienia. Do czasu, gdy ca\u0142\u0105 rozmow\u0119 ods\u0142ucha\u0142em\u2026 Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zgadzam si\u0119 z niewielkim procentem tez, kt\u00f3re zosta\u0142y w pewnej warszawskiej knajpce rzucone. Zamiast uczty dosta\u0142em \u0142y\u017ceczk\u0119 miodu w beczce dziegciu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Od urz\u0119dnika oczekuje si\u0119 podda\u0144stwa - rozmowa z Karolem Parkit\u0105, by\u0142ym urz\u0119dnikiem ministerialnym.\" width=\"1170\" height=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/HHuwpAmxL44?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u201ePOLITYZACJA\u201d S\u0141U\u017bBY CYWILNEJ \u2013 CO\u015a SOBIE WYJA\u015aNIJMY<\/h2>\n\n\n\n<p>Okazuje si\u0119, \u017ce rozmowa tematyk\u0119 s\u0142u\u017cby cywilnej nie tyle popularyzuje, co wyko\u015blawia. Bo o czym rozmawiaj\u0105 panowie Stodolak i Parkita? Na przyk\u0142ad o wielkim \u201eupolitycznieniu administracji\u201d. Ale \u201eupolitycznienie\u201d to opisywane jest przede wszystkim jako tytu\u0142owe podda\u0144stwo decyzjom polityk\u00f3w \u2013 ministr\u00f3w, prezes\u00f3w, szef\u00f3w urz\u0119d\u00f3w itd. C\u00f3\u017c, konstytucyjne regulacje, \u017ce to \u201eRada Ministr\u00f3w prowadzi polityk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 i zagraniczn\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej\u201d i \u017ce \u201eRada Ministr\u00f3w kieruje administracj\u0105 rz\u0105dow\u0105\u201d jako\u015b si\u0119 nie przebi\u0142y w rozmowie. Przebi\u0142o si\u0119 za to narzekanie, \u017ce czasami szalony spos\u00f3b funkcjonowania administracji rz\u0105dowej (na przyk\u0142adzie rz\u0105dowego procesu legislacyjnego) nie spe\u0142nia oczekiwa\u0144 \u015bwie\u017cak\u00f3w, kt\u00f3rzy ledwo co zaci\u0105gn\u0119li si\u0119 na pok\u0142ad, a ju\u017c chcieliby wydawa\u0107 rozkazy. Fakt, praca dla rz\u0105du (ka\u017cdego rz\u0105du) wymaga wiele pokory. Czasami w\u0142asne opinie warto schowa\u0107 do kieszeni, bo gdyby wszyscy fachowcy w ministerstwach dostali wi\u0119cej autonomii i wolno\u015bci s\u0142owa to, primo, dostaliby\u015bmy setki rozbie\u017cnych opinii na temat nawet najprostszego dokumentu, a secundo \u2013 ogon zacz\u0105\u0142by rado\u015bnie macha\u0107 psem. Ci r\u00f3\u017cni, raz lepsi, raz gorsi politycy na ministerialnych sto\u0142kach maj\u0105 co\u015b czego my, urz\u0119dnicy, nie mamy: wi\u0119cej pieni\u0119dzy w portfelu, to raz, ale te\u017c wi\u0119cej odpowiedzialno\u015bci i przede wszystkim \u2013 mandat spo\u0142eczny do decydowania o dalszym losie g\u00f3rnictwa, szpitalnictwa czy innego kaletnictwa. Znowu cytat: \u201epartie polityczne w pa\u0144stwie demokratycznym s\u0105 przewidzianymi przez Konstytucj\u0119 Rzeczypospolitej Polskiej i akceptowanymi przez obywateli wyrazicielami ich woli\u201d. Wygrali wybory, wi\u0119c rz\u0105dz\u0105. Proste.<\/p>\n\n\n\n<p>Wspomniany rz\u0105dowy proces legislacyjny dostaje ostre ci\u0119gi od dyskutant\u00f3w. Na pewno ma troch\u0119 za uszami i czasami (rzadko, ale jednak) morderczo kr\u00f3tkie terminy na zg\u0142oszenie uwag do wa\u017cnych, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a, projekt\u00f3w z pewno\u015bci\u0105 nie pomagaj\u0105. Ale mimo to z jednym zarzutem pod adresem urz\u0119dnik\u00f3w na pewno nie mog\u0119 si\u0119 zgodzi\u0107. Takim, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 urz\u0119dnik\u00f3w, gdy dostanie projekt aktu prawnego do zaopiniowania to nic nie zrobi tylko wrzuci go do szuflady, a ca\u0142\u0105 spraw\u0119 po prostu zako\u0144czy. To jest mo\u017cliwe. To si\u0119 zdarza nawet do\u015b\u0107 cz\u0119sto. Ale tylko w sytuacji, gdy projekt odnosi si\u0119 do spraw zupe\u0142nie \u201eod czapy\u201d z perspektywy zajmowanego stanowiska. Projekty ustaw i rozporz\u0105dze\u0144 reguluj\u0105cych polskie g\u00f3rnictwo trafiaj\u0105 do zaopiniowania do wszystkich ministerstw. Zdrowia, edukacji, spraw zagranicznych, sportu itd. Zdarza si\u0119 niestety, \u017ce filtry nie dzia\u0142aj\u0105 jak nale\u017cy i na moje biurko trafi co\u015b o czy nie mam bladego poj\u0119cia (bo zajmuj\u0119 si\u0119 np. kszta\u0142ceniem podyplomowym lekarzy dentyst\u00f3w, a projekt dotyczy wzoru legitymacji \u201eZas\u0142u\u017conego dla g\u00f3rnictwa odkrywkowego Rzeczypospolitej Polskiej\u201d). Najlepiej wtedy szybko zako\u0144czy\u0107 spraw\u0119, zaparzy\u0107 sobie kaw\u0119, a o g\u00f3rnictwie odkrywkowym szybko zapomnie\u0107. Ale je\u015bli zajmuje si\u0119 g\u00f3rnictwem albo odpowiadam za wydatki bud\u017cetowe na g\u00f3rnictwo, a bycie zas\u0142u\u017conym dla g\u00f3rnictwa wi\u0105\u017ce si\u0119 nie tylko z presti\u017cem, ale te\u017c z dodatkiem do wynagrodzenia \u2013 biada mi je\u015bli taki projekt zignoruje! Ciekawy jestem ilu Karol Parkita zna urz\u0119dnik\u00f3w, kt\u00f3rzy pozwalaj\u0105 sobie na takie numery. Ja nie znam ani jednego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">KOPANIE LE\u017b\u0104CEGO URZ\u0118DNIKA CHYBIONYMI ARGUMENTAMI<\/h2>\n\n\n\n<p>Dalej moje wzburzenie wywo\u0142ywa\u0142 ju\u017c bardziej Sebastian Stodolak. Szanuje wolno\u015bciowc\u00f3w, serio. My\u015bl\u0119, \u017ce maj\u0105 troch\u0119 racji, gdy m\u00f3wi\u0105, \u017ce pa\u0144stwo si\u0119 nam troch\u0119 za bardzo rozrasta i momentami zamiast rozwi\u0105zywa\u0107 problemy, samo je generuje. Ale te stereotypowe wrzuty na urz\u0119dnik\u00f3w\u2026 \u017be jest ich za du\u017co, \u017ce torpeduj\u0105, \u017ce s\u0105 starzy (je\u015bli ju\u017c kogo\u015b m\u0105drego czytali to co najwy\u017cej Marksa)\u2026 No nie, panie Sebastianie, to nie przystoi.<\/p>\n\n\n\n<p>Przeci\u0119tne zatrudnienie w s\u0142u\u017cbie cywilnej w latach 2015-2020:<\/p>\n\n\n\n<p>2015 \u2013 119.257<\/p>\n\n\n\n<p>2016 \u2013 118.848<\/p>\n\n\n\n<p>2017 \u2013 119.382<\/p>\n\n\n\n<p>2018 \u2013 117.964<\/p>\n\n\n\n<p>2019 \u2013 119.750<\/p>\n\n\n\n<p>2020 \u2013 118.885<\/p>\n\n\n\n<p>Tak\u017ce tak, g\u00f3rki i do\u0142ki, krok w prz\u00f3d, krok w ty\u0142, ale tak generalnie to stoimy w miejscu. A zada\u0144 przybywa, wi\u0119c\u2026 Mo\u017ce lepiej pracujemy? A mo\u017ce jeste\u015bmy coraz bardziej wnerwieni, bo roboty przybywa a wynagrodzenie generalnie nie powala? Mo\u017ce zaraz wszyscy strzelimy drzwiami i sami sobie, obywatele, tw\u00f3rzcie i jeszcze egzekwujcie te przepisy.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli idzie o wiek urz\u0119dnik\u00f3w, to odsy\u0142am do ostatniego sprawozdania Szefa S\u0142u\u017cby Cywilnej. W ministerstwach os\u00f3b po 50-tce jest ok. 3.000 na ponad 13.000 w og\u00f3le. Wbrew z\u0142o\u015bliwostce rzuconej przez Stodolaka, w\u0105tpi\u0119 \u017ceby oni na studiach si\u0119 zaczytywali w dzia\u0142ach Marksa, natomiast ca\u0142a reszta mog\u0142a go czyta\u0107 ju\u017c co najwy\u017cej hobbystycznie.<\/p>\n\n\n\n<p>Sebastian Stodolak por\u00f3wnywa\u0142 te\u017c jako\u015b\u0107 us\u0142ug administracji rz\u0105dowej (s\u0142u\u017cba cywilna) do tych, \u015bwiadczonych przez samorz\u0105d lokalny (na przyk\u0142adzie Urz\u0119du Dzielnicy Mokot\u00f3w). W tym por\u00f3wnaniu, jego zdaniem, lepiej wypada praca tych drugich. Nie mam jakich\u015b wi\u0119kszych pretensji o takie por\u00f3wnanie, w ko\u0144cu i tu, i tam urz\u0119dy z urz\u0119dnikami op\u0142acanymi z naszych podatk\u00f3w, a pr\u0119dzej wyl\u0105dujemy w kolejce po dow\u00f3d ni\u017c przed gabinetem dyrektora departamentu w ministerstwie. S\u0119k jednak w tym, \u017ce \u2013 nic nie umniejszaj\u0105c mokotowskim urz\u0119dnikom \u2013 specyfika pracy na najni\u017cszym szczeblu r\u00f3\u017cni si\u0119 jednak od tej na szczeblu centralnym. W urz\u0119dach lokalnych z\u0142o\u017cymy wniosek o zameldowanie albo o rejestracj\u0119 nowego auta. Proste, wystandaryzowane us\u0142ugi, stosunkowo prosta \u015bcie\u017cka post\u0119powania (cho\u0107 na pewno przyt\u0142acza ilo\u015b\u0107 tego typu spraw). W ministerstwach tymczasem wykuwa si\u0119 polityka pa\u0144stwa, cho\u0107by w ramach tego rz\u0105dowego procesu legislacyjny. \u015acieraj\u0105 si\u0119 racje r\u00f3\u017cnych resort\u00f3w, wp\u0142yw ma opinia publiczna i zainteresowanie medialne, swoje robi\u0105 organizacje bran\u017cowe i lobby\u015bci. Jasne, swoje robi\u0105 te\u017c b\u0142\u0119dy w\u0142asne urz\u0119dnik\u00f3w i dysfunkcje organizacyjne, ale mimo to skala wyzwa\u0144 i zagmatwania zagadnie\u0144, z kt\u00f3rymi mierzy si\u0119 na co dzie\u0144 \u201ecentrala\u201d nie powinna by\u0107 w tym kontek\u015bcie lekcewa\u017cona.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie wspomn\u0119 ju\u017c tu o dobrze znanych patologiach urz\u0119d\u00f3w samorz\u0105dowych. O uk\u0142adach, o zwalczaniu lokalnych aktywist\u00f3w, bezbronnych w starciu z zapleczem burmistrza, o swobodnej polityce kadrowej, dzi\u0119ki kt\u00f3rej niejeden taki urz\u0105d jest g\u0119sto obsadzany swoimi lud\u017ami. To temat na zupe\u0142nie inny tekst.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">UDBIUROKRATYZOWA\u0106 BIUROKRACJ\u0118!<\/h2>\n\n\n\n<p>Wywiad Stodolaka z Parkit\u0105 ma jednak te\u017c par\u0119 plus\u00f3w! Jedn\u0105 z niewielu pozytywnych rzeczy, jak\u0105 o administracji rz\u0105dowej powiedzia\u0142 ex-urz\u0119dnik ministerialny i geolog jest to, \u017ce jest ona prawdziw\u0105, nomen omen, kopalni\u0105 wiedzy o funkcjonowania pa\u0144stwa i mechanizmach w\u0142adzy. Mo\u017cna zaczytywa\u0107 si\u0119 w analizach think-tank\u00f3w, mo\u017cna czyta\u0107 naukowe teksty, ale warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce pe\u0142nokrwiste dane odno\u015bnie tego jak ta wielka machina dzia\u0142a s\u0105 pozapisywane na dyskach ministerialnych komputer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>No i na koniec warto doceni\u0107 zadziwiaj\u0105co celn\u0105 odpowied\u017a na odwieczne pytanie: Co robi\u0107? Zgadzam si\u0119, \u017ce redukcja przepis\u00f3w, przemy\u015blana redukcja druczk\u00f3w, wniosk\u00f3w, za\u015bwiadcze\u0144, o\u015bwiadcze\u0144, pozwole\u0144, sprawozda\u0144 itp. itd., a przynajmniej ich znaczne uproszczenie i sensowna informatyzacja, mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do lepszego dzia\u0142ania administracji publicznej, a tym samym \u2013 ca\u0142ego naszego pa\u0144stwa. Ja bym zacz\u0105\u0142 jednak od \u015brodka, bo to nie jest tak, \u017ce biurokracja k\u0105sa jedynie tych na zewn\u0119trz: przedsi\u0119biorc\u00f3w, podatnik\u00f3w, Bogu ducha winnych obywateli. Biurokracja dusi samych urz\u0119dnik\u00f3w. Zanim jeden z drugim si\u0105d\u0105 do tworzenia tych p\u00f3ki co nienajlepszych przepis\u00f3w musz\u0105: podpisa\u0107 list\u0119 obecno\u015bci, poprzekazywa\u0107 kilka spraw, kt\u00f3re ich nie dotycz\u0105, napisa\u0107 kilka notatek, kt\u00f3rych nikt nie przeczyta. Potem ju\u017c tylko wyspowiada\u0107 si\u0119 z niewykonania miernik\u00f3w bud\u017cetu zadaniowego, oszacowa\u0107 ryzyko BHP spadni\u0119cia z krzes\u0142a i ju\u017c mo\u017cna si\u0119 bra\u0107 do pracy dla Ojczyzny!<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0119d\u0119 si\u0119 upiera\u0107, \u017ce sprawna administracja to wielka, wci\u0105\u017c niewykorzystywana w Polsce szansa. Usprawni\u0107 administracj\u0119 to jakby nagle odkry\u0107 wielkie z\u0142o\u017ca z\u0142ota, gazu \u0142upkowego i ropy naftowej \u2013 potencjalnie wielki kopniak w rozwoju kraju. Szansa nie tylko na unikni\u0119cie pu\u0142apki \u015bredniego wzrostu, ale na wybicie si\u0119 na czele wy\u015bcigu o dobrobyt i bezpiecze\u0144stwo. Je\u015bli urz\u0119dnicy b\u0119d\u0105 kompetentni, dobrze wynagradzani, ale te\u017c lojalni i neutralni politycznie, a politycy zechc\u0105 wreszcie zapewni\u0107 im sensowne warunki pracy \u2013 Polska mo\u017ce na wielu polach dokona\u0107 tygrysiego skoku. Tylko jak tu liczy\u0107 na sprawn\u0105 administracj\u0119, kiedy tak ma\u0142o os\u00f3b my\u015bli o niej w tych kategoriach?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ze mn\u0105 to jak z dzieckiem, gdy idzie o s\u0142u\u017cb\u0119 cywiln\u0105. Gdy tylko si\u0119 dowiem, \u017ce kto\u015b si\u0119 t\u0105 sierotk\u0105 znowu, po kolejnej d\u0142u\u017cszej przerwie, zainteresowa\u0142 ciesz\u0119 si\u0119 jak na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3937,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[65,55,62,44],"class_list":["post-3936","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-publicystyka","tag-etyka","tag-instytucje-publiczne","tag-recezja","tag-sluzba-cywilna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3936"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3936\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3938,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3936\/revisions\/3938"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprawnepanstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}